Giysi ömrünün sürdürülebilir moda bağlamında incelenmesi: Tüketicilerin gardırop yönetimi
Examining garment lifespan in the context of sustainable fashion: Consumers' wardrobe management
- Tez No: 996133
- Danışmanlar: PROF. DR. SALİHA AĞAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Giyim Endüstrisi, Clothing Industry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Moda Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, giysilerin satın alınmasının ardından kullanım, temizlik, bakım, saklama ve elden çıkarma süreçleri ile uzun süre kullanılabilmesi için gösterilen çabaların, sürdürülebilirlik bağlamında tüketici davranışlarını anlamadaki önemini ele almaktadır. Araştırmanın amacı, farklı demografik özelliklere sahip X, Y ve Z kuşağının giysi satın almadan elden çıkarmaya kadar olan süreçlerini incelemek; giysilerin uzun süre kullanılmasını etkileyen faktörleri belirlemek ve tüketicilerin gardırop yönetimine ilişkin tutum ve davranışlarını sürdürülebilirlik bağlamında derinlemesine analiz etmektir. Araştırma, nitel yöntem kapsamında yürütülmüş ve karşılaştırmalı vaka analizi yaklaşımı benimsenmiştir. Beş farklı çalışma grubu oluşturularak gruplar arası karşılaştırmalar yapılmış; veriler hem çevrim içi hem de yüz yüze odak grup görüşmeleri ile toplanmıştır. Katılımcılar, çalışan ve çalışmayan X kuşağı, çalışan ve çalışmayan Y kuşağı ile üniversite öğrencisi Z kuşağından seçilmiş, her grupta beş kadın olmak üzere toplam 25 kişi yer almıştır. Katılımcıların giysi edinmeden, elden çıkarmaya kadar olan davranışlarını ortaya koyacak 19 açık uçlu soru hazırlanmıştır. Analiz sürecinde kuşaklar arası benzerlikler ve farklılıklar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, bulgular tablolarla sistematik biçimde sunulmuştur. Bulgular, X, Y ve Z kuşaklarının giysilerin uzun süre kullanılmasını sağlamak amacıyla kalite, konfor ile bakım ve saklama uygulamalarına önem verdiğini; elden çıkarma sürecinde ise bağış, geri dönüşüm ve küçük tadilat gibi yöntemleri tercih ettiğini göstermektedir. Çalışma ve eğitim yaşamına dâhil olan gruplar daha planlı ve ihtiyaç odaklı bir gardırop yönetimi sergilerken, evde daha fazla zaman geçiren grupların yeniden kullanım ve uzun ömürlü uygulamalara daha fazla yöneldiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the importance of post-purchase processes-including use, cleaning, care, storage, and disposal of garments-as well as the efforts made to extend their lifespan, in understanding consumer behavior within the context of sustainability. The aim of the research is to analyze the processes of X, Y, and Z generations with different demographic characteristics from garment acquisition to disposal, to identify the factors influencing long-term use of clothing, and to conduct an in-depth analysis of consumers' attitudes and behaviors toward wardrobe management from a sustainability perspective. The study was conducted using a qualitative research method and adopted a comparative case study approach. Five different study groups were formed to enable intergroup comparisons, and data were collected through both online and face-to-face focus group interviews. Participants were selected from working and non-working members of Generation X, working and non-working members of Generation Y, and university student members of Generation Z; a total of 25 women participated, with five women in each group. Nineteen open-ended questions were developed to reveal participants' behaviors related to garment acquisition, use, and disposal. During the analysis process, intergenerational similarities and differences were evaluated comparatively, and the findings were systematically presented in tables. The results indicate that members of Generations X, Y, and Z attach importance to quality, comfort, and care and storage practices in order to extend the lifespan of garments, while preferring methods such as donation, recycling, and minor alterations in the disposal process. Furthermore, groups engaged in work or education tend to adopt more planned and needs-based wardrobe management practices, whereas groups spending more time at home are more inclined toward reuse-oriented and long-lasting applications.
Benzer Tezler
- Woven narratives: New materialist perspectives on fast fashion, wearers and sustainability
Dokunmuş anlatılar: Hızlı moda, kullanıcılar ve sürdürülebilirlik üzerine yeni materyalist perspektifler
ECEHAN AYGÜL GÖNÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Sosyolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL HATİCE BALTALI TIRPAN
- Sürdürülebilir moda bağlamında çocuk giyimine yönelik örnek bir uygulama
An exemplary application for children's clothing in the context of sustainable fashion
HÜMEYRA PALA ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Giyim EndüstrisiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiModa Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİHA ÖZELMAS KAHYA
- Sürdürülebilir tekstiller bağlamında atık kumaşların tasarım unsuru olarak dokuma içinde geri kazanımı
In the context of sustainable textiles recovery of waste fabrics as a design element in weaving
NURAN AKÖZENLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. NESLİHAN YAŞAR
- Sürdürülebilir moda konusunda tüketici görüşlerinin belirlenmesi
Determing consumer opinion on sustainable fashion
TUĞBA TEZKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Giyim EndüstrisiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiModa Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEYREM ARGA ŞAHİNOĞLU
- Giysi tasarımı açısından döngüsel ekonomi ve paylaşım odaklı tüketim modelleri
An assessment of the circular economy and collaborative consumption models from a clothing design perspective
İREM SOYAK ÇIRAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Giyim EndüstrisiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE BURSALIGİL