Difüzyon model tabanlı asimetrik dikkat mekanizmaları kullanılarak kardiyak mr görüntü verisi arttırımı
Diffusion model-based augmentation using asymmetric attention mechanisms for cardiac mri images
- Tez No: 997475
- Danışmanlar: PROF. DR. OSMAN EROĞUL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Kardiyoloji, Computer Engineering and Computer Science and Control, Cardiology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tobb Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilim Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kardiyovasküler hastalıklar, dünya genelinde en önemli ölüm nedenlerinden birini oluşturmakta ve her yıl yaklaşık 19,8 milyon insanın hayatını kaybetmesine yol açmaktadır. Kardiyak manyetik rezonans (CMR) görüntüleme, kalp hastalıklarının tanısında altın standart olarak kabul edilmekle birlikte, derin öğrenme tabanlı tanı sistemlerinin geliştirilmesi için gerekli büyük ölçekli etiketli veri setlerinin oluşturulması, uzman etiketleme maliyetleri, etik kısıtlamalar ve nadir patolojilerin yetersiz temsili nedeniyle ciddi zorluklarla karşı karşıyadır. Bu tez, kardiyak MR görüntülemede veri yetersizliği problemini çözmek amacıyla asimetrik dikkat mekanizmalı difüzyon modeli tabanlı yeni bir bireşimsel görüntü üretim yöntemi önermektedir. Önerilen yaklaşım, Denoising Diffusion Probabilistic Model (DDPM) çerçevesini temel almakta ve UNet mimarisinde kodlayıcının son iki katmanı ile kod çözücünün ilk iki katmanına stratejik olarak yerleştirilmiş çok başlıklı öz-dikkat mekanizmalarını içermektedir. Bu asimetrik dikkat yerleşimi, hesaplama verimliliği ile anatomik yapı korunumu arasında optimal bir denge sağlamaktadır. Model, 53 sağlıklı gönüllüden elde edilen OCMR (Open Cardiac MR) veri kümesi üzerinde eğitilmiş ve 128×128 piksel çözünürlüğünde bSSFP sekans görüntüleri ile çalışılmıştır. Kapsamlı deneysel değerlendirmeler, önerilen modelin mevcut yöntemlere kıyasla üstün performans sergilediğini ortaya koymuştur. Model, 77,78 FID skoru ile VAE (325,26), WGAN-GP (235,51) ve StyleGAN2-ADA (117,70) modellerine göre anlamlı ölçüde daha iyi sonuçlar elde etmiştir. Yapısal benzerlik metrikleri açısından 0,720 SSIM ve 0,925 MS-SSIM değerleri, üretilen görüntülerin yüksek anatomik tutarlılığını doğrulamaktadır. Ablasyon çalışmaları, asimetrik dikkat yerleşiminin tekdüze dağılıma göre FID skorunda %8,8 iyileşme sağladığını göstermiştir. Üç deneyimli radyolog tarafından gerçekleştirilen klinik Turing testinde %60 doğruluk oranı elde edilmesi, bireşimsel görüntülerin gerçek görüntülerden ayırt edilmesinin zorluğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, sol ventrikül, sağ ventrikül ve miyokard yapılarının piksel oranları ile şekil özellikleri açısından gerçek ve bireşimsel görüntüler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p > 0,05). Bu tez, kardiyak MR görüntü sentezinde difüzyon modelleri için asimetrik dikkat mekanizması optimizasyonu konusunda özgün bir katkı sunmakta ve üretilen bireşimsel verilerin klinik uygulanabilirliğini kapsamlı bir değerlendirme çerçevesiyle ortaya koymaktadır. Sonuçlar, önerilen yaklaşımın veri artırma, gizlilik korumalı veri paylaşımı ve tıp eğitimi gibi alanlarda önemli potansiyel taşıdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Cardiovascular diseases constitute one of the leading causes of mortality worldwide, claiming approximately 19.8 million lives annually. Although cardiac magnetic resonance (CMR) imaging is considered the gold standard for diagnosing heart diseases, the development of deep learning-based diagnostic systems faces significant challenges due to expert labeling costs, ethical constraints, and inadequate representation of rare pathologies in creating large-scale labeled datasets. This thesis proposes a novel synthetic image generation method based on a diffusion model with asymmetric attention mechanisms to address the data scarcity problem in cardiac MR imaging. The proposed approach is built upon the Denoising Diffusion Probabilistic Model (DDPM) framework and incorporates multi-head self-attention mechanisms strategically placed in the last two layers of the encoder and the first two layers of the decoder within the UNet architecture. This asymmetric attention placement achieves an optimal balance between computational efficiency and anatomical structure preservation. The model was trained on the OCMR (Open Cardiac MR) dataset obtained from 53 healthy volunteers, working with bSSFP sequence images at 128×128 pixel resolution. Comprehensive experimental evaluations demonstrated that the proposed model exhibits superior performance compared to existing methods. The model achieved an FID score of 77.78, significantly outperforming VAE (325.26), WGAN-GP (235.51), and StyleGAN2-ADA (117.70). Structural similarity metrics of 0.720 SSIM and 0.925 MS-SSIM confirm the high anatomical consistency of the generated images. Ablation studies showed that the asymmetric attention placement provides an 8.8% improvement in FID score compared to uniform distribution. A clinical Turing test conducted by three experienced radiologists yielded a 60% accuracy rate, demonstrating the difficulty in distinguishing synthetic images from real ones. Furthermore, no statistically significant differences were found between real and synthetic images in terms of pixel ratios and shape features of the left ventricle, right ventricle, and myocardium structures (p > 0.05). This thesis presents an original contribution to asymmetric attention mechanism optimization for diffusion models in cardiac MR image synthesis and demonstrates the clinical applicability of the generated synthetic data through a comprehensive evaluation framework. The results indicate that the proposed approach holds significant potential in areas such as data augmentation, privacy-preserving data sharing, and medical education.
Benzer Tezler
- Blockchain tabanlı kripto para birimlerinin mevcut durumuna dair finansal analizler ve geleceği
Financial analyses regarding the current state of blockchain based crypto currencies and their future
TUNA CAN GÜLEÇ
Doktora
Türkçe
2018
İşletmeManisa Celal Bayar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN AKTAŞ
- Design of functional polyhipe and MOF architectures for tunable heterogeneous catalysis
Ayarlanabilir heterojen kataliz için fonksiyonel polyhıpe ve MOF tabanlı mimarilerin tasarımı
ÇİĞDEM ÇAKICI
Doktora
İngilizce
2026
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDEM YAVUZ
DOÇ. DR. VOLKAN DEĞİRMENCİ
- Usage of mixed integer linear programming in cryptanalysis of block ciphers
Blok şifreleme algoritmalarının kripto analizinde ktplyaklaşımının kullanılması
HALİL İBRAHİM KAPLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Matematikİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENVER ÖZDEMİR
- Local improvements to reduced-order approximations of pde-constrained optimization problems
Kısmi diferensiyel denklemlerin eniyilemeli kontrol problemlerinin indirgenmiş mertebeden yaklaşımları için yerel geliştirmeler
TUĞBA AKMAN
Doktora
İngilizce
2015
MatematikOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilimsel Hesaplama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT KARASÖZEN
- Bi-fractional order reference model based control system design
İkili-kesirli mertebe referans model tabanlı kontrol sistem tasarımı
ERTUĞRUL KEÇECİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiKontrol ve Otomasyon Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJDE GÜZELKAYA