Sigmund Freud'un din eğitimi eleştirisi
Sigmund Freud's critique of religious education
- Tez No: 997378
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMED MUHDİ GÜNDÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Din, Education and Training, Religion
- Anahtar Kelimeler: Din eğitimi, Freud, Sigmund, Religious education, Freud, Sigmund
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Siirt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sigmund Freud, 19. yüzyılın sonlarından itibaren ortaya koyduğu özgün fikirlerle bir döneme damgasını vurmuş bir bilim insanıdır. Etkileri bugün bile özellikle psikoloji ve eğitim alanlarında devam etmekte, hakkında hâlâ çok sayıda olumlu veya olumsuz çalışma yapılmaktadır. Kendisinin tıp, psikoloji, sosyoloji, fizyoloji ve daha nice bilim dalının yanı sıra hakkında fikirler beyan ettiği bir başka alan ise dindir. Onun din ile alakalı görüşleri kendi döneminde büyük tartışmalara yol açmıştır. Kendini Tanrısız Yahudi olarak tanımlayan Freud dinin kökenine ve mahiyetine dair teoriler üretmiş ve bu teorilerini psikanalitik kuramının çıktılarıyla ispatlamaya çalışmıştır. Onun bu sistemi bilimsel açıdan her ne kadar problemli gözükse de kendisi pozitivist, materyalist bir bilim anlayışını savunmaya ve dini de bilimsellikten uzak olmakla eleştirmeye devam etmiştir. Dini uygulamaları nevrotik davranışlara benzeten Freud, bu gözleminden yola çıkarak dinin doğası ve kökenleri konusunda derinlemesine incelemeler yapmaya başlamıştır. Bu çerçevede birçok eser üreten Freud, dinin bir yanılsama olduğunu düşünmüştür. Toplumsal anlamda uygarlığın gelişiminde dinin büyük katkılarının olduğunu düşünmesine karşın bugün dinin kendisinden beklenilen mutluluğu uygarlığa veremediğini iddia etmiştir. Buna rağmen uygarlığın eğitim politikalarının birçoğunun kökensel olarak dine hizmet etmesini eleştiren düşünür, bundan vazgeçilmesi gerektiğini düşünmüştür. Bunun yerine insan aklının ön plana çıkarılması gerektiğini önermiştir. Kendisine göre en temel içgüdü olan cinsellikle alakalı din-din eğitimi yasaklamalarda bulunur ve bu güdülerin bastırılmasına neden olur. Ona göre bu durum sağlıklı bireylerin ortaya çıkmasını engelleyerek doğal içgüdüleri baskılanmış 'uysal' ve 'terbiyeli ürkek' bireylerin oluşumuna neden olur. Bu durum eninde sonunda bireyde ya hastalık (nevroz) olarak ya da sadakatsizlik şeklinde ortaya çıkacaktır. Freud, uygar eğitim anlayışının insanın usuna dayanması gerektiği düşüncesinde olmuştur. Ona göre gelecek ancak bilimsel hipotez ve teorilerle inşa edilebilir. Kendisi mantıksal teorilerin insanın usu tarafından anlaşılabilir olduğunu düşünmüştür. O, bu uslamlamaların içgüdüler üzerinde bir engelleme yapsa bile ağır travmatik olayların yaşanmasına neden olmayacağını, çocuksu sinirce hastalıkları şeklinde belirtiler gösterebileceğini düşünmüştür. Freud, bu sinircelerin eğitimle ya da hafif tedavi (ruhbilimsel-psikolojik) yoluyla düzelebileceği düşüncesinde olmuştur. Düşünüre göre din eğitimi ise, çocuklukta bastırılmış içgüdülerin ortaya çıkma isteklerine süper ego göreviyle bilinç dışında saklı kalmalarına neden olmaktadır. Bunun dışında kendisi din eğitimini varlığı veya yokluğu ispatlanamayacak tanrının buyruk ve tehditlerini insanlara yayma hizmeti olarak görmüştür.
Özet (Çeviri)
Sigmund Freud was a scientist who profoundly influenced his era with his original ideas and thoughts emerging in the last quarter of the 19th century. His impact is still felt today, especially in psychology and education, and he has been the subject of numerous studies, both supportive and critical. Another field in which he expressed his views was religion, sparking considerable debate during his lifetime. Identifying as an atheist Jew, Freud developed theories regarding the origins and nature of religion, attempting to substantiate these theories through the findings of his psychoanalytic theory. Although his system appeared problematic from a scientific viewpoint, he maintained a commitment to a positivist, materialist understanding of science and criticized religion for being unscientific. Freud's discovery of similarities between religious practices and neurotic behaviors led him to conduct various studies on religion and related research into primitive societies. He produced numerous works on this subject, asserting that religion was an illusion. While he acknowledged religion's significant contributions to the development of civilization from a social perspective, he claimed that modern religion could not provide the happiness it was expected to deliver. Furthermore, he criticized the fact that much of civilization's educational policies were fundamentally rooted in religion, advocating for their abandonment in favor of emphasizing human reason. According to Freud, religion and religious education relate closely to sexuality—the most basic instinct—imposing prohibitions that cause these instincts to be suppressed. He believed this suppression hampers the emergence of healthy individuals, leading to the formation of“docile”and“well-behaved, timid”individuals, whose natural instincts are stifled. Ultimately, this situation manifests in the individual as either illness (neurosis) or infidelity. Freud maintained that the concept of civilized education should be grounded in human reasoning. He opined that the future could only be built on scientific hypotheses and theories, asserting that logical theories could be comprehended by human reason. He believed that even if these rationalizations inhibited instincts, they would not result in severe traumatic events; rather, they might present as childish nervous disorders. Freud posited that these neuroses could be ameliorated through education or mild psychological treatment. According to him, however, religious education causes instincts suppressed in childhood to remain hidden in the unconscious, despite their emergence, due to the function of the superego. Furthermore, he viewed religious education as a mechanism that disseminates the commands and threats of a deity whose existence or non-existence cannot be proven.
Benzer Tezler
- Wasen der Erkenntnis und Einbildungskraft in Thomas Manns“Tonio Kröger”
Başlık çevirisi yok
NİLGÜN TÜRKER
- Das Problem der Erziehung in der deutschsprachigen Literatur des 20 Jahrhunderts
Başlık çevirisi yok
IRENE SCHLÖR KONAKÇI
- Otoriter kişilik ve otoriter kişiliğin siyasal alanda yansımasıyla ilgili temel yaklaşımların karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ATTİLA TORMUŞ
- Türk eğitim sistemi içerisinde özel dershanelerin yeri, gelişmesi ve fonksiyonları (Aydın Körfez Dershaneleri örneğinde)
Başlık çevirisi yok
TURAN ÖZTÜRK
