Beliren yetişkinlikte olumlu sosyal davranışlar, sosyal ilgi ve gönüllülüğe katılım
Prosocial behaviors, social interest and volunteering participation in emerging adulthood
- Tez No: 996938
- Danışmanlar: PROF. DR. FİGEN ÇOK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmada beliren yetişkinlerin olumlu sosyal davranışları üzerinde sosyal ilgi düzeyinin ve demografik değişkenler olan sivil toplum kuruluşlarında yer alma durumunun, yaşın, cinsiyetin, öğrenim durumunun ve çalışma durumunun yordayıcı etkisi araştırılmıştır. Buna ek olarak olumlu sosyal davranış, sosyal ilgi ve gönüllülüğe katılım düzeyleri ortaya konulmuş, demografik değişkenlere göre farklar incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Ankara'da ikamet eden, öğrenci, hem öğrenci hem çalışan, çalışan, ne eğitimde ne istihdamda olan (NİNE) 18-29 yaşlarındaki 423'ü kadın ve 197'si erkek olmak üzere toplam 620 beliren yetişkinlerden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Olumlu Sosyal Davranış Eğilimi Ölçeği, Toplumsal İlgi Ölçeği ve Gönüllülüğe Katılım Anketi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Gönüllülüğe Katılım Anketi Türkçe'ye uyarlanmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi ile Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve değişkenlerin olumlu sosyal davranışları yordayıp yordamadığını belirlemek için aşamalı çoklu regresyon analizi ile veriler analiz edilmiştir. Aşamalı çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre olumlu sosyal davranış alt boyutlarını en güçlü yordayan değişkenin sosyal ilgi olduğu görülmektedir. Duygusal olumlu sosyal davranış alt boyutunu cinsiyet (erkek olmak) negatif, sosyal ilgi ve sivil toplum kuruluşunda yer alma durumu pozitif yönde yordamaktadır. Kamusal olumlu sosyal davranış alt boyutunu yaşın negatif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Özgeci olumlu sosyal davranış alt boyutunu çalışma durumu (çalışmak) negatif, yaş ise pozitif yönde yordamaktadır. İtaatkar olumlu sosyal davranış alt boyutunu cinsiyet (erkek olmak) negatif yönde, sosyal ilgi ise pozitif yönde yordadığı görülmektedir. Gizli olumlu sosyal davranış alt boyutunu cinsiyet (erkek olmak) negatif yönde, sosyal ilgi ise pozitif yönde yordadığı görülmüştür. Acil olumlu sosyal davranış alt boyutunu yaşın negatif yönde, sivil toplum kuruluşunda yer alma ve sosyal ilgi düzeyinin pozitif yönde yordadığı ortaya konulmuştur. Bağımsız örneklemler t- testi sonuçlarına göre kadınların duygusal, itaatkar ve gizli olumlu sosyal davranış alt boyutlarındaki puan ortalamalarının erkeklerden anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ve STK'da yer alan kişilerin duygusal, itaatkar ve acil olumlu sosyal davranış alt boyutlarındaki ve sosyal ilgi düzeyi puan ortalamaları sivil toplumda yer almayan kişilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulgulanmıştır. ANOVA analizi sonucunda 18-21 yaş grubunun kamusal olumlu sosyal davranış alt boyutundaki puan ortalaması hem 22-25 yaş grubu hem de 26-29 yaş grubundan anlamlı düzeyde daha yüksektir. 18-21 yaş grubunun acil olumlu sosyal davranış alt boyutundaki puan ortalaması 26-29 yaş grubundan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Hem öğrenci hem çalışan grubun acil olumlu sosyal davranış alt boyutundaki puan ortalaması ne eğitimde ne istihdamda olan (NİNE) gruptan anlamlı düzeyde yüksektir. Genel olarak sonuçkara göre beliren yetişkinlerin informal gönüllülüğe katılımı yüksek, formal gönüllülüğe katılımı düşüktür. Olumlu sosyal davranışların ve sosyal ilgilerin orta-yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Ayrıca, tüm alt boyutlar içerisinde katılımcılar, en çok itaatkar olumlu sosyal davranış, en düşük kamusal olumlu sosyal davranış eğilimi göstermektedir. Özetle, beliren yetişkinlerin olumlu sosyal davranışları, sosyal ilgileri ve gönüllülüğe katılımlarının desteklenmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study is to investigated the predictive effects of social interest levels and demographic variables such as involvement in non-governmental organisations, age, gender, education and employment status on prosocial behaviors of emerging adults. Additionally, levels of prosocial behaviour, social interest and volunteering participation were examined, as were differences according to demographic variables. The study's group consisted of 620 of which were 423 women and 197 men emerging adults aged 18-29 residing in Ankara who were students, both students and employees, employees, and people neither in employment training nor employment (NEET). The data collection tools were Prosocial Behavior Scale, Social Interest Scale, and Volunteering