Geri Dön

Ekolojik sistemler kuramı bağlamında sınıf öğretmeni yetiştirme model önerisi

A model proposal for primary school teacher training within the context of ecological systems theory

PDF İndir

  1. Tez No: 996062
  2. Yazar: EMİNE CAN YURT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ASUMAN SEDA SARACALOĞLU
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada Ekolojik Sistemler Kuramı bağlamında sınıf öğretmeni yetiştirme süreci ele alınmış olup, bu kuramı temel alan sınıf öğretmeni yetiştirme modeli geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında öğretmen yetiştirme sürecinin iyileştirilmesi için çok katmanlı ve bütüncül bir bakış açısı geliştirilmesi hedeflenmiştir. Araştırmada karma yöntem araştırması desenlerinden paralel karma yöntemler araştırma deseni kullanılmıştır. Nitel ve nicel veriler kısa zaman farkıyla toplanmış, analiz aşaması iki farklı süreç olarak yürütülmüştür. Farklı zamanlarda elde edilen veriler alt problemler doğrultusunda bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Çalışmanın nicel boyutu tarama modellerinden betimsel tarama modeline göre yapılandırılırken, nitel boyutu fenomenoloji olgubilim desenine göre yapılandırılmıştır. Her iki boyuttan elde edilen bulgular harmanlanıp sınıf öğretmeni yetiştirme modeli ortaya konulmuştur. Araştırmanın nicel boyutundaki örneklemi belirlerken Türkiye İstatistik Kurumu'nun belirlediği istatistiki bölge sınıflamasında yer alan 12 bölgede bulunan 26 grup dikkate alınmıştır. Tabakalı örnekleme yöntemi ile bu gruplarda yer alan 26 adet eğitim fakültesindeki sınıf öğretmenliği bölümü son sınıfta öğrenim gören 831 öğretmen adayı, çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Nitel kısmına ilişkin çalışma grubu ise öğretmen adayları, yöneticiler, akademisyenler ve sınıf öğretmenlerinden oluşmaktadır. Çalışma grubundaki öğretmen adayları, örnekleme dahil edilen eğitim fakültelerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile eğitim fakültelerde görev yapan akademisyenler ve sahada çalışan okul yöneticileri maksimum çeşitlilik örnekleme ile köy enstitüsü, ilköğretmen okulu, eğitim enstitüsü, eğitim fakültelerinden mezun olmuş sınıf öğretmenleri de kartopu örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Ayrıca çalışmanın nitel kısmında öğretmen yetiştirme sürecine genel çerçeveyi oluşturan, öğretmen yetiştirme sürecini düzenleyen yasa, kanun yönetmenlikler, Şûra kararları, kalkınma planları vb. ulusal raporlar ile öğretmen yetiştiren kurumlara ilişkin öğretim programları doküman analizi ile incelenmiştir. Çalışmada kullanılan Fakülte Niteliği Ölçeği, Üniversite Yaşam Niteliği Ölçeği, Öğretmen Adayı Ölçeği, Eğitim Politikaları Ölçeği, Öğretmen Yetiştirmede Tarihsel Değerlendirme Ölçeği ve görüşmelerde kullanılan dört farklı yarı yapılandırılmış görüşme formu araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Elde edilen nicel verilerin analizinde öncelikle histogram ve kutu grafikleri incelenmiş, çarpıklık ve basıklık katsayıları hesaplanmıştır. Ardından bağımsız örneklem T-testi ve ANOVA analizleri yapılmıştır. Nitel verilere de MAXQDA programı yardımıyla içerik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular Ekolojik Sistemler Kuramı bağlamında ele alınmış olup nitel ve nicel veriler mikrosistem, mezosistem, ekzosistem, makrosistem ve kronosistem olmak üzere beş başlık altında incelenmiştir. Mikrosisteme katmana ilişkin fakülte niteliği ölçeği, mezosistem katmanına ilişkin üniversite yaşam niteliği ölçeği, ekzosistem katmanına ilişkin öğretmen adayı ölçeği, makrosistem katmanına ilişkin eğitim politikaları ölçeği ve kronosistem katmanına ilişkin öğretmen yetiştirmede tarihsel değerlendirme ölçeğinde öğretmen adayları ortalamanın üstünden puan aldıkları tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan görüşmelerde genel olarak teorik ders yükünün fazla olduğu ve uygulama derslerinin yeterli olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının büyük bir kısmı tarafından, üniversite ortamının lise ortamına benzediği sadece akademik ders yüklerinin olduğu, sosyokültürel yönden okul ortamlarının zayıf olduğu ifade edilirken fakültelere öğrenci seçiminde gereken önemin verilmediği vurgulanmıştır. Diğer okullardan (köy enstitüsü, öğretmen okulu, eğitim enstitüsü) mezun olan öğretmenler ise teorik derslerinin çok olmasının yanı sıra okullarında öğretmenlik kültürünün yaşatıldığı sosyokültürel faaliyetlerinin yapıldığı ve öğrenci seçiminde daha titiz davranıldığı belirtilmiştir. Akademisyenler ve okul idarecilerinin de öğretmen adaylarıyla benzer görüşte olduğu görülmüştür. Öğretim programlarını incelendiğinde teorik derslerinin hem sayıca hem de çeşit olarak arttığı öğretmenlik uygulamaları derslerinin sayıca azaltıldığı görülmüştür. Yönetmelik ve kanunlar çerçevesinde öğretmen adayı seçim kriterlerinin giderek esnetildiği de tespit edilmiştir. Elde edilen tüm bu bulgular doğrultusunda Ekolojik Sistemler Kuramı bağlamına özgü bir sınıf öğretmeni yetiştirme modeli ortaya konulmuştur.

