Kadın çalışanların İSG uygulamalarında karşılaştığı özel riskler ve önlemler
Special risks and precautions faced by female employees in occupational safety and health practices
- Tez No: 996069
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT DARÇIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kto Karatay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2024–2025 yılları arasında yayımlanan araştırmaları kapsayan bir sistematik derleme olarak tasarlanmıştır. Araştırma, PRISMA 2020 rehberi doğrultusunda yürütülmüş; Web of Science Core Collection veri tabanında gerçekleştirilen tarama sonucunda, önceden belirlenmiş dâhil etme ve dışlama ölçütleri kullanılarak 23 çalışma derlemeye dâhil edilmiştir. Çalışmalar; risk türleri (psikososyal, ergonomik, biyolojik, kimyasal ve örgütsel), sektörler, çalışma düzenleri, yaşam evreleri ve önerilen önleme stratejileri açısından sistematik biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, kadın çalışanların İSG risklerinin en yoğun biçimde psikososyal riskler ve çalışma düzenine bağlı faktörler etrafında kümelendiğini göstermektedir. Uzun çalışma saatleri, vardiyalı ve gece çalışma; iş stresi, tükenmişlik, metabolik bozulmalar ve işten ayrılma eğilimleriyle ilişkilendirilmiştir. Psikososyal riskler özellikle kadın yoğun sektörlerde (hizmet, temizlik, tekstil) belirginleşirken; ergonomik riskler tekrarlayıcı işler, ayakta çalışma ve kadın antropometrisini dikkate almayan iş tasarımlarının yaygın olduğu sektörlerde öne çıkmaktadır. Kimyasal ve biyolojik riskler daha sınırlı sayıda çalışmada ele alınmakla birlikte, özellikle tarım ve sağlık sektörlerinde gebelik ve üreme sağlığı açısından kritik sonuçlar doğurmaktadır. Yaşam döngüsü süreçleri (gebelik, menopoz, premenstrüel dönem) ile çalışma koşulları arasındaki etkileşim, kadınlara özgü risklerin İSG değerlendirmelerinde yeterince görünür olmadığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bu sistematik derleme, kadın çalışanların İSG risklerinin tekil tehlikelerden ibaret olmadığını; riskin işin örgütlenmesi, cinsiyet körü tasarım normları ve yaşam evreleri üzerinden kesişen çok katmanlı bir yapı sergilediğini ortaya koymaktadır. Çalışma, akademik literatürdeki tematik ve yöntemsel boşlukları görünür kılarken; uygulayıcılar ve politika yapıcılar için kadınlara duyarlı, sektör temelli ve yaşam döngüsünü kapsayan İSG stratejilerinin geliştirilmesine yönelik güçlü bir kanıt zemini sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study is designed as a systematic system encompassing research published between 2024 and 2025. The research was conducted within the framework of the PRISMA 2020 guidelines; 23 studies were included in the review through a data flow scan from the Web of Science Core Collection, with pre-determined inclusion and exclusion. The studies; Risk types (psychosocial, ergonomic, biological, chemical, and relational), sectors, work arrangements, life stages, and proposed prevention strategies were systematically analyzed. The findings show that the OHS risks faced by female employees are most intensely clustered across all sectors, particularly in relation to psychosocial risks and work arrangements. Long working hours, shift work, and night work were associated with work stress, burnout, metabolic disorders, and turnover details. Psychosocial risks are particularly pronounced in female-dominated sectors (service, cleaning, textiles); ergonomic risks are prominent in sectors with repetitive tasks, standing work, and job designs that do not take female anthropometry into account. Chemical and biological risks, while considered in conjunction with a wider range of developments, have critical consequences for reproductive and reproductive health, particularly in the agricultural and healthcare sectors. The gap between life stages (pregnancy, menopause, premenstrual period) and working conditions adequately reveals the risks specific to women in OHS assessments. In conclusion, this systematic review demonstrates that the OHS risks faced by female employees are not limited to isolated hazards; The study reveals a multi-layered structure that intersects with gender-blind design norms and life stages, highlighting the decomposition of risk. While representing a leading thematic and methodological element in academic literature, it provides a strong evidence base for the introduction of women-sensitive, sectoral, and life-sustaining OHS options for debts and policies.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Tekstil sektöründe kadın çalışanların güvenlik kültürü ve iş sağlığı ve güvenliği konusundaki algısı: Diyarbakır ili örneği
Safety culture and the perception of occupational health and safety of women employees in the textile industry: Sample of Diyarbakir province
MERVE OKUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriHasan Kalyoncu Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YURTSEVER
- Türkiye'de iş kazalarında öne çıkan sektörlerde iş sağlığı ve güvenliği kültürü üzerine bir araştırma-anket
A research-survey on occupational health and safety culture in sectors leading in work accidents in Turkey
REYHAN ATA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mühendislik Bilimleriİstanbul Rumeli Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ÇAKMAK
- Özel bir hastanede görev yapan sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği kapsamında karşılaştıkları risk ve tehlikelerin iş stresi düzeyine etkisi
Efects of risks and hazards to healt employees who served for a private hospital covered by occupational health and safety
BANU ÖZMUSUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Halk SağlığıZirve Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NİLGÜN ULUTAŞDEMİR
- Sağlık hizmetlerinde iyonlaştırıcı radyasyon riskine maruz kalan personelin iş sağlığı ve güvenliği değerlendirmesi ve analizi
Occupational health and safety assessment and analysis of personnel exposed to ionising radiation risk in health services
EMEL PİŞKEN
Doktora
Türkçe
2025
Halk Sağlığıİstanbul Aydın Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ŞİMŞEK