Geri Dön

Sürdürülebilirlik ve akıllı kentsel lojistik açısından son aşama teslimatlarının değerlendirilmesi

Evaluation of last-mile deliveries in terms of sustainability and smart urban logistics

PDF İndir

  1. Tez No: 996937
  2. Yazar: UMUT KAZANCI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET TANYAŞ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ulaşım, Transportation
  6. Anahtar Kelimeler: Akıllı ulaşım sistemleri, Kentiçi ulaşım, Sürdürülebilirlik, Intelligent transportation systems, Sustainability
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Maltepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çalışma, son yıllarda e-ticaret hacmindeki hızlı artışa paralel olarak kent içi yük hareketlerinde belirginleşen yoğunluk, trafik sıkışıklığı, emisyon artışı ve hizmet kalitesi sorunları çerçevesinde son aşama teslimat süreçlerini sürdürülebilirlik ve akıllı kentsel lojistik perspektifinden bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Son aşama teslimatlar, lojistik maliyetlerin önemli bir bölümünü oluşturmasının yanı sıra kentsel yaşam kalitesi üzerinde doğrudan etkiler yaratmaktadır. Operasyonel verimliliğin yanı sıra çevresel etkiler, kullanıcı deneyimi ve paydaş uyumu açısından da kritik bir araştırma alanı hâline gelmektedir. Literatürdeki çalışmaların çoğunlukla ya teknik/operasyonel ya da kullanıcı kabulü odaklı tek boyutlu yaklaşımlar benimsediği görülmekte olup, bu çalışma söz konusu boşluğu çok paydaşlı ve çok yöntemli bir çerçeveyle gidermeyi hedeflemektedir. Araştırmada hibrit bir yöntem tasarımı benimsenmiştir. Nitel aşamada lojistik hizmet sağlayıcılar, e-ticaret yöneticileri, yerel yönetim temsilcileri ve sektör uzmanlarıyla yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile temalandırılmıştır. Nicel aşamada ise e-ticaret kullanıcılarından anket yoluyla toplanan veriler üzerinden performans beklentisi, çaba beklentisi, güvenilirlik, genel hizmet memnuniyeti, davranışsal niyet ve kullanım davranışı değişkenleri arasındaki ilişkiler UTAUT (Birleşik Teknoloji Kabul ve Kullanımı Teorisi) temelli bir model kapsamında doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Bulgular, son aşama teslimat hizmetlerinde güvenilirlik ve genel hizmet memnuniyetinin kullanıcı kabulü üzerinde belirleyici rol oynadığını, çaba beklentisinin davranışsal niyeti güçlendirdiğini ve davranışsal niyetin kullanım davranışına anlamlı biçimde yansıdığını göstermektedir. Nitel bulgular ise bu ilişkileri operasyonel, yönetsel ve mevzuatsal boyutlarda destekleyerek kamu ve özel sektör arasında veri temelli iş birliği, dijitalleşme ve sürdürülebilir uygulamaların önemini ortaya koymaktadır. Çalışma, son aşama teslimatların yalnızca lojistik bir faaliyet değil, kentsel sürdürülebilirlik ve akıllı şehir politikalarının temel bileşenlerinden biri olduğunu vurgulayarak akademik literatüre, uygulayıcılara ve politika yapıcılara bütüncül öneriler sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aims to evaluate last-mile delivery processes from a holistic perspective within the framework of sustainability and smart urban logistics, in response to the increasing congestion, traffic density, emission growth, and service quality challenges arising from the rapid expansion of e-commerce and the consequent intensification of urban freight movements in recent years. Last-mile deliveries not only constitute a significant portion of total logistics costs but also exert direct impacts on urban quality of life. Beyond operational efficiency, they have become a critical research domain in terms of environmental impacts, user experience, and stakeholder alignment. A review of the existing literature indicates that most studies adopt either a technical/operational or a user acceptance–oriented single-dimensional approach. Accordingly, this study seeks to address this gap through a multi-stakeholder and multi-method framework. A hybrid research design was employed. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with logistics service providers, e-commerce managers, local government representatives, and industry experts. The collected data were thematically analyzed using content analysis. In the quantitative phase, survey data obtained from e-commerce users were utilized to test the relationships among performance expectancy, effort expectancy, reliability, overall service satisfaction, behavioral intention, and use behavior. These relationships were examined within a UTAUT (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology)-based model using confirmatory factor analysis and structural equation modeling. The findings reveal that reliability and overall service satisfaction play a decisive role in user acceptance of last-mile delivery services, that effort expectancy strengthens behavioral intention, and that behavioral intention significantly translates into actual use behavior. The qualitative results further support these relationships from operational, managerial, and regulatory perspectives, highlighting the importance of data-driven collaboration between public and private sectors, digitalization, and sustainable practices. The study emphasizes that last-mile deliveries should not be regarded solely as a logistics activity but rather as a fundamental component of urban sustainability and smart city policies, and it provides holistic recommendations for academic research, practitioners, and policymakers.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    899828

    Sürdürülebilir akıllı lojistik hareketlilik odağında lojistik merkezlerin değerlendirilmesi: Türkiye uygulaması

    Evaluation of logistics centers with a focus on sustainable smart logistics mobility: Türkiye example

    SADETTİN KÜRŞAT ERDOĞAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Uluslararası TicaretMaltepe Üniversitesi

    Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET TANYAŞ

  2. Tez No

    1011658

    Modelling sustainable urban mobility maturity level and user acceptance: Case study of Konya province

    Sürdürülebilir kentsel ulaşım olgunluk seviyesi ve kullanıcı kabulü modellemesi: Konya ili örneği

    MUSTAFA ERUYAR

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    UlaşımYıldız Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALİT ÖZEN

  3. Tez No

    996658

    Sürdürülebilirlik perspektifinden akıllı kent mobilyaları ve geleceği

    Smart urban furniture and its future from a sustainability perspective

    ESRA ÜNLÜER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İç Mimari ve DekorasyonNecmettin Erbakan Üniversitesi

    İç Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OSMAN PERÇİN

  4. Tez No

    1016417

    Dijital dönüşüm sürecinde akıllı kentleşme yapay zeka ve nesnelerin interneti (IOT) entegrasyonu üzerine bir model önerisi

    Smart urbanization in the digital transformation process: A model proposal on the integration of artificial intelligence and the internet of things (IOT)

    TALHA AYDIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Kamu YönetimiAtatürk Üniversitesi

    Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TUNA BATUHAN

  5. Tez No

    937219

    Sürdürülebilirlik çerçevesinde iklim akıllı kent ve peyzaj bağlamı: Bartın örneği

    Climate smart city and landscape context in the framework of sustainability: Case of Bartın

    İDİL DAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Peyzaj MimarlığıBartın Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEBAHAT AÇIKSÖZ

Geri Dön