Akıllı sistemlerle küresel ticaret: Yapay zeka destekli finansal modellerin uluslararası bankacılıkta evrimi
Global trade with smart systems: The evolution of artificial intelligence-enabled financial models in international banking
- Tez No: 998105
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELTEM KESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, uluslararası bankacılığın tarihsel gelişimi, finansal modellerin uluslararası boyutu ve dijitalleşmenin bankacılık sektörüne etkilerini bütüncül bir perspektifle incelemektedir. Uluslararası bankacılık, sermaye hareketlerinin, döviz işlemlerinin ve finansal hizmetlerin ulusal sınırları aşarak küresel düzeyde faaliyet göstermesini sağlayan bir yapı olarak ekonomik bütünleşmenin temel bileşenlerinden biri hâline gelmiştir. Tarihsel süreçte, Orta Çağ'daki bankerlerden başlayarak sanayi devrimi, Bretton Woods sistemi ve dijital dönüşüm dönemlerine kadar uzanan bu gelişim, finansal sistemin yapısal evrimini şekillendirmiştir. Finansal modellerin uluslararası boyutu, risk-getiri ilişkisini döviz kuru dalgalanmaları, piyasa entegrasyonu ve bilgi asimetrisi gibi unsurlarla ilişkilendirerek açıklamaya çalışmaktadır. Sermaye Varlıklarını Fiyatlama Modeli (CAPM), Uluslararası CAPM (ICAPM) ve çok faktörlü modeller, küresel yatırım davranışlarını ve portföy performanslarını analiz etmede temel araçlar hâline gelmiştir. Günümüzde yapay zekâ, makine öğrenmesi ve algoritmik modelleme yöntemleri, uluslararası finansal analizlerde tahmin gücünü artıran yeni bir paradigma sunmaktadır. Dijitalleşme süreci, bankacılık sektörünü operasyonel, kurumsal ve stratejik boyutlarda dönüştürmüştür. Blokzincir, büyük veri, yapay zekâ ve mobil bankacılık gibi teknolojiler, bankaların hizmet sunum biçimlerini yeniden tanımlamaktadır. Türkiye örneğinde, dijital kanalların hızla yaygınlaşması, fintech ekosisteminin büyümesi ve Merkez Bankası Dijital Parası (CBDC) projelerinin gelişimi bu dönüşümün somut göstergeleridir. Bununla birlikte, dijitalleşme süreci siber güvenlik, veri koruma, finansal kapsayıcılık ve düzenleyici uyum gibi yeni politika alanlarını da gündeme getirmektedir. Sonuç olarak, uluslararası bankacılığın tarihsel gelişimi, finansal modelleme yaklaşımları ve dijital dönüşüm süreci, küresel finansal sistemin yeniden yapılanmasında belirleyici üç ekseni temsil etmektedir. Bu dönüşümün sürdürülebilirliği, teknolojik yeniliklerin yanında düzenleyici çerçeve, ekonomik istikrar ve etik sorumluluk ilkeleriyle desteklendiğinde mümkün olacaktır.
Özet (Çeviri)
This study examines the historical development of international banking, the global dimension of financial models, and the impact of digitalization on the banking sector from an integrated perspective. International banking, as a system that enables the cross-border movement of capital, foreign exchange, and financial services, has become one of the key components of global economic integration. Historically, its evolution from medieval merchant banking to the Industrial Revolution, the Bretton Woods system, and the digital era has shaped the structural transformation of the financial system. The international dimension of financial models seeks to explain the relationship between risk and return by incorporating variables such as exchange rate volatility, market integration, and information asymmetry. Models such as the Capital Asset Pricing Model (CAPM), International CAPM (ICAPM), and multifactor frameworks have become central tools for analyzing global investment behavior and portfolio performance. In contemporary finance, artificial intelligence, machine learning, and algorithmic modeling offer new paradigms that enhance predictive accuracy and analytical depth. Digitalization has fundamentally transformed the banking sector on operational, organizational, and strategic levels. Technologies such as blockchain, big data analytics, artificial intelligence, and mobile banking have redefined how financial institutions deliver services. In Turkey, the rapid adoption of digital channels, the expansion of the fintech ecosystem, and the development of Central Bank Digital Currency (CBDC) initiatives represent concrete aspects of this transformation. Nevertheless, the digitalization process introduces new challenges related to cybersecurity, data protection, financial inclusion, and regulatory compliance. In conclusion, the historical evolution of international banking, the advancement of financial modeling, and the digital transformation of finance constitute three core dimensions that define the restructuring of the global financial system. The sustainability of this transformation depends not only on technological innovation but also on strong regulatory frameworks, economic stability, and ethical responsibility.
Benzer Tezler
- Akıllı limanlarda siber güvenlik risklerinin mekânsal ve sistematik analizi
Spatial and multi-method analysis of cybersecurity risks in smart ports
ZÜHAL ÖZYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDenizcilik Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM KAYİŞOĞLU
- Bankacılıkta küreselleşmenin etkileri
The effect of globalization in banking
BİLHAN DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BankacılıkHaliç ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN PARILTI
- Environmental assessment of alternative marine fuels and installations
Alternatif deniz yakıtlarının ve sistemlerinin çevresel açıdan değerlendirilmesi
BUĞRA ARDA ZİNCİR
Doktora
İngilizce
2024
Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASİN ARSLANOĞLU
- Limanlarda etkinliğin artırılmasında akıllı lojistik başarı kriterlerinin ağırlıklandırılması ve en ideal süreç yönetimi yaklaşımının seçimi: Samsun ili örneği
Weighting of smart logistics success criteria in increasing efficiency at ports and choosing the most ideal process management approach: The case of Samsun
BUĞSE NUR KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeGiresun ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK KORUCUK
- Azerbaycan'da faaliyet gösteren lojistik firmalarının dijitalleşme sürecinin önündeki engeller ve çözüm önerileri
Obstacles and solutions to the digitalization process oflogistics companies operating in Azerbaijan
GULNAR YUSIFOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
UlaşımGiresun ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ERGÜN
DOÇ. DR. AHMET AYTEKİN