Participation Questionnaire were used to collect data. The Volunteering Participation Questionnaire was adapted into Turkish. In the analysis of the data, descriptive statistics, independent samples t-test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were used. The data were analyzed using Pearson product-moment correlation analysis and stepwise multiple regression analysis to determine whether the variables predicted prosocial behavior. Stepwise multiple regression results showed that the strongest predictor of dimensions of the prosocial behavior is the level of social interest. Gender (being a male) negatively predicted the emotional prosocial behavior, while social interest and involvement in non-governmental organisations were positive predictor of it. It was found that age negatively predicted the public prosocial behavior. Employment status (employee) was negative predictor of the altruistic prosocial behavior, while age positively predicted it. It appeared that gender (being a male) was negative predictor of the compliant prosocial behavior, while social interest positively predicted it. It was seen that gender (being a male) negatively predicted the anonymous prosocial behavior, while social interest positive predictor of it. It was revealed that both social interest and involvement in non-governmental organisations positively predicted dire prosocial behavior, while age negative predictor of it. According to the results of the independent samples t-test, women had higher mean scores than men in the emotional, compliant and anonymous prosocial behavior sub-dimensions and individuals involved in non-profit organisations had higher mean scores in the emotional, compliant, and dire positive social behavior sub-dimensions, as well as in the level of social interest, compared to individuals not involvement in non-profit organisations. The ANOVA analysis revealed that the mean score in the public prosocial behavior sub-dimension for the 18-21 age group was higher than both the 22-25 and 26-29 age groups. The mean score in the dire prosocial behavior sub-dimension for the 18-21 age group was also higher than that of the 26-29 age group. The mean scores for both the student and employee groups were higher mean scores in the dire prosocial behavior sub-dimension than the group that was neither in education nor employment (NEET). In general according to result, emerging adults show high participation in informal volunteering and low participation in formal volunteering. Prosocial behaviors and social interests appear to be at a moderate to high levels. Furthermore, across all sub-dimensions, they show the highest tendency towards compliant prosocial behavior and the lowest tendency towards public prosocial behavior. In summary, it is important to support emerging adults in their prosocial behaviors, social interests, and volunteering participation.
Benzer Tezler
- Ergenler ve beliren yetişkinlerde sosyal değer yöneliminin gelişimsel, sosyal-bilişsel ve bağlamsal bir model çerçevesinde incelenmesi
Investigation of social value orientation in adolescents and emerging adults in the scope of a developmental, social-cognitive and contextual model
E. HELİN YABAN
- Investigating the role of future perception and perceived social support on life satisfaction in emerging adults
Beliren yetişkinlerin yaşam doyumunda gelecek algısı vealgılanan sosyal desteğin rolünün incelenmesi
FATMA DİLA ÇELİKER
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERNA GÜLOĞLU
- Beliren yetişkinlik döneminde flört şiddetine yönelik tutum, sosyal onay ihtiyacı ve olumsuz değerlendirilme korkusunun incelenmesi
An investigation of the attitudes, the need of social approval and fear of the being negative evalution of flirt violence in the emerging adulthood period
GÜL SÜZER
- Beliren yetişkinlik dönemi özerklik ve ilişkisellik ihtiyaçlarının kendini açma ile ilişkisinde otobiyografik bellek işlevlerinin, çocuk yetiştirme tutumlarının ve akran ilişkilerinin rolü
The role of autobiographical memory functions, child rearing attitudes and peer relations in the relationship between self- disclosure and need for autonomy and relatedness during emerging adulthood
GÜLFEM ÖZÇELİK
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNCİ BOYACIOĞLU BAL
- Ortaokul öğrencilerinde öz yeterlik, hedef ve görev yönelimi ve sosyal medya kullanımı üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on self-efficacy, goal and task orientation, and social media use in secondary school students
TAYHAN BARAN GÖLLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Rumeli ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖNER