Kadın sporcularda düşük enerji mevcudiyeti riski ile fiziksel aktivite düzeyi ve sağlıklı beslenme tutumları arasındaki ilişki
The relationship between low energy availability risk, physical activity level and healthy eating attitudes in female athletes
- Tez No: 997384
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ANDRE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoloji, Spor, Physiology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, kadın sporcularda Düşük Enerji Mevcudiyeti (DEM) riskinin yaygınlığını belirlemek ve bu riskin fiziksel aktivite düzeyleri ile sağlıklı beslenme tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmaya, Türkiye genelinde farklı branşlarda aktif olarak spor yapan, yaş ortalaması 25.18 ± 4.62 yıl olan 219 gönüllü kadın sporcu katılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA), Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) ve Kadın Sporcularda Düşük Enerji Mevcudiyeti Anketi (KSDEM-A) kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Welch t-testi, korelasyon ve lojistik regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların %40.6'sının düşük enerji mevcudiyeti riski taşıdığı saptanmıştır. Branş türü ile DEM riski arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte, en yüksek risk oranı (%56.5) takım sporlarında görülmüştür. İstatistiksel analizler sonucunda, DEM riski taşıyan grubun toplam ve şiddetli fiziksel aktivite düzeylerinin anlamlı derecede yüksek olduğu; sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum puanlarının ise anlamlı derecede düşük olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizinde DEM puanı ile sağlıklı beslenme tutumu arasında negatif (r=-.38), fiziksel aktivite düzeyi arasında ise pozitif (r=.23) yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yüksek fiziksel aktivite düzeyinin düşük enerji mevcudiyeti riskini artırdığı, sağlıklı beslenme tutumlarının ise bu riski azaltıcı yönde koruyucu bir rol oynadığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the prevalence of Low Energy Availability (LEA) risk in female athletes and to examine the relationship between this risk, physical activity levels, and healthy eating attitudes. The study was designed using a relational screening model, a quantitative research method, and included 219 volunteer female athletes (mean age 25.18 ± 4.62 years) actively competing in various branches across Turkey. Data were collected using a Personal Information Form, the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), the Attitude Scale for Healthy Nutrition (ASHN), and the Low Energy Availability in Females Questionnaire (LEAF-Q). Descriptive statistics, Mann-Whitney U test, Welch t-test, correlation, and logistic regression analyses were used for data analysis. According to the findings, 40.6% of the participants were found to be at risk of low energy availability. Although no statistically significant difference was found between branch types and LEA risk, the highest risk rate (56.5%) was observed in team sports. Statistical analyses revealed that the group at risk for LEA had significantly higher total and vigorous physical activity levels, while their healthy eating attitude scores were significantly lower. Correlation analysis indicated a significant negative relationship (r=-.38) between LEA scores and healthy eating attitudes, and a significant positive relationship (r=.23) with physical activity levels. In conclusion, it was determined that high physical activity levels increase the risk of low energy availability, whereas healthy eating attitudes play a protective role in reducing this risk.
Benzer Tezler
- Kadın basketbolcularda enerji dengesi ve besin tüketim eğilimleri
Energy balance and food consumption in female basketball players
SEDA BENGİSU ÇETİNER OKŞİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiEgzersiz ve Spor Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN HÜSREV TURNAGÖL
- Taekwondocuların vücut kompozisyonu, enerji mevcudiyeti ve besin tüketiminin değerlendirilmesi
Evaluation of body composition, energy availability and nutrient consumption of taekwondo players
GÖZDE NUR ARTIKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporHacettepe ÜniversitesiEgzersiz ve Spor Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN HÜSREV TURNAGÖL
- Kadın sporcularda düşük kullanılabilir enerji anketinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması
Turkish validation and reliability of the low energy availability in females questionnaire (LEAF-Q)
BÜKE ÇELENK DURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNAY ESKİCİ
- Kadın sporcularda beslenme eğitiminin kullanılabilir enerji düzeyine, bazı antropometrik ölçümlere ve kan parametrelerine etkisinin araştırılması
The effect of nutrition education on energy availability, some of the anthropometric measures and blood parameters.
CANSU TEKTUNALI AKMAN
Doktora
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLGÜN ERSOY
- Kadın sporcularda beslenme eğitimi programının yeme bozukluğu riski, enerji kullanılabilirliği, vücut kompozisyonu ve spor performansı üzerine etkisi
The effect of a nutrition education program on eating disorder risk, energy availability, body composition and sports performance in female athletes
NUR SUEDA BOYRAZ
Doktora
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE TOPRAK