Farklı malç filmlerinin toprak sıcaklığı ve toprak nem içeriği ile sera koşullarında yetiştirilen marul bitkisinde bazı kalite ve verim parametrelerine etkisi
The effect of different mulch films on soil temperature and soil moisture content, and some quality and yield parameters of lettuce (Lactuca sativa) grown under greenhouse conditions
- Tez No: 997251
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NEFİSE YASEMİN TEZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, sera koşullarında kullanılan farklı malç filmlerinin kıvırcık marul (Lactuca sativa L.) bitkisinde toprak sıcaklığı, toprak nem içeriği ile bazı verim ve kalite parametreleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Alanı'nda bulunan yaklaşık 270 m² taban alanına sahip yay çatılı plastik serada, 2025–2026 yılı güz yetiştirme döneminde gerçekleştirilmiştir. Marul fideleri 08 Ekim 2025 tarihinde seraya şaşırtılmış ve 14 Kasım 2025 tarihinde hasat edilmiştir. Araştırmada biyobozunur malç, siyah polietilen (PE) malç, gümüş/siyah PE malç ve kontrol (malçsız) olmak üzere dört farklı uygulama değerlendirilmiş, deneme iki tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada, farklı malç materyallerinin toprak sıcaklığı üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacıyla ısıl çift cihazı kullanılmıştır. Toprak sıcaklığı ölçümleri 15 cm derinlikte gerçekleştirilmiş ve ölçümler 10 dakikalık aralıklarla kaydedilmiştir. Elde edilen ölçüm verilerinden önce saatlik ortalama sıcaklık değerleri hesaplanmış, ardından bu saatlik ortalamalar esas alınarak günlük ortalama toprak sıcaklıkları belirlenmiştir. Toprak nem içeriği ise gravimetrik yöntemle haftalık olarak gerçekleştirilmiştir. Hasat döneminde bitki boyu, kök boğazı çapı, kök uzunluğu, yaprak sayısı, baş çapı, ortalama baş ağırlığı, toplam verim ile bazı kalite parametreleri (Suda çözünebilir kuru madde (SÇKM), pH, titrasyon asitliği, antioksidan aktivite ve yaprak renk) ölçülmüştür. Malç uygulamalarının toprak sıcaklığı üzerinde belirgin bir artırıcı etki gösterdiği belirlenmiş olup, en yüksek toprak sıcaklığı değeri siyah PE malç uygulamasında 29.0°C, en düşük değer ise kontrol (malçsız) parsellerinde 22.3°C olarak saptanmıştır. Toprak nem içeriği açısından değerlendirildiğinde, en yüksek değerler gümüş/siyah PE malç uygulamasında belirlenirken, en düşük toprak nem içeriği kontrol (malçsız) parsellerinde ölçülmüştür. Antioksidan aktivite değerlerinin uygulamalara bağlı olarak değiştiği ve bu değerlerin biyobozunur malç uygulamasında 11.6 ile en düşük, gümüş/siyah PE malç uygulamasında ise 30.3 ile en yüksek düzeyde gerçekleştiği belirlenmiştir. Toplam verim bakımından ise en düşük değer kontrol (malçsız) uygulamasında 925.8 kg/da, en yüksek değer ise gümüş/siyah PE malç uygulamasında 1374.2 kg/da olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak, sera koşullarında marul yetiştiriciliğinde malç kullanımının toprak mikroklimasını iyileştirerek bitki gelişimi, verim ve bazı kalite parametrelerini olumlu yönde etkilediği; özellikle gümüş/siyah PE malç uygulamasının öne çıkan bir seçenek olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the effects of different mulch films on soil temperature, soil moisture content, and some yield and quality parameters of curly lettuce (Lactuca sativa L.) grown under greenhouse conditions. The experiment was carried out during the 2025–2026 autumn growing season in an arched-roof plastic greenhouse with a floor area of approximately 270 m², located at the Research and Application Area of the Faculty of Agriculture, Akdeniz University. Lettuce seedlings were transplanted into the greenhouse on October 08, 2025, and harvested on November 14, 2025. The study evaluated four different treatments: biodegradable mulch, black polyethylene (PE) mulch, silver/black PE mulch, and a control (no mulch). The experiment was established with two replications. Thermocouples were utilized to determine the effects of the different mulch materials on soil temperature. Soil temperature measurements were taken at a depth of 15 cm and recorded at 10-minute intervals. Hourly average temperature values were calculated from the obtained data, followed by the determination of daily average soil temperatures based on these hourly averages. Soil moisture content was determined weekly using the gravimetric method. At harvest, plant height, crown diameter, root length, number of leaves, head diameter, average head weight, total yield, and certain quality parameters (Total Soluble Solids- TSS, pH, titratable acidity, antioxidant activity, and leaf color) were measured. It was determined that mulch applications had a distinct increasing effect on soil temperature; the highest soil temperature was recorded in the black PE mulch application at 29.0°C, while the lowest value was observed in the control (no mulch) plots at 22.3°C. Regarding soil moisture content, the highest values were determined in the silver/black PE mulch application, whereas the lowest soil moisture content was measured in the control plots. It was observed that antioxidant activity values varied depending on the treatments, with the lowest level occurring in the biodegradable mulch application (11.6) and the highest level in the silver/black PE mulch application (30.3). In terms of total yield, the lowest value was found in the control application (925.8 kg/da), while the highest value was recorded in the silver/black PE mulch application (1374.2 kg/da). In conclusion, it was determined that the use of mulch in lettuce cultivation under greenhouse conditions positively affected plant development, yield, and certain quality parameters by improving the soil microclimate, with the silver/black PE mulch application emerging as a particularly prominent option.
Benzer Tezler
- Yeni nesil biyobozunur malç materyallerinin toprak özellikleri üzerine etkileri
Effects of new generation biodegradable mulch materials on soil properties
EDİP ERHAN KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA SAĞLAM
- Atık poli(laktik asit) esaslı deniz çayırı ve leonardit katkılı biyokompozit malç filmlerin çözeltiden döküm yöntemi ile hazırlanması ve özelliklerinin incelenmesi
Preparation of waste poly(lactic acid) based seagrass and leonardite added biocomposite mulch films from solution casting method and investigation of their properties
FATİH KÜÇÜKUYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Polimer Bilim ve TeknolojisiYalova ÜniversitesiPolimer Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİTHAT ÇELEBİ
- Mikroplastik kirliliğinin Lactuca sativa L.‟da(marul) bitki gelişimi ve kadmiyum (CD) birikimi üzerine etkisinin belirlenmesi
The determination of the effect of microplastic pollution on plant growth and cadmium (CD) accumulation in Lactuca sativa L. (lettuce)
GİZEM YÜCEL TARTAN
- Degradable mulch films for agricultural purposes
Zirai amaçlı bozunabilir malç filmleri
ZEKİYE SİSLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
KimyaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ USANMAZ
YRD. DOÇ. DR. ELİF VARGÜN
- Farklı malç materyallerinin kavun (Cucumis melo L.) ve karpuz (Citrullus vulgaris L.)'da bitki gelişimi, bazı kalite özelliklerine ve verime etkisi
The effects of different mulch materials on plant growth, some quality properties and yield in melon (Cucumis melo L.) and watermelon (Citrullus vulgaris L.)
MELEK EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
ZiraatAtatürk ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ATİLLA DURSUN