Mermer aramasında jeolojik uzaktan algılama uygulamaları, balçıkhisar (Çumra-Konya) örneği
Geological remote sensing applications in marble research, balçikhisar (Çumra-Konya) example
- Tez No: 997472
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUBİLAY UYSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik jeoloji, Marble, Digital Geology, Remote Sensing, GIS, Geological R&D, Geomatic, Konya, Economic geology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Genel Jeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Konya, Çumra, Balçıkhisar bölgesindeki kireçtaşlarının ticari mermer potansiyelini değerlendirmek amacıyla yapılan bu çalışmada, uzaktan algılama ve görüntü analizi yöntemleri kullanılmıştır. Temel hedef, ekonomik mermer yataklarını belirlemek ve bir işletme planı oluşturmaktır. Bölgenin jeolojik yapısı incelendiğinde; temelde Jura-Kretase yaşlı Lorasdağı kireçtaşları bulunur. Bunun üzerinde, Üst Miyosen-Alt Pliyosen dönemine ait gölsel kökenli, onkolitli ve stromatolitli düzeyler içeren Ulumuhsine Formasyonu yer alır. En üstte ise tüm bu birimleri uyumsuz olarak örten Kuvaterner yaşlı alüvyonlar (Qa) bulunmaktadır. Çalışmada, ASTER uydu görüntülerinden yararlanılarak özgün bir spektral kompozisyon geliştirilmiştir. Bu yöntemde kullanılan RGB kanal kombinasyonları (R: (B6/B7)*(B9/B8), G: (B6+B8)/B8, B: (B13/B14)*(B8/B7)*(1-B5/B6)) sayesinde karbonatlı kayaçlar yüksek hassasiyetle haritalanmıştır. Dijital görüntü işleme ve saha doğrulamaları sonucunda belirlenen potansiyel alanların mermercilik için uygun olduğu tespit edilmiştir. Sahaya ilişkin değerlendirmeler şu sonuçları ortaya koymuştur: Lojistik açıdan elverişli bir konuma sahiptir; yol, elektrik ve su altyapısı mevcuttur. Herhangi bir çevresel veya idari engel (sit alanı, orman, su koruma alanı vb.) tespit edilmemiştir. Pasa döküm ve blok stoklama için yeterli alan bulunmaktadır. En az üç farklı lokasyonda ekonomik işletmeye uygun kaya kütleleri belirlenmiş ve rezerv yeterli görülmüştür. Sahada yapılan sondajların değerlendirilmesi sonucunda yapısal etkenlerin dikkate alınması gerekliliği ortaya konmuştur. Kayaçlar homojen bir renge (“Maya Gri”) ve iki farklı dokuya (algli ve dolomitik) sahiptir. İşlenebilirlik özellikleri iyi olup cilaya yatkındır; plaka üretiminde yer yer file takviyesi gerekebilir. Blok verimliliğinin %10'un üzerinde olması beklenmektedir. Sonuç olarak, geliştirilen uzaktan algılama yöntemi ve yapılan saha çalışmaları, söz konusu ruhsat sahasının deneme üretimine başlamak için gerekli teknik ve ekonomik olgunluğa sahip olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler – Mermer, Dijital Jeoloji, Uzaktan Algılama, CBS, Jeolojik Ar- Ge, Yerbilişimi, Konya
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the commercial marble potential of the limestones in the Konya, Çumra, Balçıkhisar region, using remote sensing and image analysis methods. The primary objective was to identify economic marble deposits and establish an operational plan. Upon examining the region's geological structure, it is observed that the foundation consists of Jurassic-Cretaceous aged Lorasdağı limestones. Overlying these are the lacustrine-derived Upper Miocene-Lower Pliocene aged Ulumuhsine Formation, which contains oncolitic and stromatolitic levels. At the top, Quaternary aged alluvial deposits (Qa) unconformably cover all these units. In the study, a unique spectral composition was developed utilizing ASTER satellite imagery. The RGB channel combinations used in this method (R: (B6/B7)*(B9/B8), G: (B6+B8)/B8, B: (B13/B14)*(B8/B7)*(1-B5/B6)) enabled the high-precision mapping of carbonate rocks. Through digital image processing and field verifications, the identified potential areas were determined to be suitable for marble production. The assessments regarding the site revealed the following results: It is logistically favorably located; road, electricity, and water infrastructure are available. No environmental or administrative obstacles (such as protected sites, forests, water protection zones, etc.) were identified. There is sufficient area for waste dump and block storage. Economically viable rock masses have been identified in at least three different locations, and the reserve is deemed sufficient. Evaluation of the drilling conducted in the field highlighted the necessity of considering structural factors. The rocks exhibit a homogenous color (“Maya Grey”) and possess two distinct textures (algal and dolomitic). Their workability properties are good and they are suitable for polishing; plate production may occasionally require mesh reinforcement. Block yield is expected to be above 10%. In conclusion, the developed remote sensing methodology and the conducted field studies demonstrate that the relevant license area possesses the necessary technical and economic maturity to commence trial production.
Benzer Tezler
- İntrüzif kayaçlarda nadir toprak elementleri (NTE) ve iz elementlerinin uzaktan algılama (UA) ve coğrafi bilgi sistemi (CBS) yöntemleri ile araştırılması: Sivrihisar bölgesi örneği
Investigation of rare earth elements (REE) and trace elements in intrusive rocks via remote sensing (RS) and geografic information system (GIS) methods: A case study of Sivrihisar region
AHMED ABDULLAHI ISMAIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeoloji MühendisliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN SENDİR
- Mermercilikte yerbilişim uygulamaları: İnli (Afyonkarahisar) örneği
Geoinformatics applications in marble business: İnli(Afyonkarahisar) example
TUĞÇE ŞENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Jeoloji MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUBİLAY UYSAL
- Yılanlı (Muğla) bölgesinde bulunan mermer yataklarının uzaktan algılama yöntemleri ile blok verimlerinin değerlendirilmesi
The evalution of block efficiencies of the marble deposits located in Yılanlı (Muğla) region by the remote sensing techniques
AHMET ÖREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeoloji MühendisliğiAfyon Kocatepe ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN BAĞCI
- Kaymaz (Eskişehir) ve Himmetdede (Kayseri) altın yataklarının jeolojik özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of geological properties of Kaymaz (Eskişehir) and Himmetdede (Kayseri) gold deposits
TAHİR İNAN TURAN
Doktora
Türkçe
2018
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YURDAL GENÇ
- Seyfe gölü (Kırşehir) havzasının hidrojeoloji incelemesi
Hydrogeological investigation of lake seyfe (Kirşehir) basin
CANSU YURTERİ
Doktora
Türkçe
2023
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji (hidrejeoloji) Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKER KURTTAŞ