Özet (Çeviri)

In this research, the process of primary school teacher training is examined within the context of Ecological Systems Theory, aiming to develop a teacher training model based on this framework. Within this scope, the study intends to establish a multi-layered and holistic perspective to enhance the quality of the teacher education process. In this research, a convergent parallel mixed methods design, one of the mixed methods research designs, was employed. Qualitative and quantitative data were collected with a short time interval, and the analysis phase was conducted as two distinct processes. The data obtained at different times were addressed through a holistic perspective in line with the sub-problems. While the quantitative dimension of the study was structured according to the descriptive survey model, the qualitative dimension was designed based on phenomenology. The findings from both dimensions were merged to establish the primary school teacher training model. In determining the sample for the quantitative dimension, 26 groups within the 12 regions defined by the Turkish Statistical Institute's (TSI) classification of statistical regions were taken into account. Through stratified sampling, 831 senior student teachers studying in the primary school teaching departments of 26 education faculties in these groups constitute the study's sample. The study group for the qualitative part consists of student teachers, administrators, academicians, and primary school teachers. The student teachers in the study group were selected via criterion sampling from the included education faculties. Academicians working in education faculties and school administrators in the field were selected via maximum variation sampling. Primary school teachers who graduated from Village Institutes, Primary Teacher Schools, Education Institutes, and Education Faculties were determined through the snowball sampling method. Furthermore, in the qualitative part of the study, national reports such as laws, regulations, council decisions, and development plans that form the general framework of the teacher training process, along with the curricula of teacher training institutions, were examined through document analysis. The Faculty Quality Scale, Quality of University Life Scale, Student Teacher Scale, Educational Policies Scale, and Historical Evaluation in Teacher Training Scale, as well as four different semi-structured interview forms used in the study, were developed by the researcher. In the analysis of the quantitative data, histograms and box plots were first examined, and skewness and kurtosis coefficients were calculated. Subsequently, independent samples t-tests and ANOVA analyses were performed. Qualitative data were subjected to content analysis using the MAXQDA software. The findings were addressed within the framework of Ecological Systems Theory, and both qualitative and quantitative data were analyzed under five categories: microsystem, mesosystem, exosystem, macrosystem, and chronosystem. It was determined that student teachers scored above average on the Faculty Quality Scale (microsystem), Quality of University Life Scale (mesosystem), Student Teacher Scale (exosystem), Educational Policies Scale (macrosystem), and Historical Evaluation in Teacher Training Scale (chronosystem). Furthermore, the interviews revealed that, in general, the theoretical course load is excessive while practical courses are insufficient. A large majority of student teachers in education faculties stated that the university environment resembles a high school setting, consisting only of academic workloads with weak socio-cultural environments; they also emphasized that student selection for these faculties is not given due importance. In contrast, teachers who graduated from other institutions (Village Institutes, Teacher Schools, and Education Institutes) noted that besides their extensive theoretical courses, a teaching culture was fostered in their schools through socio-cultural activities, and student selection was conducted more meticulously. Academicians and school administrators were found to hold views similar to those of the student teachers. An examination of the curricula showed that theoretical courses have increased in both number and variety, whereas teaching practice courses have been reduced. Additionally, an analysis of regulations and laws revealed that the criteria for selecting student teachers have become increasingly flexible. In light of all these findings, a primary school teacher training model was established within the context of ecological systems theory.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    923403

    İlkokul öğrencilerinin kitap seçme ve okuma davranışlarının ekolojik sistemler kuramı bağlamında incelenmesi

    Examination of book selection and reading behaviors of primary school students in context of ecological systems theory

    KÜBRAHAN GEZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimErciyes Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET YAMAÇ

  2. Tez No

    947029

    Başlangıç düzeyi okuyucularının okuma motivasyonunun gelişiminde ekran bağımlılığı ve ailelerin rolü

    The role of screen addiction and families in the development of reading motivation in beginning readers

    SEDA AKYILDIZ KÜÇÜK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZEYNEP AYDEMİR

  3. Tez No

    947867

    Climatic changes, settlement dynamics, resourcescape, and landscape evolution in the Delice Valley (Çorum) during the Early and Middle Holocene

    Delice Vadisi'nde (Çorum) Erken ve Orta Holosen dönemindeki iklimsel değişimler, yerleşim dinamikleri, kaynak peyzajı ve peyzaj evrimi

    KEMAL KOÇAKLI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Arkeolojiİstanbul Teknik Üniversitesi

    İklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BÜLENT ARIKAN

    PROF. DR. EMİN ÇİFTÇİ

  4. Tez No

    685787

    Eğitim yönetimi modelinin ekolojik sistemler kuramı bağlamında geliştirilmesi

    Development of the educational administration model in the context of ecological systems theory

    ANIL KADİR ERANIL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NİHAN DEMİRKASIMOĞLU

  5. Tez No

    707473

    Ekolojik sistemler kuramı çerçevesinde okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları

    Educational leadership behavior of school principals within the framework of ecological systems theory

    SELİN TÜRKOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimGaziantep Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEVİLAY ŞAHİN

Geri Dön