Geri Dön

Yeşil ekonomi ve çevre kalitesi arasındaki ilişkinin yapay sinir ağları ile analizi: Türkiye ve Avrupa ülkeleri örneği

Analysis of the relationship between green economy and environmental quality using artificial neural networks: The case of Turkey and European countri̇es

PDF İndir

  1. Tez No: 996541
  2. Yazar: İBRAHİM ÇATIR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜREYYA TEMELLİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
  6. Anahtar Kelimeler: Sosyo Ekonomik Göstergeler, Yeşil Ekonomi, Yapay Sinir Ağları, MLP(Çok Katmanlı Algılayıcı Yapay Sinir Ağı), Çevre Kalitesi, Socioeconomic Indicators, Green Economy, Artificial Neural Networks, Multilayer Perceptron Artificial Neural Network, Environmental Quality
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Trakya Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Veri Bilimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, yeşil ekonomi göstergeleri ile çevresel kalite arasındaki ilişkiler Türkiye ve Avrupa ülkeleri örneğinde kapsamlı bir biçimde analiz edilmiştir. Küresel ölçekte artan çevresel baskılar, ekonomik büyüme ile ekolojik sürdürülebilirlik arasındaki dengenin yeniden ele alınmasını zorunlu kılmakta; yenilenebilir enerji kullanımı, karbon emisyonlarının azaltılması ve döngüsel ekonomi uygulamaları sürdürülebilir kalkınma sürecinin temel bileşenleri olarak öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, ekonomik ve çevresel göstergeler arasındaki ilişkiler doğrusal olmayan, çok boyutlu ve karmaşık bir yapı sergilemekte olup, bu ilişkilerin doğru biçimde analiz edilmesi politika yapıcılar açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda çalışmada, doğrusal olmayan ilişkileri modelleme kabiliyeti yüksek olan yapay sinir ağları yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada, 2000–2024 dönemine ait 31 ülkenin sosyal, ekonomik ve çevresel göstergeleri kullanılarak yeşil ekonomi bileşenleri ile çevresel kalite arasındaki ilişkiler Çok Katmanlı Algılayıcı (MLP) yapay sinir ağı modelleri aracılığıyla incelenmiştir. Çalışma kapsamında altı farklı model geliştirilmiş ve bu modellerin performansı eğitim-test veri setleri ile birlikte 5 ve 10 katlı çapraz doğrulama yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Model başarımı, R^2, MSE ve MAE performans ölçütleri üzerinden karşılaştırılmıştır. Analiz sonuçları, bazı modellerin yüksek açıklayıcılık ve düşük hata değerleriyle öne çıktığını, özellikle bir modelin hata metrikleri açısından belirgin biçimde daha üstün performans sergilediğini göstermektedir. Buna karşılık, bazı modellerin daha düşük açıklayıcılık ve yüksek değişkenlik nedeniyle görece zayıf sonuçlar ürettiği belirlenmiştir. Çapraz doğrulama bulguları, 10 katlı doğrulamanın daha tutarlı ve güvenilir tahminler sağladığını ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, yapay sinir ağlarının yeşil ekonomi göstergeleri ile çevresel kalite arasındaki ilişkilerin analizinde etkili bir yöntem olduğunu göstermekte ve sürdürülebilir kalkınma politikalarının geliştirilmesine yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study provides a comprehensive analysis of the relationship between green economy indicators and environmental quality in the context of Turkey and European countries. Increasing environmental pressures at the global level necessitate a reassessment of the balance between economic growth and ecological sustainability. In this context, renewable energy use, reduction of carbon emissions, and circular economy practices have emerged as key components of sustainable development. However, the relationships between economic and environmental indicators are multidimensional, nonlinear, and complex, making their accurate analysis critically important for policymakers. Accordingly, this study employs artificial neural networks, which are well suited for modelling complex and nonlinear relationships. Using social, economic, and environmental indicators from 31 countries over the period 2000–2024, the relationships between green economy components and environmental quality were examined through Multilayer Perceptron (MLP) artificial neural network models. Within the scope of the study, six different models were developed, and their performance was evaluated using training–test data splits as well as 5-fold and 10-fold cross-validation techniques. Model performance was assessed based on R², MSE, and MAE metrics. The results indicate that several models stand out with high explanatory power and low error values, while one model in particular demonstrates a clear advantage in terms of error metrics. In contrast, some models exhibit relatively weaker performance due to lower explanatory power and higher variability. Cross-validation findings reveal that 10-fold validation provides more consistent and reliable predictions compared to lower fold alternatives. Overall, the findings demonstrate that artificial neural networks constitute an effective methodological approach for analysing the relationships between green economy indicators and environmental quality. The results offer important insights that can contribute to the development and improvement of sustainable development and environmental policy strategies.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    684651

    Land based emission inventory and consistency analysis for WRF-Chem: Dilovası example

    WRF-Chem için arazi bazlı emisyon envanteri ve tutarlılık analizi: Dilovası örneği

    UMUR DİNÇ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Meteorolojiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Meteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN TOROS

  2. Tez No

    879530

    Impacts of geothermal power plants on air quality, climate change and biodiversity

    Jeotermal enerji santrallerinin hava kalitesi, iklim değişikliği ve biyoçeşitlilik üzerindeki etkileri

    MERVE DÖNDÜ AYDIN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BURÇAK KAYNAK TEZEL

    PROF. DR. MICHAEL LEUCHNER

  3. Tez No

    206394

    Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı

    İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur

    AHMET SARITAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    EkonomiAkdeniz Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. AYŞE KURUÜZÜM

  4. Tez No

    846836

    Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia

    Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi

    ABDURAHMAN HUSSEN YIMER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU

  5. Tez No

    937027

    Siting and sizing of renewable energy supported electric vehicle charging stations along highways with a novel interoperable smart energy management system

    Yenilenebilir enerji destekli elektrikli araç şarj istasyonlarının otoyollar boyunca konumlandırılması ve boyutlandırılmasına yönelik yeni birlikte çalışabilir akıllı enerji yönetim sistemi

    ÖMER GÖNÜL

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Enerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖNDER GÜLER

Geri Dön