Ziya Gökalp: Hayatı, edebî kişiliği, fikir dünyası, dönemi ve etkileri
Ziya Gökalp: His life, literary character, thoughts, period and impacts
- Tez No: 996320
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT KOÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Biyografi, Turkish Language and Literature, Biography
- Anahtar Kelimeler: Türk edebiyatı, Turkish literature
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Edebiyat, folklor, sosyoloji, antropoloji, felsefe, siyaset bilimi gibi farklı disiplinlerde eser veren Ziya Gökalp'ın daha iyi anlaşılabilmesi için hayatı, beslendiği kaynaklar, çevresi ve etkilediği kişilerle beraber ele alınması gerekir. Ziya Gökalp'ın bugüne kadar bütün yönleriyle akademik bir incelemesi yapılmamıştır. Ziya Gökalp, Millî Edebiyat akımının öncülerinden biri olması nedeniyle Türk edebiyatının önemli bir figürüdür. Türk Edebiyatı açısından bir diğer önemli tarafı da fikir hareketleri yönünden olmuştur. Türkçülük akımının öncü kuramcısı olması yönüyle Türk edebiyat ve fikir hayatını etkilemiştir. Edebiyat hakkında yazdığı makaleleri, sanata dair kuramsal yaklaşımları ve tartışmaları, edebiyat çevresi üzerindeki etkileri, şiirleri ve tiyatro eseriyle incelenmeye değer bir isimdir. Bu tezde Gökalp'ın hayatı, edebî kişiliği, fikir dünyası, dönemi ve etkileri ele alındı.“Hayatı”bölümünde Ziya Gökalp'ın yaşadığı şehirlerden ve içinde bulunduğu çevreden de bahsedilerek kırk sekiz yıllık hayatı anlatıldı.“Edebî Kişiliği”bölümünde edebî eserleri ve sanat anlayışı ele alındı.“Fikir Dünyası”başlığı altında felsefe, sosyoloji, folklor ve milliyetçilik hakkındaki eserleri ve düşünceleri incelendi.“Dönemi”bölümünde yaşadığı yıllarda Türkiye'nin siyasî ve sosyal görünümü anlatıldı.“Etkileri”bölümünde Gökalp'ın çağdaşları ve ardılları üzerindeki etkilerinden bahsedildi. Çalışmanın sonucunda Gökalp'ın Türk düşünce tarihi bakımından önemli bir figür olduğu, birçok değişik düşünce alanını etkilediği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study offers a comprehensive examination of Ziya Gökalp, a seminal figure in Turkish intellectual and literary history whose works span literature, folklore, sociology, anthropology, philosophy, and political science. Despite his central role in shaping both the National Literature movement and the theoretical foundations of Turkism, Gökalp has not yet been the subject of a holistic academic analysis. This dissertation investigates Gökalp's life, literary identity, intellectual framework, historical context, and long-term influence in an effort to situate him within the broader currents of early twentieth-century Turkish thought. The study first reconstructs Gökalp's biography by contextualizing the cities he lived in and the sociocultural environments that shaped his intellectual formation. It then analyzes his literary production and aesthetic principles, followed by an examination of his contributions to philosophy, sociology, folklore studies, and nationalist theory. The political and social landscape of the period in which he lived is also explored in order to illuminate the conditions that informed his thought. Finally, the dissertation evaluates Gökalp's impact on his contemporaries as well as subsequent generations of thinkers and writers. The findings demonstrate that Gökalp occupies a pivotal position in the history of Turkish thought and that his influence extends across multiple domains of the humanities and social sciences.
Benzer Tezler
- Milli Edebiyat Akımı'nın Azerbaycanlı şair Ahmed Cevad şiiri üzerine etkisi
The influence of the national literature movement on the poetry of Azerbaijani poet Ahmet Javad
EMRE KURBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YALÇIN YILMAZ
- Müfide Ferit Tek'in hayatı ve eserleri üzerine bir inceleme
The Study about Müfide Ferit Tak?s life and works
AYŞE NALBANT KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. İBRAHİM ŞAHİN
- Enis Behiç Koryürek'in hayatı, sanatı, eserleri
Eni̇s Behi̇ç of Koryürek, li̇fe, art, works
KAZIM ÇANDIR
- Vehbi Vakkasoğlu'nun eserleri üzerine bir çalışma
A study of the works for Vehbi Vakkasoğlu
MARWAN ABBAS FADHIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıSüleyman Demirel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET UÇ
- Ali Canip yöntem ve eğitim
Ali Canip yontem and education
EROL OGUR
Doktora
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıUludağ ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
DOÇ. DR. ALEV SINAR UĞURLU