Osmanlı'da kölelik ve kölelerin toplumsal statüsü
Slavery and the social status of enslaved people in the Ottoman Empire
- Tez No: 997525
- Danışmanlar: PROF. DR. BAHATTİN KELEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Şırnak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kölelik, savaşta esir alınan, farklı coğrafyalardan zorla getirilen veya kendi ülkesinden kaçırılarak özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin, başka birinin tasarrufu altına girmesi anlamına gelir. İnsanlık tarihi boyunca çeşitli biçimlerde görülen kölelik, özellikle yerleşik hayata geçiş ve tarımsal üretimin başlamasıyla kurumsal bir yapı kazanmıştır. Genel itibariyle güçlünün zayıf üzerindeki hâkimiyetini yansıtan bu olgu, farklı toplumlarda değişik uygulamalarla varlığını sürdürmüştür. Osmanlı Devleti ise kölelik müessesesine İslami bir bakış açısıyla yaklaşmış, kölelere yaşam hakkı tanıyarak onları toplumsal düzenin belirli alanlarına dâhil etmiştir. Osmanlı'daki kölelik sistemi ve kölelerin toplumsal statüsü üzerine yapılan çalışmaların sınırlı olması veya mevcut araştırmalarda kölelerin sosyal konumlarına yeterince değinilmemesi, bu çalışmayı gerekli kılmıştır. Kölelerin Osmanlı toplumundaki yeri neydi? Osmanlı Devleti, kölelik müessesesini diğer toplumlara kıyasla nasıl değerlendirmiştir? Sorularına cevap aranmıştır. Çalışmada literatür taraması yapılmış, konuya dair temel eserler, makaleler ve tezler incelenmiştir. Ayrıca İstanbul kadı sicillerinden özellikle; Galata, Üsküdar ve Diyarbakır kadı sicilleri araştırmaya dâhil edilerek, konunun tarihi bağlamda daha iyi anlaşılması hedeflenmiştir. Yerli ve yabancı kütüphanelerdeki kaynaklardan yararlanılmış, elde edilen veriler ışığında kölelerin Osmanlı toplumundaki yeri objektif bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir
Özet (Çeviri)
Slavery refers to the condition of individuals who were captured in wars, forcibly brought from different regions, or abducted from their homelands and deprived of their freedom, thus falling under the authority of another person. Throughout human history, slavery has appeared in various forms and became institutionalized particularly with the transition to sedentary life and the beginning of agricultural production. Generally reflecting the dominance of the strong over the weak, slavery persisted in many societies with different practices. The Ottoman Empire, however, approached the institution of slavery from an Islamic perspective, granting slaves the right to life and integrating them into certain spheres of social order. The scarcity of studies focusing specifically on the social status of slaves in the Ottoman Empire, or the insufficiency of existing research in this regard, has necessitated this study. It seeks to answer the following questions: What was the place of slaves in Ottoman society? How did the Ottoman Empire perceive and implement the institution of slavery compared to other societies? A comprehensive literature review was conducted, including key works, articles, and theses on the subject. Moreover, Ottoman court registers (şer'iyye sicilleri), particularly those of Galata, Üsküdar, and Diyarbakır, were examined to better contextualize the issue historically. Both local and foreign sources were consulted, and the data obtained were analyzed objectively to assess the position of slaves in Ottoman society.
Benzer Tezler
- 17. yüzyıl Osmanlı Devleti zımmilerinde köle azadı ve azad edilme yöntemleri
The slave emancipation adn methods of emancipation in the dhimmi of the Ottoman State in 17th century
ASUDE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Tarihİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTarih ve Medeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH TOK
- 18. Yüzyıl Osmanlı hukukunda kadın köleler
Enslaved women in the 18th-Century Ottoman Law
SÜMEYYE ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2025
Hukukİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM KAFİ DÖNMEZ
- Kırım Hanlığı'nda kölelik (1648-1699)
Slavery in the Crimean Khanete (1648-1699)
ZEYNEP ÖZDEM KÖSE
Doktora
Türkçe
2017
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK SÖYLEMEZ
- African slaves in the 19th century Ottoman Empire
19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunda Afrikalı köleler
ÖZGÜL ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
TarihBoğaziçi ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YÜCEL TERZİBAŞOĞLU
- Galata sicilleri'ne göre XVII. yüzyılın ikinci yarısında kölelik
Slavery in the second half of the 17th century according to the Galata court records
ZÜHAL DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ALKAN