Müzakereci demokrasi ve parlamento: TBMM Genel Kurulu'nda göç tartışmalarının nitel analizi (1994-2024)
Deliberative democracy and parliament: Qualitative analysis of migration debates in the Turkish Grand National Assembly (1994–2024)
- Tez No: 996844
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEREN KALFA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tez çalışması, Türkiye'deki parlamento müzakerelerinin müzakere niteliğini müzakereci demokrasi kuramı çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Tezin temel araştırma sorusu, müzakereci demokrasinin Türkiye'de parlamento düzeyinde nasıl bir nitelikte uygulandığı ve TBMM'de gerçekleşen müzakerelerin kalitesini artıran ve azaltan faktörlerin neler olduğudur. Tezde, Jürgen Habermas ve takipçilerinin geliştirdiği müzakereci demokrasi yaklaşımı müzakere uygulamalarının çerçevesini ve ölçütlerini belirlemede temel alınmıştır. Tezde göç müzakerelerinin seçilmesinin temel sebebi, göçün farklı toplumsal kimliklerin bir arada yaşamasına imkân vermesi ve böylece, farklılıkların bir arada yaşamasını esas alan müzakereci demokrasi kuramının analiz edilmesine uygun bir alan oluşturmasıdır. Bu tezde araştırma süreci, nitel içerik analizi yöntemine uygun şekilde yapılandırılmıştır. Tez çalışmasında kullanılan kategori ve kodlama sistemi, parlamento müzakerelerine odaklanan çalışmalarda kullanılan Söylem Nitelik İndeksi (Discourse Quality Index) çerçevesinde oluşturulmuş ve indekse yeni kategori ve kodlar önerilmiştir. Tezin dönem aralığı 1994-2024 yılları olarak belirlenmiştir. Veri seti, 1994-2024 yılları arasında TBMM Genel Kurulu'nda gerçekleştirilen göç hakkındaki müzakereler çerçevesinde oluşturulmuştur. Göç müzakerelerinin tespiti için TBMM web sitesinde yer alan tutanak sorgu formu kullanılarak“göçmen”,“mülteci”,“sığınmacı”,“geçici koruma”ve“Suriyeli”kavramları üzerinden anahtar kelime taraması yapılmıştır. Tezde sistematik ve amaçlı örneklem olmak üzere iki farklı örnekleme tekniği kullanılmıştır. Örneklem tekniklerinin uygulanmasının ardından, 1994-2024 yılları arasında 369 konuşma analiz kapsamına alınmış ve bu konuşmalar MAXQDA analiz programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, Türkiye'de parlamento müzakerelerinde katılım eşitliği ve gerekçelendirme düzeyi ilkelerinin yeterli düzeyde uygulanabildiği görülmektedir. Bununla birlikte müzakerelerde, kapsayıcılık, gerekçelendirmenin içeriği, saygı, bilgi aktarımı, kamuya açık olma ve hesap verebilirlik ve konsensüsü amaçlama ilkelerinin sınırlı düzeyde sürdürülebildiği ortaya çıkmaktadır. Bulgular ayrıca müzakerelerde demokratik ilkelerin sürdürülebilmesinin çok boyutlu bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çerçevede tez çalışması, hükümet sistemi, parti farklılıkları (statü ve ideoloji), zamanlama (yaklaşan seçimler ve önemli tarihler) unsurlarının milletvekillerinin müzakere kalitelerini çeşitli yönlerden etkilediğini göstermektedir. Bununla birlikte, tez çalışması aktör özelliklerinin (yaş-eğitimcinsiyet) müzakere kalitesi üzerinde niteliksel açıdan bir farklılık yaratmadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This doctoral dissertation aims to examine the deliberative quality of parliamentary debates in Turkey within the framework of deliberative democracy theory. The main research question of the dissertation is how deliberative democracy is implemented at the parliamentary level in Turkey, and what factors increase or decrease the quality of deliberation in the Turkish Grand National Assembly (TGNA). In this context, the deliberative democracy approach developed by Jürgen Habermas and his followers has been used as a basis for determining the framework and criteria for deliberative practices. The main reason for choosing migration deliberation is that migration enables different social identities to coexist and thus provides a suitable field for analyzing the theory of deliberative democracy, which is based on the coexistence of differences. In this thesis, the research process has been structured in accordance with the qualitative content analysis method. The category and coding system used in the thesis was developed within the framework of the Discourse Quality Index, which is used in studies focusing on parliamentary deliberation, and new categories and codes were proposed to the index. The period covered by the dissertation is set between 1994 and 2024. In this context, the dataset was constructed based on parliamentary debates on migration held in the Turkish Grand National Assembly between 1994 and 2024. To identify migration-related debates, a keyword search was conducted using transcript query tool avaliable on the official website of the Turkish Grand National Assembly, using the terms“migrant”,“refugee”,“asylum seeker”,“temporary protection”and“Syrian.”Two different sampling techniques—systematic sampling and purposive sampling—were employed in the study. Following the application of these sampling techniques, a total of 369 speeches delivered between 1994 and 2024 were included in the analysis and these speeches were analyzed via the MAXQDA data analysis software. The analysis reveals that the principles of participation equality and the level of justification are implemented to a sufficient extent in parliamentary deliberations in Turkey. However, the findings indicate that the principles of inclusiveness, the content of justification, respect, information provision in terms of publicity and accountability, and the orientation toward consensus are sustained only to a limited extent. The results further demonstrate that maintaining democratic principles in deliberative processes is a multidimensional and complex xiv endeavor. In this context, the dissertation shows that factors such as the system of government, party differences (status and ideology), and timing (elections and critical moments) influence the quality of parliamentary deliberation in various ways. By contrast, the dissertation finds that actor-level characteristics (age, education, and gender) do not produce a qualitative difference in deliberative quality.
Benzer Tezler
- Parlamentonun müzakere işlevinin temel aracı: Genel görüşme
The main tool of Parliament's deliberation function: General debate
SİNEM ŞİRİN
Doktora
Türkçe
2023
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE ÖZSOY BOYUNSUZ
- Debate and the public agenda: Turkish opposition parties and the policymaking process 1983-2015
Müzakereler ve halkın gündemi: Türk muhalefet partileri ve 1983-2015 arasında politika geliştirme süreçleri
LİSA.J REPPELL
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Siyasal BilimlerSabancı ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSİN KALAYCIOĞLU
- Cumhuriyet Senatosunda Van Senatörleri ve faaliyetleri
Van Senaters and activities in the Republic Senate
ABDURRAHMAN BAYCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Siyasal BilimlerVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİT YÜCEBAŞ
- Yasama organının geçirdiği dönüşüm açısından Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi
The Presidential System in terms of the transformation of the legislature
VASIF İNANÇ DUYGULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENSAR BAKİ
- Siyasal katılım ve demokrasi teorileri
Political participation and democracy theories
MEHMET KARAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
DOÇ. DR. ADALET BAYRAMOĞLU ALADA