Matematiksel modelleme etkinliklerinin yaratıcılık ve problem kurma süreçlerine etkisi: Özel yetenekli ilkokul öğrencileri üzerine bir araştırma
The effect of mathematical modeling activities on creativity and problem posing processes: A study on gifted elementary school students
- Tez No: 996784
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLŞAH BATDAL KARADUMAN, DOÇ. DR. SAVAŞ AKGÜL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Matematiksel modelleme, Yaratıcılık, Özel yetenek, Özel yetenekliler eğitimi, Mathematical modelling, Creativity, Special ability, Gifted education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, matematiksel modelleme süreçleri kullanılarak tasarlanan problem kurma eğitiminin özel yetenekli öğrencilerin matematiksel modelleme, problem kurma ve yaratıcılık becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda matematiksel modelleme süreçlerine dayalı bir problem kurma eğitimi tasarlanmış ve uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul'da bulunan bir BİLSEM'de öğrenim gören ve ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 24 özel yetenekli 4. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Karma yöntem araştırmasının müdahale deseniyle tasarlanan araştırma sürecinin ilk aşaması nicel yöntemlerden deneysel araştırma ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında nitel araştırma yöntemi kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş, görüşmelerden elde edilen veriler üzerinde tematik analiz yapılmıştır. Araştırma bulguları, deney grubu ile kontrol grubu ön test puanları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığını göstermiştir. Son test sonucunda deney grubunun matematiksel modelleme, problem kurma ve yaratıcılık becerilerinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Kontrol grubu lehine tespit edilen anlamlı farkın ise sadece yaratıcılığın alt boyutu olan akıcılıkta olduğu tespit edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden edinilen nitel bulguların nicel bulguları desteklediği görülmüştür. Bulgulardan edinilen sonuçlar, matematiksel modelleme süreçleri kullanılarak tasarlanan problem kurma eğitiminin öğrencilerin matematiksel modelleme, yaratıcılık ve problem kurma becerilerini geliştirdiğini göstermiştir. Bu nedenle, problem kurma eğitiminin özel yetenekli öğrencilerin eğitiminde kullanılabilecek bir araç olacağı söylenebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of a problem-posing program designed based on mathematical modeling processes on gifted students' mathematical modeling, problem-posing, and creativity skills. In line with this purpose, a problem-posing instructional program grounded in mathematical modeling processes was designed and implemented. The study group consisted of 24 gifted fourth-grade students who were enrolled in a Science and Art Center (BİLSEM) in Istanbul during the 2024–2025 academic year and were selected using criterion sampling. The study was designed according to the mixed-methods research approach with an intervention design. In the first phase, an experimental design within the quantitative research method was employed. In the second phase, qualitative data were collected through semi-structured interviews, and the data obtained were analyzed using thematic analysis. The findings indicated that there was no statistically significant difference between the experimental and control groups in terms of pre-test scores. However, post-test results revealed that the experimental group demonstrated significantly higher levels of mathematical modeling, problem-posing, and creativity skills compared to the control group. The only statistically significant difference in favor of the control group was observed in fluency, which is a sub-dimension of creativity. Moreover, the qualitative findings obtained from the semi-structured interviews were found to support the quantitative results. Overall, the findings suggest that the problem-posing program designed based on mathematical modeling processes contributes positively to the development of students' mathematical modeling, problem-posing, and creativity skills. Therefore, it can be concluded that problem-posing instruction can be used as an effective educational tool in the education of gifted students.
Benzer Tezler
- Improving architectural design creativity through rule-based representations in digital game environment
Dijital oyun ortamlarında kural-tabanlı temsiller aracılığıyla mimari tasarım yaratıcılığını geliştirme
BETÜL UYAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİL YAZICI
- Okul öncesi ders kitaplarının matematiksel yaratıcılık açısından incelenmesi
An examination of preschool textbooks in terms of mathematical creativity
HARUN ARISOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN BİNGÖLBALİ
- Üstün yetenekli öğrencilerin matematiksel yaratıcılıklarının matematiksel modelleme etkinlikleri süreciyle incelenmesi
Examining mathematically gifted students' mathematical creativity through the process of model eliciting activities
ŞEYMA ŞENGİL AKAR
Doktora
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İ. ELİF YETKİN ÖZDEMİR
- İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel modelleme etkinlikleri kapsamında matematiksel yaratıcılıklarının incelenmesi
Investigation of mathematical creativity of primary school mathematics teacher candidates in the scope of mathematical modeling activities
ŞULE DOĞA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MatematikKocaeli ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ARZU ARI
- Matematiksel modelleme kapsamında ilkokul öğrencilerinin modelleme yeterliklerinin ve akıl yürütme süreçlerinin değerlendirilmesi: Bir eylem araştırması
Assessment of primary school students' modeling competencies and reasoning processes in the context of mathematical modeling: An action research study
MERVE GÜL SEÇGİN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN BAŞKURT
DOÇ. DR. PINAR GÜNER