Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin ailelerinin ihtiyaçları bağlamında destek hizmetlerinin değerlendirilmesi
Assesing support services in the context of the needs of the families of individuals with autism spectrum disorder
- Tez No: 996139
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN ERDURAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), bireyden bireye farklılık gösteren, sosyal iletişimde yetersizlik, sınırlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışlarla kendini gösteren nörogelişimsel bir bozukluktur. OSB tanılı bireylerin gelişiminde aile, kritik bir rol üstlenmektedir. Aileler, erken tanılama, uygun müdahale programlarına yönlendirme ve günlük yaşam becerilerinin kazandırılması süreçlerinde temel destek kaynağıdır. Bu noktada sosyal hizmet disiplini, OSB tanılı bireyler ve aileleriyle yürütülecek çalışmalarda önemli sorumluluklar üstlenir. Sosyal hizmet uzmanları, tanı sürecine hazırlık, haklara erişim, hizmetlere yönlendirme, psiko-sosyal destek sağlama ve savunuculuk gibi görevlerde aktif rol almaktadır. Bu araştırma, OSB tanılı çocuklara sahip ailelerin tanı sürecinden itibaren yaşadıkları psikolojik, sosyal ve ekonomik güçlükleri ile aldıkları sosyal destek hizmetlerinin yeterliliğini, ailelerin kendi deneyimleri doğrultusunda değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve aile deneyimlerini derinlemesine anlamak amacıyla fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Eskişehir ilinde ikamet eden 20 ebeveyn ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, aileler tanı sürecinde bilgiye erişimde ve yönlendirme hizmetlerinde sorunlar yaşandığı görülmekte, erken müdahale konusunda yeterince bilinçlendirilmemektedir. Tanı sonrası dönemde ise eğitim, sağlık ve sosyal destek hizmetlerine ulaşımda bürokratik engeller, maddi destek yetersizliği, psiko-sosyal hizmetlerin sınırlılığı ve sosyal izolasyon gibi sorunlar dikkat çekmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, OSB tanılı çocuklara sahip ailelere sunulan hizmetlerin bütüncül bir yapıda yeniden düzenlenmesi, kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi ve özellikle erken müdahale, psiko-sosyal destek ile maddi destek mekanizmalarının erişilebilirliğinin artırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder that varies from individual to individual and manifests itself with inadequacy in social communication, limited interests and repetitive behaviors. The family plays a critical role in the development of individuals diagnosed with ASD. Families are the main source of support in the processes of early diagnosis, referral to appropriate intervention programs and acquisition of daily life skills. At this point, the social work discipline assumes important responsibilities in working with individuals diagnosed with ASD and their families. Social workers play an active role in tasks such as preparation for the diagnostic process, access to rights, referral to services, provision of psychosocial support and advocacy. This study aims to evaluate the psychological, social and economic difficulties experienced by families with children diagnosed with ASD since the diagnosis process and the adequacy of the social support services they receive in line with the families' own experiences. In the study, qualitative research method was adopted and phenomenological design was used to understand family experiences in depth. Within the scope of the research, semi-structured in-depth interviews were conducted with 20 parents residing in Eskişehir. According to research findings, families experience problems in accessing information and referral services during the diagnosis process, and they are not sufficiently informed about early intervention. In the post-diagnosis period, problems such as bureaucratic obstacles in accessing education, health and social support services, lack of financial support, limited psychosocial services and social isolation stand out. In line with the findings, it was concluded that the services provided to families with children diagnosed with ASD should be reorganized in a holistic structure, inter-institutional coordination should be strengthened, and the accessibility of early intervention, psychosocial support, and financial support mechanisms should be increased.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ailelerinin alternatif destekleyici iletişim sistemlerine olan farkındalıklarının ve bakış açılarının incelenmesi
Examining the awareness and perspectives of families of children with autism spectrum disorders on augmentative and alternative communication systems
ELİF ÇINAR TERLEMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dil ve Konuşma TerapisiKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT KORKMAZ
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerine verilen eğitim programının aile işlevsellik düzeyine etkisinin incelenmesi
Examination the impact of a parent training program on family functioning i̇n families of children with auti̇sm spectrum disorder
EBRAR ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİT UĞURLU
- Otizmli çocuğu olan ailelerin bakım yükü ile evlilik doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between care burden offamilies with autistic children and marriage satisfacti̇on
ESRA KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSHAK AKDEMİR
- Ailelerin otizm tanısı almış çocuklarının yaşam ve yatılı konaklama alanı ihtiyaçlarına yönelik bir araştırma
A study on the living and boarding area needs of families with children diagnosed with autism
ALPASLAN YAKIŞIKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiAile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADVİYE GÜLÇİN SAĞDIÇOĞLU CELEP
- Özel gereksinimli bireylere cinsel eğitim verilmesin ilişkin ebeveynlerin görüş ve önerileri
Opinions and suggestions of parents on parents on providing sexual education to individuals with disabilities
METEHAN ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİzmir Demokrasi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE ÜNLÜ