Akut lenfoblastik lösemi tanılı hastalarda yoğun kemoterapi döneminde görülen enfeksiyon dışı akut toksisiteler
Non-infectious acute toxicities observed during intensive chemotherapy in patients diagnosed with acute lymphoblastic leukemia
- Tez No: 996778
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM TÜFEKÇİ GÜROCAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Hematoloji, Child Health and Diseases, Hematology
- Anahtar Kelimeler: Akut lenfoblastik lösemi, çocukluk çağı, kemoterapi toksisitesi, PDL kriterleri, yan etki, Acute lymphoblastic leukemia, childhood, chemotherapy toxicity, PDL criteria, adverse effect
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısı ile izlenen pediatrik hastalarda, yoğun kemoterapi (indüksiyon, konsolidasyon, reindüksiyon) sürecinde gelişen enfeksiyon dışı akut toksisitelerin sıklığını, tiplerini ve klinik sonuçlarını değerlendirmek; ayrıca yaş, risk grubu ve obezite gibi faktörlerin toksisite gelişimi üzerindeki etkilerini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2015 – Ocak 2025 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji-Onkoloji Bilim Dalı'nda ALL tanısı alan ve BFM tabanlı protokollerle tedavi edilen 0-18 yaş arası 134 hasta dahil edildi. Toksisiteler retrospektif olarak taranarak CTCAE v5.0 ve Ponte di Legno (PDL) kriterlerine göre sınıflandırıldı. İstatistiksel analizlerde çok değişkenli lojistik regresyon modelleri kullanıldı. Bulgular: Çalışma grubunda akut toksisite görülme oranı %87,3 olarak saptanırken, tedaviye bağlı mortalite oranı %3 ile sınırlı kaldı. En sık görülen toksisiteler mukozit (%74,6), hipertansiyon (%28,4) ve psikiyatrik bozukluklar (%15,7) oldu. Çok değişkenli analizlerde ciddi (≥2) toksisite gelişimi için; tanı yaşının (p=0,005) bağımsız bir risk faktörü ve standart risk grubunda olmanın (p=0,048) koruyucu faktör olduğu belirlendi. Adolesan yaş grubu; tromboz, psikiyatrik bozukluk ve metabolik komplikasyonlar açısından en riskli grup olarak öne çıktı. Vücut kitle indeksi, genel toksisite yükünü artırmamakla birlikte, diyabet ve hiperlipidemi için anlamlı risk faktörü olarak saptandı. PDL kriterleri ile değerlendirilen pankreatit (%2,2), osteonekroz (%0,7) ve sinüzoidal obstrüksiyon sendromu (%2,2) oranları literatürle uyumlu bulundu. Sonuç: Çocukluk çağı ALL'de sağkalım oranları yükselmekle birlikte, toksisite yükü özellikle adolesanlar ve yüksek risk grubundaki hastalarda belirgin şekilde artmaktadır. Toksisite yönetiminde hastalığa özgü standart kriterlerin kullanılması ve riskli gruplarda kişiselleştirilmiş destek tedavisi yaklaşımlarının uygulanması morbiditeyi azaltmada kritiktir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to evaluate the frequency, types, and clinical outcomes of non-infectious acute toxicities developing during intensive chemotherapy (induction, consolidation, reinduction) in pediatric patients followed up with a diagnosis of acute lymphoblastic leukemia (ALL), and to determine the effects of factors such as age, risk group, and obesity on toxicity development. Materials (Patients) and Methods: The study included 134 patients aged 0-18 years who were diagnosed with ALL and treated with BFM-based protocols at Dokuz Eylul University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Hematology between January 2015 and January 2025. Toxicities were retrospectively screened and classified according to CTCAE v5.0 and pediatric ALL-specific Schmiegelow (Pontes di Fiore) consensus criteria. Multivariate logistic regression models were used in statistical analyses. Results: The acute toxicity rate was found to be 87,3% in the study group, while the treatment related mortality rate remained limited to 3%. The most common toxicities were mucositis (74,6%), hypertension (28,4%), and psychiatric disorders (15,7%). Multivariate analyses revealed that age at diagnosis (p=0,005) was an independent risk factor for the development of severe (≥2) toxicity, while being in the standard risk group (p=0,048) was a protective factor. The adolescent age group stood out as the highest risk group for thrombosis, psychiatric disorders, and metabolic complications. Although body mass index did not increase the overall toxicity burden, it was found to be a significant risk factor for diabetes and hyperlipidemia. The rates of pancreatitis (2.2%), osteonecrosis (0.7%), and sinusoidal obstruction syndrome (2.2%) evaluated with PDL criteria were consistent with the literature. Conclusion: Although survival rates are increasing in childhood ALL, the toxicity burden increases significantly, especially in adolescents and patients in the high-risk group. The use of disease-specific standard criteria in toxicity management and the implementation of personalized supportive care approaches in risky groups are critical in reducing morbidity.
Benzer Tezler
- S.B.Ü Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yeni tanı almış malignensi olgularının tedavi alırken gelişen enfeksiyon ataklarının değerlendirilmesi
Evaluation of infectious attacks when receiving treatment of new diagnosed malignant cases in S.B.Ü Dr. Behçet Uz Children's Diseases and Surgery Training and Research Hospital
DORUKHAN BESİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKER DEVRİM
- Ankara üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk onkoloji servisinde 2008-2023 yılları arasında takip edilen febril nötropeni tanılı hastaların klinik, enfeksiyöz ve izlem özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the clinical, infectious, and follow-up characteristics of patients diagnosed with febrile neutropenia monitored between 2008 and 2023 in the pediatric oncology unit of Ankara University Faculty of Medicine
DUYGU EMER DİLAVER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDAN UĞUR DİNÇASLAN
- Yeni tanı akut lösemi hastalarında indüksiyon tedavisi sırasında oluşan sarkopeni hastalığı ve mortalite, morbidite üzerine etkisi
The effect of sarcopenia developing during induction therapy on mortality and morbidity in newly diagnosed acute leukemia patients
MEHMET ZAHİT YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESUT AYER
- Yüksek doz metotreksat tedavisi alan hastalarda toksisiteyi etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting toxicity i̇n patients treated with high dose methotrexate
ZEYNEP TANYELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GANİYE BEGÜL KÜPELİ
- Akut lenfoblastik lösemi tanısıyla takip edilen çocuklarda kemik sağlığının değerlendirilmesi
Evaluation of bone health in children followed up with acute lymphoblastic leukemia
RABİA ÇOBAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAR ÇAKI KILIÇ