Gemi tatlı su jeneratörlerinde verimi etkileyen faktörler ve problemlerin dematel yöntemi ile incelenmesi
Investigation of factors and problems affecting the efficiency of ship fresh water generators using the dematel method
- Tez No: 997848
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYİD MAHMUD ESAD DEMİRCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Tatlı su jeneratörü, deniz suyu arıtma, gemi yardımcı makineleri, su üretim verimi, DEMATEL yöntemi, operasyon ve bakım, neden–sonuç analizi, Fresh water generator, seawater desalination, marine auxiliary machinery, water production efficiency, DEMATEL method, operation and maintenance, cause–effect analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gemilerde kullanılan vakumlu tatlı su jeneratörleri (Fresh Water Generator – FWG), deniz suyunun arıtılması yoluyla gemi personeli ve makine sistemleri için gerekli olan tatlı suyun üretilmesini sağlayan kritik yardımcı makinelerden biridir. Bu sistemlerin verimli, güvenilir ve süreklilik arz edecek şekilde çalışması; gemi operasyonlarının sürdürülebilirliği, enerji verimliliği ve işletme maliyetlerinin kontrol altında tutulması açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak FWG sistemlerinde işletme sırasında; çevresel koşullar, sistem tasarımı, ekipman durumu ve operasyonel uygulamalara bağlı olarak su üretim veriminde çeşitli düşüşler meydana gelebilmektedir. Bu durum, sistem performansının yalnızca tek bir parametreye bağlı olmadığını, aksine çok sayıda faktörün birbiriyle etkileşimi sonucunda şekillendiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, gemilerde kullanılan vakumlu tatlı su jeneratörlerinde su üretim verimini etkileyen faktörler ve bu faktörler arasındaki neden–sonuç ilişkileri, DEMATEL (Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) yöntemi kullanılarak sistematik bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında ele alınan faktörler; deniz suyu sistemi, sıcak su sistemi ile operasyonel ve bakım kaynaklı faktörler olmak üzere üç ana grup altında sınıflandırılmıştır. Uzman görüşlerine dayalı olarak oluşturulan doğrudan ilişki matrisi üzerinden normalize ilişki matrisi ve toplam ilişki matrisi elde edilmiş, böylece faktörlerin sistem üzerindeki etkileme ve etkilenme düzeyleri nicel olarak ortaya konulmuştur. DEMATEL analizi sonucunda elde edilen D (etkileme) ve R (etkilenme) değerleri kullanılarak faktörler neden ve sonuç grupları altında değerlendirilmiştir. Analiz bulguları, özellikle operasyonel ve bakım kaynaklı bazı faktörlerin FWG sistem performansı üzerinde baskın ve belirleyici bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Deniz suyu ve sıcak su sistemine ait bazı parametrelerin ise çevresel koşullara bağlı olarak sistem verimini dolaylı biçimde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca faktörler arasında belirgin zincirleme etki yapılarının bulunduğu ve bazı performans problemlerinin temel nedenlere bağlı olarak ortaya çıktığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, tatlı su jeneratörlerinde verim kayıplarının önlenmesi amacıyla bakım ve operasyonel kararların yalnızca görünen arızalara değil, bu arızaların temel nedenlerine odaklanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, gemi işletmecileri ve makine personeli için karar destek niteliği taşıyan bütüncül ve analitik bir yaklaşım sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Fresh Water Generators (FWGs) are critical auxiliary systems used on board ships to produce fresh water from seawater in order to meet the daily needs of ship personnel and machinery systems. The reliable and efficient operation of these systems is essential not only for operational continuity but also for overall energy efficiency. However, during ship operation, FWG systems may experience reductions in fresh water production efficiency due to various environmental, technical, and operational factors. This indicates that system performance is not governed by a single parameter, but rather by the complex interaction of multiple interrelated factors. In this study, the factors affecting fresh water production efficiency in vacuum-type fresh water generators used on ships, as well as the cause–effect relationships among these factors, are analyzed using the DEMATEL (Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) method. Within the scope of the study, the factors influencing FWG performance are classified into three main groups: Sea Water (SW) system-related factors, Hot Water (HW) system-related factors, and operational and maintenance-related factors. These groups represent the key subsystems and practices that collectively determine the effectiveness of the evaporation and condensation processes on which FWG operation is based. Expert evaluations are utilized to construct the direct-relation matrix, from which the normalized matrix and the total relation matrix are derived. Based on these matrices, the influence degree (D) and the dependence degree (R) of each factor are calculated. The values obtained allow the classification of factors into cause and effect groups, thereby revealing which parameters play a dominant role in influencing system performance and which parameters are primarily affected as a result of other factors. This analytical framework enables a quantitative assessment of interdependencies among factors in a complex marine engineering system. The results of the DEMATEL analysis indicate that several operational and maintenance-related factors have a significant causal impact on fresh water production efficiency. These factors are largely associated with system adjustment practices, maintenance planning, and operational decision-making by ship personnel. In contrast, certain sea water and hot water system parameters are found to influence FWG performance indirectly, often depending on environmental conditions and main engine operating regimes. The analysis also reveals the presence of distinct chain-effect structures among the factors, demonstrating that some observed performance problems are the outcomes of more fundamental underlying causes. The findings highlight the importance of focusing maintenance and operational strategies on root causes rather than addressing only visible symptoms or immediate performance losses. By identifying critical cause factors and their interactions, the study provides a structured decision-support perspective for improving FWG performance. The proposed approach contributes to a better understanding of efficiency losses in marine fresh water generators and offers practical insights for ship operators and marine engineers aiming to enhance system reliability and operational efficiency.
Benzer Tezler
- Energy efficiency oriented model based investigation of marine diesel engine and auxiliary systems
Enerji verimliliğine yönelik gemi dizel makineleri ve yardımcı sistemlerinde modelleme tabanlı araştırma
ÇAĞLAR DERE
Doktora
İngilizce
2021
Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ DENİZ
- Buz çarpışması etkisi altındaki gemi yapısının dinamik analizi
Dynamic analysis of a ship structure subjected to ice collision
NEDIR YMAMOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gemi MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiGemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL BAYER
- A36 çelik esaslı su tutmayan nano-yüzey tasarımı: Hız ve korozyonun incelenmesi
A36 steel based superhydrophobic nano-surface design: Investigation of speed and corrosion
OLCAY FIRAT OLCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Makine MühendisliğiMersin ÜniversitesiNanoteknoloji ve İleri Malzemeler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ KARAÖMERLİOĞLU
- Environmental assessment of alternative marine fuels and installations
Alternatif deniz yakıtlarının ve sistemlerinin çevresel açıdan değerlendirilmesi
BUĞRA ARDA ZİNCİR
Doktora
İngilizce
2024
Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASİN ARSLANOĞLU
- Hydrodynamic and thermal variability of the turkish strait system
Türk boğazlar sistemi'nin hidrodinamik ve termal değişkenliği
ŞEHRİBAN ŞEN
Doktora
İngilizce
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TARKAN ERDİK