Çevrimiçi oyun bağımlılığında rekabet ve kompulsif çevrimiçi satın alma davranışının ilişkisi
The relationship of competition and compulsive online purchase behavior in online gaming addiction
- Tez No: 997400
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT TANSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bağımlılık Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çevrimiçi oyunlar, son yıllarda bünyelerinde barındırdıkları mikro işlem sistemleri, kozmetik ürünler ve premium içerikler aracılığıyla oyuncuları sürekli harcama yapmaya teşvik eden bir ekonomik yapıya dönüşmüştür. Bu durum, özellikle oyun bağımlılığı riski taşıyan bireylerde kontrol edilemeyen satın alma davranışlarının ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır. Kompulsif çevrimiçi satın alma, bireylerin dürtüsel biçimde ve çoğu zaman gerçek ihtiyaçlarının ötesinde alışveriş yapma eğilimini ifade etmektedir. Oyun bağlamında bu davranış; karakter güçlendirme, görsel farklılaşma sağlama ya da oyun içi statü kazanma gibi motivasyonlarla pekiştirilebilmektedir. Rekabet unsuru, çevrimiçi oyunların temel dinamiklerinden birini oluşturmaktadır. Sıralama sistemleri, turnuvalar, liderlik tabloları ve oyuncular arası karşılaştırmalar, bireyleri sürekli olarak daha yüksek performans göstermeye ve diğer oyunculara üstünlük sağlamaya yönlendirmektedir. Bu rekabetçi yapı, bazı oyuncuların oyuna daha fazla zaman ve maddi kaynak ayırmasına neden olmakta ve oyun bağımlılığı riskini artırabilmektedir. Aynı zamanda rekabet baskısı altında kalan oyuncular, rakiplerine karşı avantaj elde etmek veya topluluk içinde prestij kazanmak amacıyla oyun içi satın alımlara yönelebilmektedir. Bu çalışmada, çevrimiçi oyun bağımlılığı ile kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı ve rekabetçilik eğilimleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini çevrimiçi oyun oynayan bireyler oluşturmaktadır. Örneklem ise kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan, 18 yaş ve üzeri 276 katılımcıdan meydana gelmektedir. Araştırma, çevrimiçi oyun bağımlılığının bireylerin psikolojik sağlıkları ve sosyal yaşamları üzerindeki olası etkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, artan bilgisayar kullanımı ve çevrimiçi oyun sürelerindeki değişimlerle birlikte, bireylerin bu etkilere maruz kalma düzeylerinin istatistiksel olarak belirlenmesi amaçlanmaktadır. Özellikle çevrimiçi oyun bağımlılığının, kompulsif çevrimiçi satın alma davranışını tetikleyici ve rekabetçilik eğilimlerini güçlendirici psikososyal sonuçları araştırılacaktır. Araştırma bulgularına göre Pearson korelasyon analizi sonucunda çevrimiçi oyun bağımlılığı ile rekabet arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki (r = .600, p < .001) saptanmıştır. Çevrimiçi oyun bağımlılığı ile kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı arasında ise pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki (r = .220, p < .001) bulunmuştur. Basit doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre rekabet, çevrimiçi oyun bağımlılığındaki varyansın %36'sını açıklamaktadır. Kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı ise çevrimiçi oyun bağımlılığındaki varyansın %5'ini açıklamaktadır. Bağımsız örneklem t-testi sonucunda cinsiyetin araştırma değişkenleri üzerinde güçlü bir etkisi olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, çevrimiçi oyun bağımlılığının toplumsal ilişkiler, psikolojik sağlık ve kişisel gelişim üzerindeki etkilerini anlamayı amaçlayan araştırmalar arasında yer alarak, ilgili alanyazına katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Online games have evolved into an economic structure that encourages players to spend continuously through the microtransaction systems, cosmetic items, and premium content they offer. This situation paves the way for uncontrollable purchasing behavior, particularly among individuals at risk of gaming addiction. Compulsive online purchasing refers to the tendency of individuals to shop impulsively and often beyond their actual needs. In the context of gaming, this behavior can be reinforced by motivations such as character enhancement, visual differentiation, or gaining in-game status. Competition is one of the fundamental dynamics of online games. Ranking systems, tournaments, leaderboards, and player comparisons constantly drive individuals to perform better and gain an edge over other players. This competitive structure can cause some players to devote more time and financial resources to the game, potentially increasing the risk of gaming addiction. At the same time, players under competitive pressure may turn to in-game purchases in order to gain an advantage over their rivals or to gain prestige within the community. This study aims to examine the relationships between online gaming addiction, compulsive online purchasing behavior, and competitiveness tendencies. The population of the study consists of individuals who play online games. The sample comprises 276 participants aged 18 and over, reached through convenience sampling. The research aims to reveal the possible effects of online gaming addiction on individuals' psychological health and social lives. In this regard, it aims to statistically determine the levels of exposure of individuals to these effects, along with changes in increased computer use and online gaming time. In particular, the psychosocial consequences of online gaming addiction that trigger compulsive online purchasing behavior and reinforce competitiveness tendencies will be investigated. According to the research findings, Pearson correlation analysis revealed a positive and significant relationship between online gaming addiction and competitiveness (r = .600, p < .001). A weakly positive and statistically significant relationship (r = .220, p < .001) was found between online gaming addiction and compulsive online purchasing behavior. According to the results of the simple linear regression analysis, competition explains 36% of the variance in online gaming addiction. Compulsive online purchasing behavior explains 5% of the variance in online gaming addiction. The independent samples t-test revealed that gender has a significant effect on the research variables. This study aims to contribute to the relevant literature by examining the effects of online gaming addiction on social relationships, psychological health, and personal development.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinin çevrimiçi oyun oynama motivasyonlarının ve oyun bağımlılığının çevrimiçi sosyal davranışlar ile ilişkisi
The relationship between undergraduate students' online gaming motivation & gaming addiction & online social behaviors
MUHAMMED ENES KESKİNKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELEN DEMİRTAŞ ZORBAZ
- Dijital oyun bağımlılığında öz yeterlilik ve umut düzeylerinin incelenmesi
Investigation of self-efficacy and hope levels in digital game addiction
EMRE GÖKÇEOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ZEYNEP BAŞABAK BHAIS
- Ege Üniversitesi öğrencilerinin çevrimiçi oyun ve çevrimiçi kumar bağımlılığı düzeylerinin sosyodemografik değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of online gaming and online gambling addiction levels of Ege University students in terms of sociodemographic variables
AHMET ERTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiEge ÜniversitesiMadde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT KAYAHAN
- Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerde psikolojik iyi oluş ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile çevrimiçi oyun bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between psychological well-beingand psychological resilience levels and onlinegaming addiction in individuals in emergingadulthood
TUĞÇE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAdıyaman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA SÜRÜCÜ
- Farklı ebeveyn tutumları ile okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between parental attitudes and digital game addiction tendencies in preschool children
ŞAHENDER ULUS DALMIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELMA TUĞRUL