İklim değişikliği ile mücadelede kullanılan mali enstrümanlar
Economic and fiscal instruments for climate change mitigation and adaption
- Tez No: 996873
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF YILMAZ FURTUNA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Kamu hukuku, Mali hukuk, Türk vergi hukuku, Çevre hukuku, Public law, Fiscal law, Turkish tax law, Environmental law
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliği, çevresel bir sorun olmanın ötesine geçerek hukuki, ekonomik, sosyal ve siyasal boyutları bulunan çok katmanlı küresel bir kriz alanı olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, iklim değişikliği ile mücadelede kullanılan mali enstrümanları merkeze alarak, ekonomik araçların çevresel politika bağlamındaki işlevini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda karbon fiyatlandırma araçları, çevresel vergiler ve vergi benzeri gelirler, sübvansiyonlar ile idari yaptırımlar sistematik bir sınıflandırma çerçevesinde ele alınmış ve söz konusu araçların iklim politikaları üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir. Özellikle Türkiye'de 7552 sayılı İklim Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle birlikte karbon fiyatlandırma araçlarından Emisyon Ticaret Sistemi'nin kabul edilmesi, karbonun ekonomik bir değer olarak düzenleyici çerçeveye dâhil edildiğini göstermektedir. Bu gelişme, hem ulusal iklim politikalarının piyasa temelli araçlarla güçlendirilmesi hem de uluslararası ticarette karbon maliyetlerinin belirleyici hale gelmesi bakımından önem arz etmektedir. Nitekim karbon fiyatlandırması, Avrupa Birliği tarafından uygulanan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması karşısında Türkiye'nin rekabet gücünün korunması açısından da kritik bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak çalışma, iklim değişikliğiyle mücadelede mali araçların yalnızca gelir sağlama işlevi görmediğini; aynı zamanda davranış değişikliği yaratma, çevresel maliyetleri içselleştirme ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir ekonomik yapı oluşturma bakımından düzenleyici bir fonksiyon üstlendiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Climate change has evolved beyond being merely an environmental issue and is now regarded as a multidimensional global crisis encompassing legal, economic, social, and political dimensions. This study aims to examine the function of economic instruments within the framework of environmental policy, placing particular emphasis on financial instruments employed in combating climate change. In this context, carbon pricing mechanisms, environmental taxes and quasi-fiscal revenues, subsidies, and administrative sanctions are addressed within a systematic classification framework, and the impacts of these instruments on climate policies are evaluated. In particular, the enactment of Climate Law No. 7552 in Türkiye and the subsequent adoption of an Emissions Trading System (ETS) demonstrate that carbon has been incorporated into the regulatory framework as an economic value. This development is significant both for strengthening national climate policies through market-based instruments and for the increasing role of carbon costs in international trade. Indeed, carbon pricing plays a critical role in safeguarding Türkiye's competitiveness in the face of the Carbon Border Adjustment Mechanism implemented by the European Union. In conclusion, the study reveals that fiscal instruments in the fight against climate change serve not only a revenue-generating function, but also perform a regulatory role by inducing behavioral change, internalizing environmental externalities, and contributing to the establishment of an economic structure aligned with sustainable development objectives.
Benzer Tezler
- Küresel ısınma ve iklim değişikliği kapsamında tarım sektörüne uygulanan mali teşvikler: BRICS-T ülkeleri
Financial incentives applied to the agriculture sector within the scope of global warming and climate change: BRICS-T countries
ALİ ORUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiSüleyman Demirel ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL AĞCAKAYA
- Çevreci ve global bir vergi olarak karbon vergisi ve Türkiye'ye etkileri
The carbon border tax, which is an environmentalist and global tax and its effects on Turkey
HÜSEYİN FARUK BERTAY
- Bölgesel kuruluşların iklim değişikliği ile mücadeledeki rolü: Afrika Birliği örneği
The role of regional organizations in the context of climate change: the case of the African Union
ABDUL MALİK ABDULAI
Doktora
Türkçe
2024
Kamu YönetimiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZLI YÜCEL BATMAZ
- Türkiye'de rüzgar enerjisi santralları için teşvik uygulamaları ve bilgisayar programı ile irdelenmesi
The analysis of wind energy support mechanisms in Turkey and the evaluation by computer program
İBRAHİM HALİL KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASİYE BERİL TUĞRUL