Almanya'da İslam din dersi öğretmeni yetiştirme ve okulda din dersi uygulamalarının değerlendirilmesi: Kuzey-Ren-Vestfalya örneği
The process of training Islamic religious education teachers in Germany and the evaluation of religious education in schools: The case of North Rhine-Westphalia
- Tez No: 997288
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHİDDİN OKUMUŞLAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Din, Education and Training, Religion
- Anahtar Kelimeler: Almanya, Din, Eğitim, Germany, Religion, Education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Din ve Felsefe Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Almanya'da Müslüman nüfusun yoğun yaşadığı ve çok kültürlü yapısıyla öne çıkan Kuzey Ren-Vestfalya (KRV) örneğinde, İslam din dersi öğretmenlerinin yetiştirilme süreçlerini kapsamlı biçimde incelemiştir. Almanya'da din eğitimi anayasal güvence altında yürütülmekte, farklı dinî cemaatlerle iş birliği temelinde uygulanmaktadır. Müslüman toplumun artan talepleri, İslam din dersinin kurumsallaşmasını ve nitelikli öğretmen yetiştirme ihtiyacını gündeme taşımıştır. Araştırma; öğretmenlik programlarının yapısal özelliklerini, hukuki dayanaklarını, pedagojik boyutlarını ve uygulama süreçlerini analiz etmiştir. Müfredat içerikleri, öğretim yöntemleri, mezhepler üstü yaklaşımın derse yansıması ve devlet-din iş birliğinin pratikteki karşılığı gibi konular ele alınır. Çalışmada nitel yöntem kullanılmış, KRV'de görev yapan öğretmenler, akademisyenler, öğrenciler ve velilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış; veriler fenomenolojik bakışla tematik analizle yorumlanmıştır. Bulgular, KRV modelinin diğer eyaletlere kıyasla daha sistematik ve kurumsallaşmış olduğunu; İslam ilahiyatı ve din pedagojisi bölümlerinin teolojik ve pedagojik açıdan bütüncül bir eğitim sunduğunu göstermektedir. Ancak hukuki temsiliyet belirsizlikleri, mezhepsel çeşitliliğin entegrasyonu, öğretmen açığı, saha uygulamalarındaki eksiklikler, müfredatın güncelliği ve öğrenci-veli algılarındaki farklılıklar gibi sorunlar iyileştirme ihtiyacına işaret eder. Tez, daha etkili ve kapsayıcı modeller için politika yapıcılar ve eğitim kurumlarına uygulanabilir öneriler sunmayı hedefler.
Özet (Çeviri)
This doctoral thesis examined, in a comprehensive manner, the training processes of teachers of Islamic religious education in North Rhine-Westphalia (NRW), one of Germany's federal states characterised by multiculturalism and a comparatively high concentration of Muslim residents. In Germany, religious education in schools is constitutionally guaranteed and is delivered in cooperation with recognised religious communities. As a result of growing demand within the Muslim community, the institutionalisation of Islamic religious education and the need to train qualified teachers in this field have become key areas of debate. The study analyses the structural features, legal foundations, pedagogical dimensions, and implementation processes of Islamic religious education teacher-training programmes. It addresses issues such as curriculum content, teaching methods, the incorporation of a non-denominational (supra-denominational) approach into course content, and the practical implications of state-religion cooperation. A qualitative research design is employed, using semi-structured interviews as the primary data collection tool. Interviews were conducted with Islamic religious education teachers working in NRW, academics at relevant universities, students, and parents. Rather than presenting the data descriptively, the findings are interpreted through themes derived from participants' lived experiences, using a phenomenological perspective and thematic analysis. The results indicate that the teacher-training model in NRW is more systematic and institutionalised than those in other German states. Through university departments of Islamic theology and religious pedagogy, teacher candidates receive a holistic education that integrates theological and pedagogical training. Despite these strengths, the model faces several challenges, including legal uncertainties regarding the representation of Muslim communities, the integration of denominational diversity into course content, teacher shortages, institutional shortcomings in school-based placements, and the currency of the curriculum. In addition, variations in student and parental perceptions of the subject and of teacher competence directly influence teaching quality and education policy. The thesis aims to develop practical recommendations for policy-makers, educational institutions, and teacher-training programmes, and to make a significant contribution to the academic literature in this area.
Benzer Tezler
- Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin pedagojik formasyon yeterlikleri
Başlık çevirisi yok
MUHAMMED ŞEVKİ AYDIN
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Almanya'da İslam din öğretimi modelleri (Bavyera eyaleti örneği)
Die İslamisch religiösen unterrichts modelle in Deutschland (Beispiel bayern)
HALİSE KADER ZENGİN
Doktora
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL TOSUN
- Louis Sabuncu hayatı eserleri ve Arapça şiirleri
Başlık çevirisi yok
AYŞEGÜL BATUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM FİDAN