Erişkinlerde bireyleşmenin iyi oluş haliyle ilişkisi: İstanbul örneği
The relationship between individuation and well-being in adults: The case of Istanbul
- Tez No: 997539
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ REMZİYE KESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ayrışma-bireyleşme, Gelişim psikolojisi, Psikolojik iyi oluş, Separation-individuation, Development psychology, Psychological well being
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, bireyin psikolojik doğum sürecinin psikolojik iyi oluş üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Mahler'in ayrılma-bireyleşme kuramı ile Seligman'ın PERMA modeli temel alınarak, bireyleşme düzeyleri ile çok boyutlu iyi oluş halleri arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Psikolojik doğum, bireyin benliğini ayrıştırarak özerk bir yapı kazanmasıyla gerçekleşen ikinci doğumdur; bu süreç ayrışma ve bireyleşme evreleriyle şekillenmektedir. Psikolojik olarak doğamamış bireyler, duygusal bağımlılık, ilişkisel çatışma ve düşük yaşam doyumu gibi belirtilerle karakterize edilmektedir. Bu bağlamda, bireyleşme düzeyinin yüksekliği, bireyin psikolojik olarak doğmuş olduğunu ve iyi oluş kapasitesinin geliştiğini göstermektedir. Araştırma, ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüş; İstanbul'da yaşayan 175 yetişkin bireyden çevrim içi anket yoluyla veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Ayrılma-Bireyleşme Envanteri (ABE), PERMA İyi Oluş Ölçeği ve sosyodemografik bilgi formu kullanılmıştır. ABE'nin alt boyutları olan Ayrışma, Farklılaşma ve İlişki Sorunları birey-leşme sürecinin yapısal bileşenlerini temsil etmektedir. Ölçeğin puanlama sistemine göre düşük puanlar sağlıklı bireyleşmeyi; yüksek puanlar ise bireyleşme sorunlarını göstermektedir. Bu nedenle korelasyon analizlerinde negatif yönlü ilişkiler, kavramsal olarak pozitif bir anlam taşımaktadır. Araştırma bulgularına göre, bireylerin farklılaşma ve ayrışma düzeyleri arttıkça psikolojik iyi oluş puanları da yükselmekte; buna karşılık ilişki sorunları düzeyi arttıkça yalnızlık ve olumsuz duygular puanları belirgin biçimde artmaktadır. Demografik değişkenler açısından yaş, gelir düzeyi ve çocuk sahibi olma gibi faktörlerin hem bireyleşme hem de iyi oluş bileşenleri üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğu görülmüştür. Özellikle ileri yaş gruplarında anlam ve başarı boyutlarında daha yüksek iyi oluş düzeyleri gözlenmiş; gelir düzeyinin artışıyla birlikte bireyleşme sorunlarının azaldığı saptanmıştır. Sonuç olarak, psikolojik doğumun tamamlanması bireyin ruhsal, ilişkisel ve varoluşsal işlevselliğini desteklemekte; bireyleşme süreci psikolojik iyi oluşun belirleyici bir bileşeni olarak ortaya çıkmaktadır. Bu ilişki, bireyleşmenin alt boyutları düzeyinde farklılaşmakta; psikolojik olarak doğamamış bireylerde yalnızlık, duygusal düzensizlik ve düşük yaşam anlamı gibi belirtiler daha yoğun biçimde gözlenmektedir. Araştırma, bireyleşme kuramı ile iyi oluş literatürünü bütünleştiren teorik bir çerçeve sunmakta; psikolojik danışmanlık, aile eğitimi ve toplumsal farkındalık alanlarında katkılar sağlaması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the impact of psychological birth and individuation processes on psychological well-being in adulthood. Grounded in Mahler's Separation–Individuation Theory and Seligman's PERMA model, the research investigates the relationship between levels of individuation and multidimensional well-being indicators. Psychological birth refers to the second birth of the individual an internal develop-mental milestone in which the self becomes differentiated and autonomous through se-paration and individuation. Individuals who have not psychologically“been born”often exhibit emotional dependency, relational conflict, and diminished life satisfaction. In this context, higher levels of individuation reflect a completed psychological birth and enhanced well-being capacity. The study was conducted using a relational screening model and data were collected online from 175 adults residing in Istanbul. Instruments included the Separation–Individuation Inventory (SII), the PERMA Well-Being Scale, and a sociodemographic information form. The SII subdimensions (Separation, Differentiation, and Relationship Problems) represent structural components of the individuation process. According to the scoring system, lower scores indicate healthier individuation, while higher scores reflect unresolved separation-individuation issues. Therefore, negative correlations in the analysis carry conceptually positive implications. Findings reveal that increased levels of differentiation and separation are associated with higher psychological well-being, while elevated relationship disturbance scores corres-pond with greater loneliness and negative affect. Demographic variables such as age, income, and number of children were found to significantly influence both individua-tion and well-being components. Especially, older participants reported higher levels of meaning and accomplishment, and higher income was linked to fewer individuation difficulties. In conclusion, the completion of psychological birth supports emotional, relational, and existential functioning, positioning individuation as a key determinant of psychological well-being. This relationship varies across subdimensions, with psychologically unbirt-hed individuals exhibiting more pronounced loneliness, emotional dysregulation, and diminished life meaning. The study offers a theoretical framework that integrates indi-viduation theory with well-being literature and aims to contribute to psychological co-unseling, family education, and public awareness initiatives.
Benzer Tezler
- Erişkinlerde ve çocuklarda enfeksiyonlara neden olan gram pozitif bakterilerin (staphylococcus türlerinin) vankomisin ve çeşitli antibiyotiklere karşı duyarlılıklarının saptanması
The Determination of the sensitivity of gram positive bacteria (staphylococcus species) that caused enfections in adults and infants against vancomycin and various other antibiotics
NESLİHAN GÜNDOĞAN
- Erişkinlerde femur alt uç kırıklarının cerrahi tedavisi ve sonuçları
Başlık çevirisi yok
ÖZCAN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1990
Ortopedi ve TravmatolojiÇukurova ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
- Erişkinlerde humerus cisim kırıklarının cerrahi tedavisi ve sonuçları
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA HERDEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1990
Ortopedi ve TravmatolojiÇukurova ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
- Erişkinlerde posterior diş grubu eksikliklerinin mastikatör indeks (çiğneme katsayısı) üzerine etkisinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
HÜLYA ALTINBULAK
Doktora
Türkçe
1989
Diş HekimliğiEge ÜniversitesiDiş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BORA ALTINEL ATAMAN