Tarihsel mekânlarda çağdaş seramik uygulamaları: Çorum örneğinde Hitit ve yerel bellek izleri
Contemporary ceramic practices in historical spaces: Traces of Hhittite and local memory in the case of Çorum
- Tez No: 997037
- Danışmanlar: PROF. DR. ERSOY YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Artistik seramik, Seramik dekoru, Seramik sanatı, Seramikler, Artistic ceramic, Decor of ceramic, Ceramic art, Ceramics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Anadolu'nun en köklü medeniyetlerinden Hititlerin görsel ve yazılı mirasını oluşturan çivi yazısı ve mühür formlarını, çağdaş seramik sanatı disipliniyle yeniden yorumlayarak mekâna özgü (site-specific) özgün bir estetik dil oluşturmayı amaçlamaktadır. Araştırma, arkeolojik verilerin yalnızca müze vitrinlerinde sergilenen statik nesneler olmaktan çıkarılıp, güncel mimari dokuyla bütünleşen ve toplumsal belleği canlı tutan yaşayan sanat eserlerine dönüştürülmesi fikrine dayanmaktadır. Bu bağlamda, Hitit uygarlığının başkenti Hattuşa'ya ev sahipliği yapan Çorum ilindeki iki önemli tarihsel yapı olan Veli Paşa Hanı ve Tarihi Çorum Bedesteni için iki farklı seramik enstalasyon tasarlanmış ve uygulanmıştır. Uygulama sürecinde, Hitit dilinin çözümünde kilit rol oynayan“Ekmeği yiyeceksin, su da içeceksin”ifadesi ve mühürlerdeki ikonografik öğeler (güneş kursu, çift başlı kartal, hiyeroglifler) temel referans noktaları olarak ele alınmıştır. Veli Paşa Hanı'ndaki pano, yapının tarihsel misafirperverlik işleviyle örtüşecek şekilde, parçalı ve katmanlı bir“buluntu estetiği”üzerinden kurgulanmıştır. Tarihi Bedesten uygulamasında ise dairesel mühür formları ve lüster tekniği kullanılarak kentin ticari ve bürokratik hafızası simgeleştirilmiş; Hitit öğelerinin yanı sıra Selçuklu ve Osmanlı motiflerine de yer verilerek Anadolu'daki kültürel katmanlaşma ve tarihsel süreklilik vurgulanmıştır. Teknik olarak plaka, rölyef, kalıpla şekillendirme ve sır üstü dekorlama yöntemlerinin harmanlandığı bu eserler, seramiğin plastik olanaklarını tarihsel bilgiyle sentezlemektedir. Sonuç olarak bu çalışma, Hitit gliptik ve epigrafik mirasını kamusal alana taşıyarak, izleyiciyi geçmiş ile bugün arasında diyalojik bir ilişki kurmaya davet eden, kentsel belleği güçlendirici ve sürdürülebilir bir sanat pratiği ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to develop a site-specific aesthetic language by reinterpreting the visual and written heritage of the Hittites—one of Anatolia's most deeply rooted civilizations—namely cuneiform writing and seal forms, through the discipline of contemporary ceramic art. The research is grounded in the idea of transforming archaeological materials from static objects confined to museum displays into living artworks that integrate with contemporary architectural contexts and actively sustain collective memory. Within this framework, two distinct ceramic installations were designed and implemented for two significant historical structures in the city of Çorum—Veli Paşa Hanı and the Historic Çorum Bedesten—located in a region that once hosted Hattuşa, the capital of the Hittite Empire. During the application process, the phrase“You shall eat bread and drink water,”which played a pivotal role in the decipherment of the Hittite language, along with iconographic elements found on seals (such as the sun disk, double-headed eagle, and hieroglyphs), were adopted as primary references. The ceramic panel designed for Veli Paşa Hanı was structured through a fragmented and layered“aesthetic of the archaeological find,”aligning with the building's historical function of hospitality. In contrast, the installation created for the Historic Bedesten employed circular seal forms and luster techniques to symbolize the city's commercial and bureaucratic memory. Alongside Hittite imagery, Seljuk and Ottoman motifs were incorporated to emphasize cultural stratification and historical continuity across Anatolia. Technically, these works synthesize the plastic potentials of ceramics with historical knowledge through the combined use of slab construction, relief techniques, mold-based forming, and overglaze decoration. As a result, this study presents a sustainable artistic practice that brings Hittite glyptic and epigraphic heritage into the public sphere, inviting viewers to engage in a dialogical relationship between past and present while reinforcing urban and cultural memory.
Benzer Tezler
- Seramik malzemeli mimari heykellerin günümüz heykel sanatında kullanımı ve uygulamalar
Use and applications of architectural sculptures with ceramic materials in today's sculpture art
SERKAN GÜNENÇ
- Çini ve seramiğin temel tasarım ölçütleriyle incelenmesi ve yenilikçi mimari tasarımlar için analitik bir model oluşturulması
Analyzing tiles and ceramics with basic design criteria and creating an analytical model for innovative architectural designs
İMRAN SATIŞ
- Malatya ili Battalgazi İlçesi Kervansaray mekanının seramik enstalasyon çalışmalarıma etkisi
The influence of the Caravanserai located in battalgazi county of Malatya province on the ceramic installation art works
F. BERNA AKALIN
- Çağdaş seramik sanatında alternatif bir mekan önerisi olarak sokak
Street as an alternative space for contemporary ceramic art
AYŞE KURŞUNCU
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2015
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSeramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. NEZİHE LERZAN ÖZER
- Selçuklu Dönemi geometrik motiflerinin günümüz seramik sanatına yansımaları ve yeni üç boyutlu karo tasarımları
Reflection of geometric motifs in Seljuk Empire period on today's ceramics and new three dimensional tile designs
KEREM İLDEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
El SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VEDAT KACAR