Kadınların sessizliği: Üniversite mezun gruplarında kadınların cinsiyetçi mizah ve capslerle etkileşimi üzerine niteliksel bir araştırma
Women's silence: A qualitative study on women's interaction with sexist humor and memes in university graduate groups
- Tez No: 996194
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERFİN VARIŞLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, kadınların cinsiyetçi mizah ve capsler karşısındaki sessizliğinin ardında yatan karmaşık yapısal ve bireysel dinamikleri niteliksel bir yaklaşımla ortaya koymaktır. Sembolik şiddet olarak mizahın, daha yıkıcı şiddet biçimlerine zemin hazırlayan kültürel bir zemin oluşturduğu, 61-65 yaş aralığındaki, yüksek eğitimli üniversite mezunlarından oluşan bir WhatsApp yazışma grubunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma, otoetnografi, fenomenoloji ve feminist metodolojiyi bir arada kullanarak, 30 kadın ve 20 erkek katılımcıyla yapılan derinlemesine görüşmeler ve grup yazışmalarının analiziyle yürütülmüştür. Kadınların kendini susturmaları (self-silencing) fenomeni arkasındaki çatışmadan kaçınma, hegemonik erkek iletişim tarzı, homososyal ortamlarda devam eden cinsiyetçi dil ve suç ortaklığı erkeklik tezin temel bulgularındandır. Dar cinsiyetçilik algısı cinsiyetçi mesajların algılanmasını zorlaştırmaktadır. Kadınların güçlenmesiyle tetiklenen“erkeklik krizi”ve güç kaybı kaygısı, cinsiyetçi mizah ve dolaylı saldırganlık olarak dışa vurulmaktadır. Bu tepkiler, kadın kazanımlarını önemsizleştiren modern ve yeni cinsiyetçilik söylemleriyle meşrulaştırılmaktadır. Kadın katılımcıların büyük çoğunluğu, feminizmin temel eşitlik ilkesini desteklese bile, dışlanma korkusu ve feminizmle ilgili olumsuz algılar nedeniyle kendilerini“feminist”olarak tanımlamaktan çekinmektedir. Bu durum, hak mücadelesini“kadın hakları”yerine daha kapsayıcı görülen“insan hakları”temelinde yürütme eğilimine yol açarak, kadınlara özgü sorunların görünmez kalmasına neden olmaktadır. Sürekli mücadele yorgunluğu ve bir şey değişmez inancı, bazı kadınlarda umutsuzluğa yol açarken, normalde müdahale etme sorumluluğunun, grupta başka insanlar bulunduğunda bireyler arasında dağılması anlamına gelen seyirci etkisi, kadınların cinsiyetçi söylemlere karşı neden tepkisiz kaldığını açıklayan temel dinamiklerinden biri olarak gözlemlenmiştir. Ortamda aktif olarak tepki gösteren birinin varlığı sorumluluğun dağılmasını sağlayarak, konfor alanı yaratmakta ve yapısal sorunun bireyselleşmesine neden olmaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to qualitatively explore the complex structural and individual dynamics underlying women's silence in the face of sexist humor and memes (caps). The research was conducted within a WhatsApp discussion group consisting of highly educated university graduates, aged 61-65. This group represents a cultural milieu where humor, as a form of symbolic violence, creates a breeding ground for more destructive forms of violence. The study employed a mixed methodology combining autoethnography, phenomenology, and feminist methodology, carried out through in-depth interviews with 30 female and 20 male participants, alongside an analysis of group correspondence. Key findings include the phenomenon of self-silencing, driven by conflict avoidance, hegemonic male communication styles, sustained sexist language in homosocial settings, and complicit masculinity. A narrow perception of sexism complicates the identification of sexist messages. The“masculinity crisis,”triggered by women's increasing empowerment and fear of losing power, is externalized through sexist humor and indirect aggression. These reactions are often justified by modern and new sexism discourses, which deceptively claim that women's gains pose no disadvantage. The vast majority of female participants, despite supporting the core principle of equality, are hesitant to identify as“feminists”due to fear of social exclusion and negative perceptions associated with the label. This tendency to frame their struggle in terms of the more broadly accepted“human rights”agenda risks making issues specific to women invisible. Continuous struggle fatigue and the belief that“nothing will change”lead some women to despair. Furthermore, the bystander effect—where the responsibility to intervene is diffused among individuals in the presence of others—was observed as a key dynamic explaining women's passivity toward sexist remarks. The presence of an active confronter in the group enables the diffusion of responsibility, creating a comfort zone for others and leading to the individualization of a structural problem.
Benzer Tezler
- Sağlık sektöründe örgütsel etik iklim ve whistleblowing ilişkisinin incelenmesi
The examination of the relation between whistleblowing and organizational ethical climate in health sector
MERVE ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sağlık YönetimiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. AYTEN DİNÇ
- Ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık, örgütsel sessizlik ve örgütsel tükenmişlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An analysis of relationship between organizational citizenship, organizational silence and organizational burnout behaviors ofteachers working in middle schools
VİLDAN BURULDAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜLFÜ DEMİRTAŞ
- Moral foundations and moral exclusion as determinants of outgroup helping and moral courage
Dış gruba yönelik yardım ve ahlaki cesaretin belirleyicileri olarak ahlaki temeller ve ahlaki dışlama
MUHAMMET COŞKUN
Doktora
İngilizce
2024
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BANU CİNGÖZ ULU
- Öğretim elemanlarının bakış açısıyla örgütsel sessizlik
Organizational silence from the perspective of instructors
HASAN ULVİ EVREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR YENGİN SARPKAYA
- Takılma kültürü: Öğrencilerin deneyim ve algılamaları
Hookup culture: University student' experiences and perceptions
EZGİ DİLAN KILIÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Tarihİstanbul ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU