Yetişkinlerde algılanan stres ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide kendinden memnun olma (öz memnuniyet) ve sosyal desteğin aracılık rolü
The mediating role of self-satisfaction and social support in the relationship between perceived stress and psychological symptoms among adults
- Tez No: 998115
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE REZAN ÇEÇEN EROĞUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın genel amacı algılanan stres, psikolojik belirtiler (depresyon, somatizasyon, anksiyete), öz memnuniyet ve sosyal destek arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bu genel amaç doğrultusunda algılanan stres ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide öz memnuniyet ve sosyal desteğin aracılık rolleri incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini 18-65 yaş aralığında 549 yetişkin oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada bireylerin; algılanan stres düzeylerinin ölçülebilmesi için Algılanan Stres Ölçeği; psikolojik belirti (depresyon, anksiyete, somatizasyon) düzeylerinin ölçülebilmesi için Kısa Semptom Envanteri; kendinden memnun olma düzeylerinin ölçülebilmesi için Kendinden Memnun Olma (Öz Memnuniyet) Ölçeği; son olarak sosyal destek düzeylerinin ölçülebilmesi için Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca ek olarak araştırma içerisinde betimlenecek katılımcıların demografik özellikleri için araştırmacı tarafından oluşturulan Sosyodemografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmada ele alınan değişkenler arasındaki ilişkiler Yapısal Eşitlik Modelinin (YEM) bir çeşidi olan Yol Analizi kullanılarak test edilmiştir. Çalışmada kullanılan verilerin betimsel istatistikleri SPSS 26.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Ölçüm modeli ve yapısal model ise Mplus 8.30 paket programıyla test edilmiştir. Araştırmanın bulguları, algılanan stres ile psikolojik belirtiler arasında pozitif yönde ve güçlü bir ilişki olduğunu göstermektedir. Analiz sonucunda, kendinden memnun olma ve sosyal desteğin algılanan stres ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü oynadığı bulunmuştur. Buna göre; algılanan stresin artması bireylerin kendinden memnuniyet düzeylerini ve sosyal destek algılarını düşürmekte; bu koruyucu faktörlerin azalması ise psikolojik belirtilerin artışına dolaylı yoldan katkı sağlamaktadır. Ancak stresin psikolojik belirtiler üzerindeki doğrudan etkisi de anlamlılığını korumaktadır. Bu bulgular ışığında, bireylerin içsel kaynak olarak kendinden memnuniyet düzeylerini artırmanın ve dışsal kaynak olarak sosyal destek kaynaklarını güçlendirmenin, stresin yarattığı psikolojik belirtilerin olumsuz etkilerini azaltmada etkili bir strateji olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The general aim of this study is to examine the relationships between perceived stress, psychological symptoms (depression, somatization, anxiety), self-satisfaction, and social support. In line with this objective, the mediating roles of self-satisfaction and social support in the relationship between perceived stress and psychological symptoms were examined. The study sample consists of 549 adults aged 18-65. Quantitative research methods were employed in the study. The Perceived Stress Scale was used to measure perceived stress levels; the Brief Symptom Inventory was used to measure psychological symptom levels (depression, anxiety, somatization); the Self-Satisfaction Scale was used to measure self-satisfaction levels; and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support was used to measure social support. Additionally, a Sociodemographic Information Form developed by the researcher was used to describe the demographic characteristics of the participants. The relationships between the variables were tested using Path Analysis which is a type of Structural Equation Modeling (SEM). Descriptive statistics of the data were analyzed using the SPSS 26.0 software package, while the measurement model and structural model were tested using Mplus 8.30. The findings indicate a strong, positive relationship between perceived stress and psychological symptoms. The analysis revealed that self-satisfaction and social support play a partial mediating role in the relationship between perceived stress and psychological symptoms. Accordingly, increased perceived stress reduces individuals' levels of self-satisfaction and perceptions of social support; the reduction of these protective factors indirectly contributes to the increase in psychological symptoms. However, the direct effect of stress on psychological symptoms remains significant. In light of these findings, it is suggested that increasing individuals' self-satisfaction levels and strengthening social support resources could be effective strategies for mitigating the negative impact of stress-induced psychological symptoms.
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerde psikosomatik belirtilerin karma metodoloji ile incelenmesi
Examining psychosomatic symptoms in young adults with the mixed methodology
FATMA EROL
- Algılanan stres ile somatizasyon arasındaki ilişkide bilinçli farkındalık ve yaşantısal kaçınma değişkenlerinin incelenmesi
Investigation of mindfulness and experiential avoidance variables in the relationship between perceived stress and somatization
AYBÜKE AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞENUR AKTAŞ
- 6 Şubat Depremini deneyimleyerek TSSB belirtileri yaşayan genç yetişkinlerde görülen antisosyal davranışlarda sosyal desteğin rolünün incelenmesi
The role of social support in antisocial behaviors among young adults experiencing PTSD symptoms following the February 6 Earthquake
ÖZGE ENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBeykoz ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE GÜLSEN ERDEN
- Genç yetişkinlerde gelecek kaygısı ve bu dönemde algılanan sosyal desteğin depresyona etkisi
The effect of future anxiety and perceived social support on depression in young adults
ÖZENÇ ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
- Obezite hastalarında yaşam kalitesi ve anksiyete ilişkisi
Quality of life in obesity patients and relationship with anxiety
SEYİTALİ SİNAN DAĞBAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL ERYILMAZ BEYTAŞ