Algılanan stresin karar yorgunluğu üzerine etkisinde psikolojik sermayenin aracılık rolü: Hava trafik kontrolörleri üzerine bir araştırma
The mediating role of psychological capital in the effect of perceived stress on decision fatigue: A study on air traffic controllers
- Tez No: 996466
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN UZUNBACAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hava trafik kontrolörlüğü, modern havacılığın en kritik ve yüksek risk içeren meslek alanlarından biri olup, sürekli dikkat, hızlı ve doğru karar verme ile kesintisiz bilişsel odaklanma gerektirmektedir. Bu özellikler, hava trafik kontrolörlerini yoğun ve süreklilik gösteren mesleki stres faktörlerine maruz bırakmaktadır. Bu tez çalışması, hava trafik kontrolörlerinde stres olgusunu bütüncül bir yaklaşımla ele alarak, stresin bireysel ve bilişsel süreçler üzerindeki etkilerini kapsamlı biçimde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, kontrolörlerin çalışma ortamlarında karşılaştıkları fiziksel, psikolojik ve örgütsel stres kaynakları incelenmiş; bu stresin karar yorgunluğu üzerindeki etkileri ile psikolojik sermayenin söz konusu ilişkideki rolü analiz edilmiştir. Bu doğrultuda psikolojik sermaye, bireylerin stresli çalışma koşulları altında bilişsel ve duygusal kaynaklarını nasıl kullandıklarını açıklayan önemli bir koruyucu mekanizma olarak ele alınmıştır. Aynı zamanda, artan stres düzeylerinin karar verme süreçlerinde bilişsel tükenmeye yol açarak karar yorgunluğunu artırabileceği varsayımı test edilmiştir. Çalışma, hava trafik kontrolörlerinin stresle başa çıkma kapasitelerinin geliştirilmesinde psikolojik sermayenin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekmekte; bireysel düzeyde psikolojik kaynakların desteklenmesi ve kurumsal düzeyde çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik öneriler sunmayı hedeflemektedir. Elde edilen bulguların, hava trafik kontrolörlerinde stres yönetimi, karar verme süreçlerinin sürdürülebilirliği ve dolaylı olarak uçuş güvenliğinin artırılmasına yönelik önemli çıkarımlar sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Air traffic control is recognized as one of the most critical and high-risk occupations in modern aviation, requiring sustained attention, rapid decision-making, and continuous cognitive focus. These demanding conditions expose air traffic controllers to persistent and intense occupational stress. The present study aims to provide a comprehensive evaluation of stress among air traffic controllers by examining its effects on cognitive and individual processes within a holistic framework. In this context, the study investigates physical, psychological, and organizational sources of stress encountered in air traffic control operations and analyzes the impact of stress on decision fatigue. Psychological capital is addressed as an important individual resource that may influence how controllers cope with stressful working conditions and maintain cognitive functioning. Accordingly, the study examines the relationships between stress, psychological capital, and decision fatigue to better understand the mechanisms through which stress affects decision-making processes in safety-critical environments. The findings are expected to contribute to the literature by highlighting the role of psychological resources in mitigating the negative effects of stress on decision fatigue. In addition, the study offers practical implications at both individual and organizational levels, emphasizing the importance of strengthening psychological capital and improving working conditions to support sustainable decision-making and enhance aviation safety.
Benzer Tezler
- The effects of low-intensity resistance training with blood flow restriction versus traditional resistance exercise on gait performance in stroke
İnmede kan akışı kısıtlamalı düşük yoğunlukta direnç egzersizlerinin geleneksel direnç egzersizlerine karşı yürüyüş performansı üzerine etkileri
ISHTIAQ AHMED
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RÜSTEM MUSTAFAOĞLU
- Mobil telefon kullanımına bağlı oluşan 900-1800 mhz radyo frekans dalgalarının meydana getirdiği elektromanyetik alanın iliak kanat kemik mineral yoğunluğuna etkisi
The effect of electromagnetic fields on bone mineral density of iliac bone produced by 900-1800 mhz radio frequency waves dependent on cellular phone usage
BEŞİR ANDAÇ AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Ortopedi ve TravmatolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NEVRES HÜRRİYET AYDOĞAN
- Comparison of muscle oxygenation and total hemoglobin levels during isokinetic concentric and eccentric contraction at different speeds in athletes
Sporcularda farklı hızlarda izokinetik konsantrik ve eksentrik kasılma anında kas oksijenasyon ve toplam hemoglobin düzeylerinin karşılaştırılması
DUR SAMAND
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonGazi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN AYSEL GÜZEL
- The role of oxidative stress factors in the pathophysiology of Ocular Rosacea, analysis of tears and other materials
Oküler Rosacea patofizyolojisinde oksidatif stres faktörlerinin rolü, gözyaşı ve diğer materyallerin analizi
NİLÜFER YEŞİLIRMAK
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaGazi ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİHAN BUKAN
PROF. DR. JEAN-LOUIS BOURGES
- İklim değişikliğinde kentsel hasar görebilirlik: İstanbul- Bağcılar örneği
Urban damage vulnerability in climate change: İstanbul- Bağcılar
KÜBRA ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYHAN KAHYA