Ensest mağduru annelerin uyum bozucu şemaları, çocukluk travmaları, kişilik bozuklukları ve çocuk yetiştirme deneyimleri: Bir karma yöntem çalışması
Maladaptive schemas, childhood traumas, personality disorders and child-rearing experiences of incest survivor mothers: A mixed methods study
- Tez No: 998117
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YILDIZ BİLGE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmanın amacı, çocukluk döneminde enseste maruz kalmış annelerin uyum bozucu şemaları, çocukluk çağı travmaları ve kişilik bozukluğu özelliklerini nicel olarak incelemek ve bu değişkenleri çocukluk döneminde cinsel istismar öyküsü bildirmeyen annelerle karşılaştırarak ensestin uzun vadeli etkilerini ortaya koymaktır. Çalışmanın nitel aşamasında ise ensest mağduru annelerin istismar süreci, aile yapısı ve ensest yaşantısının annelik deneyimleri üzerindeki etkileri derinlemesine incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, yakınsayan paralel karma yöntem deseniyle yürütülmüştür. Nicel bölümde 661 evli ve çocuk sahibi kadın yer almış; demografik bilgi formu, Young Şema Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği ve Coolidge Eksen II Envanteri kullanılmıştır. Nitel bölümde ise çocukluk döneminde baba, abi, amca ya da dayı tarafından cinsel istismara maruz kalmış 11 anneyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve veriler fenomenolojik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular: Ensest mağduru annelerin CTQ toplam puanı, duygusal ihmal ve aşırı koruma-kontrol alt boyutları; YŞÖ toplam puanı, kopukluk şema alanı ve şizotipal, borderline, narsisistik, obsesif kompulsif ve çekingen kişilik bozukluğu özellikleri anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Nitel analiz bulguları dört ana tema altında toplanmıştır:“çocuklukta aile ortamı ve ebeveynlerle ilişki dinamikleri”,“ensest maruziyeti ve diğer aile üyelerinin istismara karşı tutumu”,“ensestin yaşam boyu etkileri”ve“ensestin çocuk yetiştirme deneyimine yansımaları”. Sonuç: Bulgular, ensestin birey üzerinde uzun vadeli ve derin etkiler bıraktığını ve bu etkilerin özellikle kopukluk şema alanı üzerinden sürdüğünü göstermektedir. Nicel ve nitel bulguların bir arada değerlendirilmesi, ensestin bireyin yaşam boyu işlevselliği ve annelik deneyimi üzerindeki etkilerinin çok boyutlu biçimde anlaşılmasına olanak sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
Aim: This research aimed to quantitatively examine early maladaptive schemas, childhood trauma, and personality disorders among mothers exposed to incest during childhood, and to compare these variables with mothers who did not report a history of childhood sexual abuse. The qualitative phase aimed to explore the sexual abuse process, family structure, and the effects of incest experiences on motherhood in depth. Materials and Methods: A convergent parallel mixed-methods design was used. The quantitative sample consisted of 661 married women with children who completed a demographic information form, the Young Schema Questionnaire, the Childhood Trauma Questionnaire, and the Coolidge Axis II Inventory. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 11 mothers reported childhood sexual abuse perpetrated by their father, brother or uncle. Results: Mothers with a history of incest reported significantly higher scores on CTQ total score, emotional neglect, and overprotection–control subscales, YSQ total score, the disconnection schema domain, and schizotypal, borderline, narcissistic, obsessive–compulsive, and avoidant personality disorders. Qualitative findings were organized into four main themes: (1) childhood family environment and parent–child relationship dynamics, (2) incest exposure and family members' responses to abuse, (3) lifelong effects of incest, and (4) reflections of incest on child-rearing experiences. Conclusion: The findings indicate that incest has long-lasting effects on individuals, particularly through the disconnection schema domain. Integrating quantitative and qualitative findings allowed for a comprehensive understanding of the multidimensional impact of incest on lifelong functioning and motherhood experiences.
Benzer Tezler
- Aile içi ve aile dışı cinsel istismar mağduru çocuk ve ergenlerin annelerinin geçmiş travma öyküsü ve bağlanma özelliklerinin birbirleriyle ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
A comparison of intrafamilial and extrafamial sexual abuse of children and adolescents with mothers' previous trauma histories and attachment security within themselves and with healthy controls
BEGÜM ŞAHBUDAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM GENCER KIDAK
- Ensest vakası yaşanan ailelerdeki annenin değerlendirilmesi: Suç ortağı mı? ikincil mağdur mu?
Evaluation of the mother in incest family: An accomplice or a secondary victim?
ÖZGE İDRİSOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Adli Tıpİstanbul ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP BELMA GÖLGE
- Cinsel istismar mağduru olguların sosyodemografik ve klinik özelliklerinin değerlendirilmesi
The investigation of sexual abused cases' sociodemographic and clinical features
ESRA ÖZHAN İBİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriAtatürk ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR BURAK DURSUN
- 3-18 yaş gruplarında görülen cinsel istismarın sosyal hizmet açısından değerlendirilmesi: Sakarya ili örneği
Evaluation of sexual abuse in 3-18 age groups from opening of social work: The case of Sakarya province
ÖMER BÜBER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal HizmetSakarya ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ZAFER DANIŞ
- Ensest mağduru çocukların adli dosyalarının sosyal hizmet bakış açısıyla incelenmesi ve müdahale modelinin geliştirilmesi
Analysing of forensic files of incest victimized children with social work perspective and developing intervention model
PINAR ÖZDEMİR