Hematopoetik kök hücre transplantasyonu yapılan çocuklarda fiziksel performans ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 998194
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK GÜRLEK GÖKÇEBAY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Çocuklar, hematopoetik kök hücre transplantasyonu, fiziksel performans, yaşam kalitesi, Children, hematopoietic stem cell transplantation, physical performance, quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Hematopoetik kök hücre nakli (HKHN), çocukluk çağı hematolojik hastalıklarının tedavisinde önemli bir yaklaşımdır ancak bu süreç, hastaların fiziksel performansı ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Bu çalışma, HKHN uygulanmış çocuk hastalarda nakil öncesi ve sonrası ilk 3 aylık dönemde fiziksel performans düzeyleri ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi parametrelerini analiz etmek ve aralarındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde Mart 2024- Ocak 2025 tarihleri arasında yürütülen tek merkezli, prospektif bir kohort çalışmasıdır. Hastalar nakil öncesi, nakil sonrası 1. ve 3. aylarda takip edilerek fiziksel performans ve yaşam kalitesi değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu süreçte hastalara ait demografik bilgiler hastane kayıt sisteminden elde edilmiştir. Fiziksel performans düzeyleri el dinamometresi ve 6 dakika yürüme testiyle, yaşam kalitesi ise Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği Kök Hücre Nakli Modülü (ÇİYKÖ-KHN) ile belirlenmiştir. Bulgular: Çalışmamıza HKHN yapılan 4-18 yaş aralığında 29 hasta dahil edilmiş olup hastaların 11'i (%37,9) kız, 18'i (%62,1) erkekti. Fiziksel performans değerlendirmesinde, sağ el kas gücünde nakil öncesi döneme göre 1. ayda (p=0,038) ve 3. ayda (p=0,002) istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptanmıştır. Sol el kas gücünde ise nakil öncesine kıyasla nakil sonrası 1. ayda anlamlı bir fark bulunmazken (p>0,05), 3. ayda anlamlı bir düşüş gözlenmiştir (p=0,011). Steroid kullanımının, nakil sonrası 3. ayda sağ el kas gücündeki %20'den fazla kaybın önemli bir risk faktörü olduğu saptanmıştır (p=0,023, OR=26,585; %95 CI: 1,55-453,40).6 dakika yürüme testinde nakil öncesi ve sonrası dönemler arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Yaşam kalitesi değerlendirmesi, ÇİYKÖ-KHN toplam skorunda nakil öncesi ile nakil sonrası 1. ay arasında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), 3. ayda nakil öncesi döneme göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmiştir (p<0,001). Yaşam kalitesi alt parametrelerinde nakil sonrası 3. ayda ağrı (p=0,029), bitkinlik (p=0,011), bulantı (p<0,001) ve beslenme (p<0,001) skorlarında nakil öncesi döneme göre anlamlı iyileşme tespit edilmiştir. Ancak, endişe, düşünme ve iletişim skorlarında anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Hastalık tipi, kök hücre kaynağı, nakil tipi ve ebeveyn eğitim durumu gibi demografik ve klinik parametrelerle fiziksel performans ve yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda HKHN öncesi döneme göre HKHN sonrası 3. ayda el kas gücünde belirgin bir düşüş yaşandığı, ancak yaşam kalitesinin önemli ölçüde iyileştiği gözlenmiştir. Bu bulgular, hastaların rehabilitasyon süreçlerine fiziksel egzersiz programlarının dahil edilmesinin hem fiziksel performansı koruma hem de yaşam kalitesini artırma açısından kritik bir öneme sahip olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction: Hematopoietic stem cell transplantation (HSCT) is an important therapeutic approach in the treatment of pediatric hematologic diseases; however, this process may adversely affect patients' physical performance and quality of life. This study aimed to analyze physical performance levels and health-related quality of life parameters in pediatric patients who underwent HSCT during the pre-transplant and the first three months post-transplant periods, and to examine the relationship between these variables. Materials and Methods: This single-center, prospective cohort study was conducted at Ankara Bilkent City Hospital between March 2024 and January 2025. Patients were evaluated before transplantation and at the 1st and 3rd months post- transplant for physical performance and quality of life. Demographic data were obtained from hospital records. Physical performance was assessed using a hand dynamometer and the 6-Minute Walk Test, while quality of life was evaluated with the Pediatric Quality of Life Inventory™ Stem Cell Transplant Module (PedsQL™ SCT). Results: A total of 29 patients aged between 4 and 18 years who underwent HSCT were included in the study, of whom 11 (37.9%) were female and 18 (62.1%) were male. In physical performance assessment, a statistically significant decrease was observed in right-hand grip strength at the 1st month (p=0.038) and 3rd month (p=0.002) compared to the pre-transplant period. For the left hand, no significant difference was found at the 1st month (p>0.05), but a significant decrease was observed at the 3rd month (p=0.011). Steroid use was identified as a significant risk factor for a greater than 20% reduction in right-hand grip strength at the 3rd month post-transplant (p=0.023, OR=26.585; 95% CI: 1.55–453.40). No significant differences were detected in the 6- Minute Walk Test results between pre- and post-transplant periods (p>0.05). Quality of life assessment revealed no significant difference in the total PedsQL™ SCT score between the pre-transplant and 1st month post-transplant evaluations (p>0.05), whereas a statistically significant increase was observed at the 3rd month compared to the pre- transplant period (p<0.001). Among the subscales of quality of life, significant improvements were noted in pain (p=0.029), fatigue (p=0.011), nausea (p<0.001), and nutrition (p<0.001) scores at the 3rd month post-transplant. However, no significant changes were found in anxiety, cognitive, or communication scores. There were no significant associations between demographic and clinical parameters such as disease type, stem cell source, transplant type, and parental education level with either physical performance or quality of life (p>0.05). Conclusion: The study demonstrated a marked decline in hand grip strength at the 3rd month following HSCT compared to the pre-transplant period, whereas quality of life showed significant improvement. These findings suggest that integrating physical exercise programs into the rehabilitation process may play a critical role in preserving physical performance and enhancing quality of life in pediatric HSCT patients.
Benzer Tezler
- Çocuklarda hematopoietik kök hücre transplantasyonunda egzersiz programının etkinliğinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of exercise programme on pediatric stem cell transplantation
VESİLE YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLİN DÜGER
- Hematopoetik kök hücre transplantasyonu yapılan talasemi majör tanılı hastalarda uzun dönem yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of long-term quality of life in patients with thalassemia major diagnosis following hematopoetic stem cell transplantation
ORUÇALI GULIYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
HematolojiEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP AKSOYLAR
- Hematopoetik kök hücre nakli yapılan çocuklarda nakil sonrası dönemde yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of“quality of life”after hematopoietic stem cell transplantation in pediatric patients
AYBÜKE KACIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Medipol ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ELLİ
- Hematopoetik kök hücre transplantasyonu sonrası ebeveynlerin depresyon düzeyinin çocukların yaşam kalitesine etkisi
Effect of parents' depression level on children's quality of life after hematopoietic stem cell transplantation
ZEYNEP KİSECİK
- Allojenik hematopoietik kök hücre nakli yapılan çocuklarda Graft Versus Host Hastalığı'nın retrospektif degerlendirilmesi
Retrospective evaluation of Graft Versus Host Disease in children with allogenic hematopoiethic stem cell transplantation
MERVE TELLİOĞLU SARIASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıErciyes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA KARAKÜKCÜ