Ortaokul öğrencilerinin geleceğe dönük kentsel mekân algılama durumlarının incelenmesi
An examination of middle school students' future-oriented perceptions of urban space
- Tez No: 995982
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ YILMAZ, PROF. DR. MUSTAFA SAĞDIÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Beceri, Çocuk Katılımı, Mekân, Mekânı Algılama, Ortaokul, Mekansal algı, Öğrenci katılımı, İdeal kent, Skill, Child Participation, Space, Spatial Perception, Middle School, Student participation, Ideal city
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlar şehir algılarını, kendilerini doğrudan etkilediğine inandıkları kaygı ve deneyimlere dayanarak oluştururlar. Bunu anlamak, şehri sadece fiziksel özellikleriyle değil aynı zamanda sakinlerinin bakış açılarıyla da değerlendirmeyi gerektirir. Şehir nüfusunun önemli bir bölümünü oluşturan çocukların görüşlerinin bu değerlendirme sürecine dâhil edilmesi, gelecekte daha sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam ortamlarının şekillenmesine katkıda bulunacaktır. Bu bağlamda, çocuklara çevrelerinin şekillendirilmesi ve yaşadıkları alanların yapılandırılmasıyla ilgili düşüncelerini ve önerilerini ifade etme fırsatı verilmelidir. Eğitim ortamları çocuklara çeşitli faydalar sunar. Mekânı algılama yeteneği bu faydalardan biridir. Çocukların bakış açılarından mekânı anlamak, mekânsal deneyimlerini ifade edebilecekleri uygun ortamlar geliştirmek ve kendilerini mekânlarda söz sahibi olabilecek bireyler olarak görmelerini sağlamak gereklidir. Çocukların mekânı sağlıklı ve güvenli bir şekilde deneyimleyebilecekleri uygun alanlar ve oyun ekipmanları sağlamak ve çocukların mekândaki varlığını gündemde tutmak, çocukları mekânsal becerilerle donatacaktır. Bu araştırmada öğrencilerin mekânı tanımlama, algılama durumları ile kent-mekân algıları incelenmiştir. Çocukların kentsel alanları yeniden yapılandırma süreçlerindeki olası rolleri belirlenmiştir. Araştırmaya İstanbul'da yer alan bir devlet ortaokulundaki 6. sınıfta bulunan 12 öğrenci katılım sağlamıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubu amaçlı örneklemlerden olan tipik durum örneklemesi kullanılarak oluşturulmuştur. Çalışmada veriler yazılı anlatım, görsel ifade ve çizim çalışmaları, sözlü ifade kayıtları ile yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler aracılığıyla çok boyutlu olarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde katılımcılara ait yazılı anlatımlar, görüşme kayıtları ve görseller bir araya getirilerek içerik analizi yapılmıştır. Öğrencilerin geleceğe dönük kentsel mekânsal algılarının doğal ve gerçekçi ortamda bütüncül bir şekilde ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma bulguları, katılımcıların mekânın tanınması ve algılanması konusunda belirli bilişsel ve mekânsal yeteneklere sahip olduklarını göstermektedir. Çocukların, yaşadıkları yakın çevreyi ve mahalleyi, kentin geneline kıyasla daha ayrıntılı biçimde tanımakta olduğu ve belirli mekânları tanıma konusunda yeterli bilgi düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir. Katılımcılar tarafından kentteki ulaşım sorunlarının yanı sıra yeşil alanlar ve toplanma alanlarının yetersizliği ön plana çıkarılmıştır. Katılımcıların kente bütüncül bakış açısıyla yaklaşabildikleri görülmüştür. Ayrıca, kent yapılaşma süreçlerinde tüm bireylerin katılımının sağlanması, kentin farklı alanlara dengeli biçimde yayılması, yerel yönetimlerin yetki ve imkânlarının artırılması, mevcut çevresel ile coğrafi ve kültürel unsurların korunması ve tekdüze yapılaşmadan kaçınılması gerektiğine dair sonuçlar elde edilmiştir. Bununla birlikte, dijitalleşmenin etkisiyle sosyal etkileşimi destekleyen kent mekânlarının oluşturulmasına yönelik beklentilerin öne çıktığı görülmektedir.
Özet (Çeviri)
People form their perceptions of cities based on anxieties and experiences they believe directly affect them. Understanding this requires evaluating the city not only through its physical characteristics but also from the perspectives of its inhabitants. Including the views of children, who constitute a significant portion of the city's population, in this evaluation process will contribute to shaping healthier and more sustainable living environments in the future. In this context, children should be given the opportunity to express their thoughts and suggestions regarding the shaping of their environment and the structuring of the spaces they live in. Educational environments offer children various benefits. The ability to perceive space is one of these benefits. Understanding space from children's perspectives, developing suitable environments where they can express their spatial experiences, and enabling them to see themselves as individuals who can have a say in spaces are necessary. Providing suitable areas and play equipment where children can experience space in a healthy and safe way, and keeping children's presence in space on the agenda, will equip children with spatial skills. This research examined students' ways of defining and perceiving space, and their perceptions of urban space. The possible roles of children in the processes of restructuring urban areas were determined. The study involved 12 sixth-grade students from a public middle school in Istanbul. A qualitative research method was used. The study group was formed using typical case sampling, a type of purposive sampling. Data were collected in a multidimensional way through written narratives, visual expressions and drawings, recorded oral statements, and semi-structured individual interviews. Content analysis was performed by combining the participants' written narratives, interview recordings, and visuals. The aim was to reveal the students' future urban spatial perceptions holistically in a natural and realistic environment. The research findings indicate that participants possess certain cognitive and spatial abilities regarding the recognition and perception of space. It was determined that children know their immediate environment and neighborhood in more detail compared to the city as a whole, and that they have a sufficient level of knowledge in recognizing specific spaces. Participants highlighted the transportation problems in the city, as well as the inadequacy of green spaces and gathering areas. It was observed that participants were able to approach the city from a holistic perspective. Furthermore, the study revealed that ensuring the participation of all individuals in urban development processes, the balanced spread of the city across different areas, increasing the authority and resources of local governments, protecting existing environmental, geographical, and cultural elements, and avoiding uniform urban development are necessary. Additionally, expectations regarding the creation of urban spaces that support social interaction, influenced by digitalization, have come to the forefront.
Benzer Tezler
- Educational reforms in Ethiopia: From the imperial era to the present
Etiyopya'da eğitim reformları: Emperyal dönemden günümüze
SALİH AHMED MAHAMMODA
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA KORKMAZ
- Özel öğrenme güçlüğü gösteren ortaokul öğrencilerinin okul yaşantılarına ilişkin görüşleri
The opinions of the secondary school students with special learning disabilities regarding their school lives
NESLİHAN SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OKTAY SARI
- İşbirlikli oyun tasarımının eleştirel düşünme, problem çözme ve algoritma geliştirme becerisine etkisi
The effect of collaborative game design on critical thinking, problem solving and algorithm development skills
MEHMET FATİH ERKOÇ
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN
- İmam hatip ortaokulu öğrencilerinin okul motivasyonları
School motivation of i̇mam-hatip middle school students'
METİN ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYUP ŞİMŞEK
- An Analysis of high school students perceptions of probable futures by the year 2020 (A case study in Gaziantep)
Lise öğrencilerinin 2020 yılına kadar olası geleceğe ilişkin algılarının araştırılması (Gaziantep örneği)
A. ELÇİN SUMMAK GÖREN
Doktora
İngilizce
1998
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TOKAY GEDİKOĞLU
DOÇ. DR. MÜFİT GÖMLEKSİZ