Üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığının sosyal zekâ ve öz-yeterlik algısı üzerindeki etkisi
The effect of internet addiction of university students on social intelligence and self-efficacy perception
- Tez No: 998093
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULKADİR DEVELİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı ile sosyal zekâ ve öz-yeterlik algısı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırma dâhilinde, üniversite öğrencilerinin internet bağımlılık düzeyleri ile sosyal zekâ ve öz-yeterlik algısı arasındaki ilişkiyi anlamak, bu ilişkinin niteliğini ve yönlendirici faktörleri belirlemek istenmektedir. Bu kapsamda, öncelikle internet bağımlılığı, sosyal zekâ ile öz-yeterlik kavramları ve kuramsal yaklaşımları ele alınmış, ardından internet bağımlılığının bu iki yapıyla ilişkisi örnek çalışmalar çerçevesinde incelenmiştir. Dijital dönüşümün söz konusu ilişkiler üzerindeki etkisi de özel olarak tartışılmış, konuyla ilgili Türkiye'den ve uluslararası literatürden araştırmalara yer verilmiştir. Araştırma kapsamında, nicel ve nitel araştırma yönteminin birlikte kullanıldığı karma desen tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel kısmında üniversite öğrencilerinin internet bağımlılık seviyeleri ile sosyal zekâ ve öz-yeterlik durumlarının belirlenmesi ve bu durumun birbirlerinin etkileyip etkilemediklerini tespit etmek amaç edinilmiştir. Nitel çalışma kapsamında ise üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı ile sosyal zekâ ve öz-yeterlik algısı hakkında detaylı bilgi edinilmesi hedeflenmektedir. Araştırmanın nicel bölümünde ilişkisel tarama modeli, nitel kısmında ise fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Araştırmanın, nicel bölümü genel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmada, alan araştırması ile anket verilerinin analizi ve sonuçlarının değerlendirilmesinde“IBM SPSS for Windows v.26.0”istatistiksel paket programı ve Microsoft Excel 2019 office paket programları kullanılmıştır; yarı yapılandırılmış görüşme formlarının, görüşmelerin analizinde ise MAXQDA 2020 nitel analiz programı ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bulguları kapsamında sosyal zekâ ve internet bağımlılığı arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Bu durumda, internet kullanımının sosyal zekâyı düzeyinin artmasına etkisi olduğunu söylemek mümkündür. İnternet bağımlılığı ile akademik öz-yeterlik arasında ise negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Böylece, internet bağımlılığı arttıkça akademik öz-yeterlik algısı düşmektedir. Araştırmanın nitel bulgularında ise kontrollü ve işlevsel internet kullanımının akademik çalışmalara faydalı olabileceği yönünde sonuçlar elde edilmiştir. Araştırmanın kapsamında elde edilen sonuçlarla birlikte internet bağımlılığı konusundaki farkındalığı artırmak ve üniversite öğrencilerinin dijital dünyayla daha sağlıklı ilişkiler kurmalarını teşvik etmek, sosyal zekâ ve akademik öz-yeterlikleri üzerine kendilerini geliştirebilecek uygulamalar hayata geçirmek; kullanılabilecek önlemler ve müdahaleler hakkında bilgi sağlamak hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between university students' internet addiction and their social intelligence and self-efficacy perception. Within the scope of the research, it is intended to understand the relationship between the levels of internet addiction among university students and their social intelligence and self-efficacy perception, as well as to identify the nature of this relationship and its guiding factors. Accordingly, the concepts and theoretical approaches of internet addiction, social intelligence, and self-efficacy were initially discussed, followed by an examination of the relationship between internet addiction and these two constructs within the framework of sample studies. The impact of digital transformation on these relationships was specifically addressed, and relevant studies from both Turkish and international literature were reviewed. A mixed-methods design, integrating both quantitative and qualitative research methods, was preferred for this study. The quantitative part aimed to determine the levels of internet addiction among university students, their social intelligence and self-efficacy status, and to identify whether these variables influence one another. The qualitative component aimed to obtain detailed information regarding university students' internet addiction and their perceptions of social intelligence and self-efficacy. The relational screening model was employed in the quantitative section, while a phenomenological approach was adopted in the qualitative part. The quantitative section of the research was designed using a general screening model. For data collection and analysis, survey data were gathered through field research, and IBM SPSS for Windows v.26.0 and Microsoft Excel 2019 were utilized for statistical analyses and evaluation of results. Semi-structured interview forms were used for qualitative data collection, with analyses conducted using MAXQDA 2020 qualitative analysis software and descriptive analysis methods. Quantitative findings revealed a positive correlation between social intelligence and internet addiction, suggesting that internet use may contribute to an increase in social intelligence levels. Conversely, a negative correlation was found between internet addiction and academic self-efficacy, indicating that as internet addiction increases, the perception of academic self-efficacy decreases. Qualitative results indicated that controlled and functional internet use could be beneficial for academic studies. Based on the findings obtained within the scope of this research, it is aimed to raise awareness about internet addiction, encourage university students to establish healthier relationships with the digital world, and implement practices that can help them improve their social intelligence and academic self-efficacy. Additionally, the study seeks to provide information regarding possible preventive measures and interventions that can be applied.
Benzer Tezler
- İnternet bağımlılığının yordayıcıları olarak duygusal zeka ve kişilerarası problem çözme
Emotional intelligence and interpersonal problem solving as predictors of internet addiction
BEDRİYE CEREN TERZİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
- Spor yapan üniversite öğrencilerinin duygusal zeka ve hedef bağlılığı düzeylerinin, sosyal medya bağımlılığı ile ilişkilerinin incelenmesi
Examination of the relationship between the emotional intelligence and goal commitment levels of university students WHO DO sports and the level of social media addiction?
KADER ÖZKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporBartın ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÇELEBİ
- Üniversite öğrencilerinde duygusal zekanın sosyal medya bağımlılığına etkisi
The effect of emotional intelligence on addiction social media in üniversity students
PERİHAN ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPTEKİN ÇETİN
- Pozitif psikoloji ve pozitif psikoterapi yönelimli grupla psikolojik danışma programının teknoloji bağımlılığına etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectivenes of positive psychology and positive psychotherapy oriented group counseling program on technology addiction
ABDULLAH ENSAR UZUN
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiYıldız Teknik ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
- Üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı ve sosyal medya kullanımına ilişkin bir araştırma: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi örneği
A study on internet addiction and social media use by university students: The case of Burdur Mehmet Akif Ersoy University
ADALET MANIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
GazetecilikSüleyman Demirel ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN GÜLLÜPUNAR