The architecture of digital choice: Informational and structural mechanisms
Dijital seçimin mimarisi: Bilgilendirici ve yapısal mekanizmalar
- Tez No: 996905
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP GÜRHAN CANLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: İşletme Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital ortamlar, tüketici davranışlarını hem bilgilendirici hem de yapısal yollarla yönlendiren seçim mimarileri olarak giderek daha önemli bir rol oynamaktadır. Bu tez, dijital platformlarda iki tamamlayıcı etki biçimini ele almaktadır: veri açıklamaları yoluyla sunulan bilgilendirmeler ile dürtmeler (nudge) ve engellerden (sludge) oluşan yapısal müdahaleler.Tezin birinci bölümü, dijital reklamcılık bağlamında farklı veri açıklama formatlarının tüketicilerin rahatlık düzeyi ve özerklik algısı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Birden fazla deneyde, davranışsal, etkileşime dayalı, ses temelli ve birinci-kişi veri açıklamaları karşılaştırılmaktadır. Bulgular, veri açıklama türlerinin tüketiciler tarafından sistematik biçimde farklı algılandığını göstermektedir. Özellikle, özerklik ve kontrol algılarından oluşan kişisel etki gücü, tüketici rahatlığını açıklayan temel psikolojik mekanizma olarak ortaya çıkmaktadır. Kullanıcıdan kaynaklanan ve daha şeffaf biçimde sunulan açıklamalar kişisel etki algısını güçlendirirken, daha müdahaleci açıklamalar bu algıyı zayıflatmakta ve rahatsızlık düzeyini artırmaktadır.Tezin ikinci bölümü, yapısal müdahaleleri inceleyerek dürtmeler (nudge) ile engelleri (sludge) karşılaştırmaktadır. Kararlılık ve değer uyumu gibi bireysel farklılıklara odaklanan bulgular, davranışsal müdahalelerin etkisinin, müdahalenin yapısı, içerik ve kullanıcı özellikleri arasındaki etkileşime bağlı olduğunu göstermektedir. Öz Belirleme Kuramı'na dayanan bu tez, dijital müdahalelerin ancak özerkliği, kontrol duygusunu ve anlamlı kullanıcı katılımını desteklediği koşullarda daha kabul edilebilir olduğunu ortaya koyan bütüncül bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Digital environments increasingly function as designed choice architectures that shape consumer behavior through both information and structure. This thesis examines two complementary forms of digital influence: informational interventions, in the form of data disclosures, and structural interventions, specifically nudges and sludges. Part 1 examines how various data disclosure formats impact consumer comfort and perceived agency in digital advertising contexts. Across multiple experiments, the research distinguishes among behavioral, engagement-based, audio-based, and zero-party data disclosures. The findings show that disclosure formats vary systematically in how they are experienced by consumers, with perceived agency, defined by autonomy and control, emerging as the central psychological mechanism driving comfort. More voluntary and transparent disclosure formats enhance agency, whereas more intrusive formats diminish it and decrease discomfort. Part 2 examines structural interventions by comparing nudges and sludges in value-laden decision contexts. Focusing on individual differences in decisiveness and value alignment, the findings demonstrate that the effectiveness of behavioral interventions depends on how the intervention structure interacts with both user characteristics and context. Grounded in Self-Determination Theory, the thesis presents a unified framework that demonstrates how digital influence is more likely to be accepted when design features support volition, reflection, and meaningful user involvement.
Benzer Tezler
- Endüstri etkisinde bir kentsel sistemin dinamik büyüme modeli
Dynamic growth model of an urban system under the in fluence of industrial growth
GÜLDEN ERKUT
- Derin öğrenme algoritmaları ile personel geri bildirimlerinin sınıflandırılması ve analizi
Classification and analysis of employee feedback with deep learning algorithms
GÖKHAN YİĞİDEFE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP ÇAKAR KAMAN
- Derin öğrenme modelleri kullanarak yazma alanında özgül öğrenme güçlüklerinin erken teşhisi
Early diagnosis of specific learning difficulties in writing using deep learning models
NEŞE ÖZKUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEJAT YUMUŞAK
- Bilgi yönetimi ve örgütsel öğrenme kesişiminde öğrenilen dersler sisteminin yapım projelerinde öğrenme istasyonları modeliyle yeniden kurgulanması
Reconceptualizing the lessons learned system in construcion projects through the learning stations model at the intersection of knowledge management and organizational learning
HALİM EMRE OKULLU
- Kurumların veri iletişim ağı alt yapılarının yeni gereksinimlere göre geliştirilmeleri
Multiprotocol network design of the enterprise networks
HAKAN ERKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNSEL DURUSOY