6 Şubat Kahramanmaraş depreminden en çok etkilenen illerin Cumhuriyet Dönemi endüstri mirası yapılarının koruma kapsamında incelenmesi
Investigation of republican period industrial heritage structures in the provinces most affected by the february 6 Kahramanmaraş earthquake wi̇thin the scope of conservation
- Tez No: 997396
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE BETÜL GÖKARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler, 11 ili kapsayan geniş bir coğrafyada büyük bir yıkıma neden olmuş ve bölgenin kentsel hafızasında derin izler bırakmıştır. Bu çalışma; depremden birinci derecede etkilenen Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman ve Malatya, ikinci etki bölgesinde yer alan Gaziantep, Kilis ve Osmaniye ile üçüncü derece etki bölgesindeki Diyarbakır, Şanlıurfa, Elazığ ve Adana illerinde tespit edilen Cumhuriyet Dönemi endüstri mirası yapılarının mevcut durumlarını, hasar düzeylerini ve koruma potansiyellerini irdelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında; farklı üretim kollarını temsil eden toplam 26 adet endüstri yapısı, yerinde yapılan saha çalışmaları, görsel belgeleme ve literatür taraması yöntemleriyle analiz edilmiştir. Elde edilen veriler; yapıların yapım teknikleri, kullanım durumları ve mülkiyet yapıları değişkenleri üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışma bulguları, endüstri yapılarının sismik performansını etkileyen temel faktörlerin başında yapının taşıyıcı sistemleri ve işlevsel süreklilik geldiğini ortaya koymaktadır. İSDEMİR, Afşin-Elbistan Termik Santrali ve Şeker Fabrikaları gibi geniş açıklıklı çelik konstrüksiyon sistemle inşa edilen ve aktif üretimin sürdüğü tesislerin, deprem yüklerini başarıyla sönümleyerek süreci hasarsız veya az hasarlı atlattığı tespit edilmiştir. Buna karşın atıl durumda bırakılan yapıların birisi ağır hasar almış diğer yapılar ise bir sonraki afet için yıkılma riski teşkil etmektedir. Sonuç olarak; bu çalışma ile literatürde daha önce yer almayan birçok yapı belgelenerek envantere sunulmuş ve elde edilen verilerin araştırmacılar ile kamuoyu tarafından erişilebilirliğini sağlamak amacıyla verilerin Yazılım Geliştirme Kiti (SDK) ile harita tabanlı görselleştirilmesi yapılmıştır. Bölgenin endüstriyel hafızasının sürdürülebilirliği için; aktif tesislerin korunması, atıl yapıların yeniden işlevlendirilmesi ve oluşturulan dijital veri tabanı aracılığıyla kültürel miras bilincinin artırılması gerekliliği vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
The Kahramanmaraş-centered earthquakes on February 6, 2023, caused massive destruction across a vast geography covering 11 provinces and left deep scars on the region's urban memory. This study aims to examine the current conditions, damage levels, and conservation potentials of the Republican-era industrial heritage structures identified in Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, and Malatya (primary impact zone); Gaziantep, Kilis, and Osmaniye (secondary impact zone); and Diyarbakır, Şanlıurfa, Elazığ, and Adana (tertiary impact zone). Within the scope of the research, a total of 26 industrial structures representing different production branches were analyzed through on-site field studies, visual documentation, and literature review methods. The obtained data were evaluated comparatively based on variables such as construction techniques, usage status, and ownership structures. The study findings reveal that the primary factors affecting the seismic performance of industrial structures are the load-bearing systems and functional continuity. It was determined that facilities such as İSDEMİR, Afşin-Elbistan Thermal Power Plant, and Sugar Factories, which were constructed with wide-span steel construction systems and where active production continues, successfully dampened earthquake loads and survived the process with no or slight damage. In contrast, among the structures left idle, one sustained heavy damage, while the others pose a risk of collapse in a potential future disaster. In conclusion, through this study, numerous structures not previously included in the literature have been documented and presented to the inventory; additionally, a map-based visualization using a Software Development Kit (SDK) was developed to ensure the accessibility of the obtained data for researchers and the public. To ensure the sustainability of the region's industrial memory, the necessity of preserving active facilities, implementing adaptive reuse for idle structures, and increasing cultural heritage awareness through the created digital database has been emphasized.
Benzer Tezler
- Doğal afetlerde çevrimiçi davranış verilerine dayalı ihtiyaç tahmini ve kaynak tahsis optimizasyonu: 2023 kahramanmaraş depremleri uygulaması
Demand prediction and resource allocation optimization based on online behavioral data in natural disasters: An application to the 2023 Kahramanmaraş earthquakes
MEHMET DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDİ DAŞDEMİR
- Social vulnerability analysis of the cities affected by the february 6 kahramanmaras earthquakes
6 şubat Kahramanmaraş depreminden etkilenen şehirlerin sosyal hasar görebilirlik analizi
HİLAL AKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET KARAMAN
- Kahramanmaraş 6 şubat asrın felaketi sonrası depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of depression, anxiety, and quality of life after the february 6th catastrophe of the century in Kahramanmaraş
ŞÜKRÜ EKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Asrın felaketi, birinci basamakta kronik hastalığı olan bireylerin yaşam tarzını nasıl etkiledi?
How did the century's disaster affect the lifestyle of individuals with chronic diseases in primary care?
ONUR TEKŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Determining the optimal school location using CRITIC-based TOPSIS and PROMETHEE II methods the case of Kilis
CRITIC tabanlı TOPSIS ve PROMETHEE II yöntemleri ile optimal okul yeri seçimi: Kilis ili örneği
DİLAN TAŞÇI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiAdana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TOLUNAY GÖÇKEN