Finansal gelişme, dijitalleşme ve ekonomik büyüme ilişkisi: Ülkeler arası eşitsizlikler çerçevesinde bir analiz
The relationship between financial development, digitalization and economic growth: An analysis within the framework of cross-country inequalities
- Tez No: 997920
- Danışmanlar: PROF. DR. REFİK FATİH SAYGILI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Finansal gelişme, Küresel eşitsizlik, Uluslararası finans sistemi, Financial development, Global inequality, International financial system
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, finansal sistemlerin tarihsel gelişimini dijital dönüşümün ortaya çıkardığı yeni dinamiklerle birlikte ele alarak, finansal gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin dijitalleşme düzeyi ve gelir grubu farklılıklarına göre nasıl biçimlendiğini incelemektedir. Finansal sistemlerin gelişimi ekonomik büyümeyi destekleme potansiyeline sahip olmakla birlikte, tarihsel deneyimler bu sürecin sıklıkla finansal istikrarsızlıklar ve krizlerle birlikte seyrettiğini göstermektedir. Benzer biçimde dijitalleşme, verimlilik artışı yoluyla ekonomik büyümeyi destekleyen bir ilerleme olarak değerlendirilirken teknolojik altyapı ve dijital yetkinliklerdeki farklılıklar nedeniyle ülkeler arası eşitsizlikleri derinleştirme riski taşımaktadır. Bu çerçevede çalışma, finansal sistemlerin tarihsel evrimini ve dijitalleşme sürecini ülkeler arası eşitsizlikler perspektifinden ele almakta; dijital teknolojilerin küresel finansal sistemi nasıl dönüştürdüğünü ve bu dönüşümün mevcut eşitsizlikleri hangi mekanizmalar aracılığıyla etkileyebileceğini tartışmaktadır. Araştırmanın ampirik bölümünde, 2001-2021 dönemini kapsayan ve 86 ülkeyi içeren bir panel veri seti kullanılarak finansal gelişme, dijitalleşme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki Sistem-GMM yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, finansal gelişme-büyüme ilişkisinin ters-U şeklinde bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Finansal gelişme, finansal kurumlar kanalıyla büyümeyi belirli bir eşiğe kadar desteklerken; finansal piyasalar aracılığıyla büyüme üzerinde anlamlı bir etki üretmemektedir. Dijitalleşme ise bu ilişkiyi güçlendiren dönüştürücü bir unsur olarak öne çıkmakta; internet kullanımı, mobil abonelikler ve geniş bant altyapısındaki artışlar, finansal gelişmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisini anlamlı biçimde artırmaktadır. Ayrıca, finansal gelişme-büyüme ilişkisinin az gelişmiş ve gelişmekte olan piyasa ekonomilerinde istatistiksel olarak anlamlı olduğu, buna karşılık gelişmiş piyasa ekonomilerinde bu etkinin istatistiksel anlamını yitirdiği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationship between financial development and economic growth by jointly considering the historical evolution of financial systems and the new dynamics introduced by digital transformation, with particular emphasis on how this relationship is shaped by differences in the level of digitalization and income groups. Although the development of financial systems has the potential to support economic growth, historical experience shows that this process has frequently been accompanied by financial instability and crises. Similarly, while digitalization is generally regarded as a development that fosters economic growth through productivity gains, disparities in technological infrastructure and digital capabilities pose the risk of deepening cross-country inequalities. Within this framework, the study addresses the historical evolution of financial systems and the digitalization process from the perspective of cross-country inequalities, and discusses how digital technologies have transformed the global financial system and through which mechanisms this transformation may affect existing inequalities. In the empirical section of the study, the relationship between financial development, digitalization and economic growth is analyzed using the System-GMM method based on a panel dataset covering 86 countries over the period 2001-2021. The findings indicate that the relationship between financial development and economic growth follows an inverted U-shaped pattern. Financial development supports growth up to a certain threshold through financial institutions, whereas it does not generate a statistically significant effect on growth through financial markets. Digitalization emerges as a transformative factor that strengthens this relationship; increases in internet usage, mobile subscriptions and broadband infrastructure significantly enhance the impact of financial development on economic growth. Moreover, the results show that the financial development-growth relationship is statistically significant in less developed and emerging market economies, while this effect loses its statistical significance in advanced market economies.
Benzer Tezler
- Finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: BRICS ülkeleri ve Türkiye üzerine karşılaştırmalı bir analiz
The relationship between financial development and economic growth: A comparative analysis on BRICS countries and Türkiye
AYŞE CEYLAN
- Teknolojik gelişmelerin işletmelerdeki muhasebe sistemlerine etkileri ve etkilerinin ölçülmesi
The effects of technological developments on accounting systems in businesses and measuring their effects
NERGİZ DURSUN
- Avrupa Birliği ve Türk Banka Hukuku yönünden fintek
Fintech from European Union and Turkish Banking Law perspectives
ŞEBNEM ELİF KOCAOĞLU ULBRİCH
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SITKI ANLAM ALTAY
- Evidence-based analysis of Türkiye's energy efficiency obligation scheme: sectoral applications, energy poverty, flexibility options and policy implications
Türkiye enerji verimliliği yükümlülükleri sisteminin kanita dayali analizi: sektörel uygulamalar, enerji yoksulluğu, esneklik seçenekleri ve politika çikarimlari
RABİA CİN
Doktora
İngilizce
2025
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERMİN ONAYGİL
- İsrail, Hollanda ve Çin tarım modelleri ışığında Güneydoğu Anadolu Projesi bölgesinde tarımsal gelişme
Agricultural development in the Southeastern Anatolia Project region in the light of Israel Netherlands Chinese agricultural models
MEHMET ZEKİ ŞAŞMAZ