Şizofreni tanısı almış bireylerde salutojenik yaklaşım temelli görüşmenin öznel iyileşme ve yaşam niteliğine etkisi
The effect of salutogenic approach based interview on subjective recovery and quality of life in individuals with schizophrenia
- Tez No: 995929
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL ASİ KARAKAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Öznel iyileşme, psikiyatri hemşireliği, salutogenez model, şizofreni, yaşam niteliği, Psikiyatrik hemşirelik, Psychiatric nursing, quality of life, salutogenesis model, schizophrenia, subjective recovery
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma şizofreni tanısı almış bireylerde salutojenik yaklaşım temelli görüşmenin öznel iyileşme ve yaşam niteliğine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Randomize kontrollü olarak yürütülen bu araştırma Haziran 2024-Ocak 2026 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Elazığ Toplum Ruh Sağlığı Merkezinde kayıtlı olan şizofreni tanılı bireyler oluşturmuştur (N:263). Araştırma 60 (30 deney, 30 kontrol) şizofreni hastası ile yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu, ÖzİDÖ ve ŞHYNÖ kullanılarak toplanmıştır. Salutojenik yaklaşım temelli görüşme, deney grubundaki hastalara 4 hafta boyunca haftada iki oturum şeklinde uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sosyodemografik ve klinik karakteristik özelliklerin değerlendirilmesinde kategorik verilerde ki-kare testi, sürekli verilerde bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Görüşme programının etkililiği Tekrarlı Ölçümler Kovaryans Analizi, ölçüm araçlarının güvenirliklerinin değerlendirilmesinde Cronbach's alpha (α) iç tutarlılık katsayısı kullanılmıştır. Bu çalışma ClinicalTrials.gov'da kayıt altına alınmıştır (NCT06820580). Bulgular: Deney ve kontrol grupları arasında ÖzİDÖ ve ŞHYNÖ puan ortalamalarının, kişiler arası ilişkiler, mesleki rol ve ruhsal bulgular alt boyutunda son test ve izlem test ölçümlerinde farkın istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur (p < 0.05 ). Grup içi karşılaştırmada ise deney grubunda ÖzİDÖ, ŞHYNÖ, kişiler arası ilişkiler, ruhsal bulgular ve günlük eşya kullanımı alt boyutlarında anlamlı artışlar saptanmıştır. Kontrol grubunda mesleki rol ve günlük eşya kullanımı alt boyutlarında anlamlı bir azalma bulunmuştur (p < 0.05 ). Sonuç: Salutojenik yaklaşım temelli görüşmenin şizofreni hastalarının öznel iyileşme ve yaşam niteliği düzeylerini arttırmada etkili olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to evaluate the effect of salutogenic approach-based counseling on subjective recovery and quality of life in individuals diagnosed with schizophrenia. Material and method: This randomized controlled trial was conducted between June 2024 and January 2026. The study population consisted of individuals diagnosed with schizophrenia registered at the Elazig Community Mental Health Center (N:263). The study was conducted with 60 schizophrenia patients (30 experimental, 30 control). Data were collected using the Personal Information Form, SubRAS and QLS. The salutogenic approach-based interview was administered to patients in the experimental group twice a week for 4 weeks. In the evaluation of data, the chi-square test was used for categorical data and the t-test for independent groups was used for continuous data in the assessment of sociodemographic and clinical characteristics. The effectiveness of the interview program was assessed using Repeated Measures Covariance Analysis, and Cronbach's alpha (α) internal consistency coefficient was used to evaluate the reliability of the measurement tools. This study was registered on ClinicalTrials.gov (NCT06820580). Results: The mean SubRAS and QLS scores between the experimental and control groups were found to be statistically significant in the final test and follow-up test measurements in the subscales of interpersonal relationships, occupational role, and psychological findings (p < 0.05). In the within-group comparison, significant increases were found in the experimental group in SubRAS, QLS, interpersonal relationships, psychological findings and daily object usage levels. A significant decrease was found in the control group in the professional role and daily object usage subdimensions (p < 0.05). Conclusion: Salutogenic approach-based counseling has been found to be effective in increasing subjective recovery and quality of life levels in schizophrenia patients.
Benzer Tezler
- Şizofreni tanısı almış bireylerde dans/hareket tedavisinin psikotik durum ve işlevsel iyileşme üzerine etkisinin incelenmesi: Randomize kontrollü çalışma
Investigation of the effect of dance/movement therapy on psychotic status and functional recovery in individuals with schizophrenia: A randomized controlled study
ARİF GÖKCEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAMZE EKİCİ ÇAĞLAR
- Şizofreni tanısı almış bireylerde aerobik egzersizin yaşam kalitesi ve fonksiyonel kapasite üzerine etkileri
The effect of aerobic exercise on quality of life and functional capacity in persons diagnosed with schizophrenia
AYŞE TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLAY TARSUSLU
- Şizofreni tanısı almış bireylerde duyusal işlemleme paternleri, günlük yaşam aktivitelerine katılım ve okupasyonel performans arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between sensory processing patterns, participation in daily living activities and occupational performance in individuals diagnosed with schizophrenia
GAMZE NUR SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ErgoterapiÜsküdar ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMA ERCAN DOĞU
- Şizofreni tanısı almış bireylerde damgalamanın toplumsal işlevsellik, aktivite katılımı ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of stigma on social functioning, activity participation, and quality of life in individuals diagnosed with schizophrenia
ASLI ZEYNEP ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiSağlık Bilimleri ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE GÖKTAŞ
- Şizofreni tanısı almış bireylerde öz yeterlik, sağlık kontrol odağı, kendini damgalama ve yaşam doyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships between self-efficacy, health locus of control, self-stigmatization, and life satisfaction in individuals diagnosed with schizophrenia
NİSANUR AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN NERGİZ