Optimizing pediatric vaccine distribution in tripoli with a capacitated vehicle routing problem-based decision support system
Kapasiteli kısıtlı araç rotalama problemine dayalı karar destek sistemi ile trablus'ta pediatrik aşı dağıtımının optimize edilmesi
- Tez No: 998122
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. IRMAK UZUN BAYAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Bilim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, pediatrik aşı dağıtım sistemlerinde lojistik performansın iyileştirilmesi amacıyla Kapasiteli Araç Rotalama Problemi (KARP) temelli bir karar destek yaklaşımı önermektedir. Çalışma, deterministik bir ortamda, sınırlı araç kapasitesi ve operasyonel kısıtlar altında sağlık tesislerine aşı dağıtımının planlanmasına odaklanmaktadır. Yöntemsel olarak, her biri tek bir hedef fonksiyonunu optimise eden ayrı KARP modelleri oluşturulmuştur. Bu modeller sırasıyla toplam taşıma mesafesinin, toplam seyahat süresinin ve toplam operasyonel maliyetin minimizasyonunu amaçlamaktadır. Optimizasyon sonuçları, doğrudan çok amaçlı bir doğrusal programlama modeli çözülmeden, çıktıların sonradan değerlendirilmesine dayalı çok kriterli bir analiz çerçevesinde karşılaştırılmıştır. Bu kapsamda, maliyet, kapsama oranı ve soğuk zincir uyumu gibi performans göstergeleri normalize edilmiş ve farklı politika önceliklerini temsil eden ağırlık profilleri kullanılarak bileşik bir performans indeksi hesaplanmıştır. Analiz, dengeli bir ağırlık profili altında üçüncü senaryonun en yüksek bileşik indeks değerine ulaştığını ve temel senaryoya kıyasla hem dağıtım verimliliğinde hem de hizmet kapsamı göstergelerinde iyileşme sağladığını göstermektedir. Çalışmada kullanılan veriler, Trablus merkezli stilize edilmiş bir vaka çalışmasına dayanmaktadır ve talep miktarları, araç kapasitesi ve maliyet parametreleri uluslararası kuruluşların raporları ve literatürde yer alan karşılaştırma değerleri doğrultusunda belirlenmiştir. Elde edilen sayısal sonuçların doğrudan genellenebilirliği sınırlı olmakla birlikte, önerilen modelleme yapısı ve senaryo analizi çerçevesinin, benzer bağlamlarda aşı lojistiği planlamasını desteklemek amacıyla karar vericiler tarafından uyarlanabilir nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study develops a decision support system (DSS) using Mixed-Integer Linear Optimization (MILP) to support pediatric vaccine distribution in Libya. In Tripoli, vaccine delivery is often delayed by transport problems and weak cold-chain conditions. Access to some health centers is also limited, and planning is usually done in an ad hoc way. To respond to these challenges, vaccine deliveries from a central depot to ten health centers are formulated as a capacitated vehicle routing problem with a route-duration limit based on cold-chain guidance. A prototype DSS was implemented in Python using optimization libraries that solve equivalent MILP formulations. The model takes as inputs clinic demand, vehicle capacity, inter-location distances and travel times, and a maximum allowable route duration. Rather than solving a full multi-objective linear program, three single-objective routing models were evaluated, minimizing distance, time, and a blended cost proxy, respectively. Their solutions were assessed ex post using normalized indicators of transport cost, service coverage, and cold-chain compliance, which were aggregated into composite scores under alternative weight sets representing cost-focused, safety-focused, and balanced policy preferences. Applied to a stylized Tripoli case informed by operational data and literature-based benchmarks, the DSS generated feasible routing plans that satisfied all clinic demand and respected the 90-minute route-duration limit. Under a balanced weighting scheme, the best-performing scenario achieved a composite performance index of approximately 0.88 (Z = 0.875), improving normalized transport cost and coverage relative to the baseline while maintaining high cold-chain performance. The study contributes a transparent and reproducible optimization model together with a structured scenario-analysis framework tailored to the Libyan vaccine logistics context. While the numerical results are specific to the stylized case based on data provided by the Libyan Medical Center, the proposed DSS structure can be adapted by health authorities to support evidence-informed immunization planning and extended in future work to incorporate richer data sources or dynamic operational features.
Benzer Tezler
- Tersiyer bir merkezde çocuk hematoloji bölümünden istenen konsültasyonlar
Consultations requested from the pediatric hematology department at a tertiary center
BETÜL ÖNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKER KOÇAK
- 2020- 2025 yılları arasında çocuk acile başvuran zehirlenme vakalarının değerlendirilmesi: Retrospektif bir inceleme
Evaluation of pediatric poisoning cases presenting to the emergency department between 2020 and 2025: A retrospective study
PELDA SUNA TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE ÖZGÜRHAN
- Pediatri yoğun bakım ünitesinde yatan obez hastaların ilaç kullanımının klinik eczacılık yaklaşımıyla retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective analysis of drug use in obese patients hospitalized in the pediatric intensive care unit with a clinical pharmacy approach
AYLİN ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BUKET REEL
- Pediatrik distrofinopati hastalarında kardiyak doğal seyrin incelenmesi
Investigation of cardiac natural course in pediatric dystrophinopathy patients
BETÜL SEDA GÜZELHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU AYPAR
- RSV pozitif pediatrik hastalarda kan parametreleri ve hastane yatış süresi arasındaki ilişki
Relationship between blood parameters and length of hospital stay in RSV-positive pediatric patients
CANAN GÖNEN TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET KIZMAZ