Umut ve otantik mutluluğun ebeveyn tükenmişliği ile ilişkisi
The relationship between hope, authentic happiness and parental burnout
- Tez No: 997538
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ REMZİYE KESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, umut ve otantik mutluluk düzeylerinin ebeveyn tükenmişliği ile ilişkisini incelemek ve ebeveynlik bağlamına özgü sosyo-demografik değişkenlerin risk ve koruyucu faktör olarak işlevlerini değerlendirmektir. Pozitif psikoloji yaklaşımı temel alınarak tasarlanan çalışmada, Riskler ve Kaynaklar Dengesi (BR²) modeli ebeveynlik talepleri ile psikolojik kaynaklar arasındaki dinamik etkileşimi açıklayıcı bir kuramsal çerçeve olarak kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde toplam 349 ebeveynden yanıt alınmış; dışlama kriterleri nedeniyle 285 ebeveynin verisi son analizlere dahil edilmiştir. Veri toplama araçları Parental Burnout Assessment (PBA), Sürekli Umut Ölçeği ve Otantik Mutluluk Ölçeğidir. Analizlerde Pearson korelasyon, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA ve Bonferroni post-hoc testleri kullanılmıştır. Bulgular, umut düzeyinin ebeveyn tükenmişliği ile anlamlı ve negatif bir ilişkiye sahip olduğunu göstermiştir. Benzer biçimde, otantik mutluluk arttıkça tükenmişlik düzeyi azalmaktadır. Buna karşılık, kararsız mutluluk alt boyutu tükenmişlik ile pozitif yönde ilişkilidir. Çocuğun bağımsızlık düzeyi tükenmişliğin en güçlü belirleyicilerinden biri olarak ortaya çıkmış; bağımlı bakım gereksinimi olan çocuklara sahip ebeveynlerde tükenmişlik anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Kadın ebeveynlerde tükenmişlik puanları daha yüksek seyretmiş; adil ebeveynlik sorumluluğu paylaşımı tükenmişliği azaltıcı etki göstermiştir. Yaş ve gelir düzeyi koruyucu; çocuk sayısı ise anlamsız değişken olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, ebeveyn tükenmişliğinin yalnızca artan taleplerle değil, psikolojik kaynakların niteliğiyle de şekillendiği görülmektedir. Bu bağlamda umut geliştirme stratejileri, otantik mutluluğu destekleyen psiko-eğitim programları ve adil sorumluluk paylaşımı, tükenmişliğin önlenmesinde etkili müdahale olanakları sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to examine the relationship between levels of hope and authentic happiness and parental burnout, and to identify socio-demographic risk and protective factors within the parenting context. Grounded in the framework of positive psychology, the study employs the Balance between Risks and Resources (BR²) model to explain the dynamic interaction between parenting demands and the capacity of psychological resources During the data collection process, responses were obtained from a total of 349 parents; due to exclusion criteria, the final analyses were conducted with 285 participants. Data were collected using the Parental Burnout Assessment (PBA), the Dispositional Hope Scale, and the Authentic Happiness Scale. Statistical analyses included Pearson correlation, independent samples t-tests, one-way ANOVA, and Bonferroni post-hoc tests. The findings revealed a significant negative association between hope and parental burnout. Similarly, higher levels of authentic happiness were associated with lower levels of burnout, whereas unstable happiness (hedonic orientation) demonstrated a positive association. The child's level of independence emerged as the strongest determinant of parental burnout, with parents of children requiring dependent care reporting significantly higher scores. Female parents exhibited higher burnout levels, reflecting gender-based caregiving burdens, while equitable distribution of parental responsibilities showed a protective effect. Age and income functioned as protective variables, whereas the number of children did not produce significant differences. In conclusion, parental burnout appears to be shaped not only by increasing caregiving demands but also by the qualitative capacity of psychological resources. Interventions aimed at enhancing hope, strengthening authentic forms of well-being, and promoting fair allocation of caregiving responsibilities may serve as effective prevention strategies.
Benzer Tezler
- Proposal of a new employee well-being model: Employee wholeness
Yeni bir çalışan mutluluğu/esenliği modeli: Çalışan bütünlüğü
ŞİRLİ ENDER BÜYÜKBAY
Doktora
İngilizce
2017
PsikolojiBahçeşehir Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELA ÜNLER ÖZ
- Dönüştürücü ve otantik liderliğin örgütsel yaratıcılığa etkisinde pozitif psikolojik sermayenin aracı rolü: Hava kargo taşımacılığı sektöründe bir araştırma
The mediating role of positive psychological capital in the impact of transformative and authentic leadership on organizational creativity: A research in the air cargo transport industry
ÜMİT KANMAZ
Doktora
Türkçe
2022
İşletmeİstanbul Ticaret Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHU TUĞBA KARABULUT
- Çalışanların otantik liderlik algısında duygusal zekâ ve pozitif psikolojik sermayenin rolü: Aile şirketlerinde bir çalışma
The role of emotional intelligence and positive psychological capital in employees' authentic leadership perception: A study on family companies
TUĞBA SOYMAN
- İlköğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerin otantik liderlik ve psikolojik sermaye düzeylerinin karşılaştırılması (Batman ili örneği)
Comparison of authentic leadership and psychological capital standards of administrators serve in primary education institutions (Example of Batman city)
HABİB TAŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimZirve ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CEMAL AKÜZÜM
- Otantik liderlik tarzı ve çalışanların işe adanmışlıkları arasındaki ilişkide pozitif psikolojik sermayenin aracı değişken rolü
The mediating role of positive psychological capital in the relationship between authentic leadership styles and employees' work engagement
DİDEM ÖZTÜRK ÇİFTCİ
Doktora
Türkçe
2018
İşletmeBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ERKANLI