Hemşirelerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve Tip 2 diyabet riski
Healthy lifestyle behaviors and Type 2 diabetes risk in nurses
- Tez No: 998269
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, SYBDÖ II, Diyabetes Mellitus, FİNDRİSK, Davranış biçimleri, Diabetes mellitus-tip 2, Hastane hemşireleri, Mesleki risk, Sağlıklı yaşam, Nursing, HLBS II, Type 2 Diabetes, FINDRISK, Behavior patterns, Diabetes mellitus-type 2, Nursing staff-hospital, Career risk, Healthy life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, hemşirelerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve Tip 2 diyabet riskinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapıldı. Araştırmanın verileri, Nisan 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan bir eğitim ve araştırma hastanesinde görev yapan ve araştırmaya katılmayı kabul eden toplam 234 hemşireden elde edildi. Verilerinin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ) ve Tip 2 Diyabet Risk Değerlendirme Anketi (FİNDRİSK) kullanıldı. İstatistiksel analizler için IBM SPSS 22.0 versiyon kullanıldı; tanımlayıcı analizler, Bağımsız gruplar t testi, Tek yönlü varyans analizi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Pearson korelasyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. SYBDÖ alt boyut puanları Fiziksel Aktivite: 15,35±5,16, Beslenme: 19,90±4,56 ve Stres Yönetimi: 17,91±4,05 (orta düzeyde), Manevi Gelişim: 24,98±4,69, Sağlık Sorumluluğu: 21,01±4,88, Kişilerarası İlişkiler: 25,37±4,91 ve Toplam puan: 124,51±21,70 (orta düzeyin üzerinde); FİNDRİSK Toplam puan: 6,16±3,97 (düşük risk düzeyinde) bulundu. FİNDRİSK Toplam puanı ile SYBDÖ Fiziksel aktivite (r=-0,304, p<0,001), Beslenme (r=-0,219, p=0,001), Stres yönetimi (r=-0,234, p<0,001) alt boyut ve ölçek Toplam puanları (r=-0,204, p=0,002) arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptandı. Sonuç olarak; Fiziksel aktivite, Beslenme, Stres yönetimi ve Toplam SYBDÖ puanları azaldıkça Diyabet riski artmaktadır. Hemşirelerin hem bireysel sağlıklarını korumaları, hem de topluma rol model olmaları açısından sağlıklı yaşam biçimi davranışları geliştirebilmeleri için eğitimler, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktiviteyi destekleyen uygulamalar programlanması önerilir. Ayrıca risk grubunda yer alan bireylerin erken tanı, tarama ve danışmanlık hizmetlerinden yararlanması sağlanmalıdır.
Özet (Çeviri)
This descriptive, cross-sectional study aimed to determine healthy lifestyle behaviors and the risk of Type 2 diabetes in nurses. Data were collected from 234 nurses working at a training and research hospital on the Anatolian side of Istanbul between April 2023 and April 2024, who agreed to participate in the study. Data were collected using an Introductory Information Form, the Healthy Lifestyle Behaviors Scale II (HLBS), and the Type 2 Diabetes Risk Assessment Questionnaire (FINDRISK: Finnish Diabetes Risk Score). IBM SPSS version 22.0 was used for statistical analyses; descriptive analyses, Independent samples t-test, One-way analysis of variance, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, and Pearson correlation analysis were used. Statistical significance was accepted at p<0.05. HLBS sub-dimension scores were found as follows: Physical Activity: 15.35±5.16, Nutrition: 19.90±4.56 and Stress Management: 17.91±4.05 (moderate level), Spiritual Development: 24.98±4.69, Health Responsibility: 21.01±4.88, Interpersonal Relations: 25.37±4.91 and Total score: 124.51±21.70 (above moderate level); FINDRISK Total score: 6.16±3.97 (low risk level). A statistically significant negative correlation was found between the FINDRISK Total score and the Physical Activity (r=-0.304, p<0.001), Nutrition (r=-0.219, p=0.001), Stress Management (r=-0.234, p<0.001) subscales and the Total scale scores (r=-0.204, p=0.002). Conclusion: As Physical Activity, Nutrition, Stress Management, and Total HLBS scores decrease, the risk of diabetes increases. Training programs and practices supporting healthy nutrition and physical activity are recommended for nurses to develop healthy lifestyle behaviors, both to protect their individual health and to serve as role models for society. Furthermore, individuals in the at-risk group should be provided with early diagnosis, screening, and counseling services.
Benzer Tezler
- Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ve fiziksel aktivitenin diyabet riskine etkisi
The effects of healthy lifestyle behaviors and physical activity on diabetes risk
NADİDE GÖKTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Hemşirelikİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KÖROĞLU ÇAMDEVİREN
- Tip 2 diyabetli bireylerde sağlık inanç modeline göre temellendirilmiş eğitimin sağlık inançları, öz-etkililik ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerine etkisi
The effect of based education on the health belief model on health beliefs, self-efficacy and healthy lifestyle behaviors in individuals with type 2 diabetes
ŞÜKRÜ EKENLER
- Miyokard infarktüsü geçiren diyabetli bireylerde planlı hasta eğitiminin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve diyabet öz yönetimi üzerine etkisi
Effect of planned patient education on healthy lifestyle behaviors and diabetes self-management among individuals with diabetes mellitus dnd myocardial infarction
ZEHRA KENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kardiyolojiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU ERKOÇ
- Selçuk Üniversitesi Hastanesinde çalışan hemşirelerin egzersize ilişkin yarar ve engel algıları ve öz yeterlilikle ilişkisinin değerlendirilmesi
Exercise benefit and obstacle perceptions and evaluation of self sufficiency of the nurses working in Selcuk University Hospital of Faculty of Medicine
HASAN BAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Halk SağlığıSelçuk ÜniversitesiHalk Sağlığı Bölümü
YRD. DOÇ. DR. KEMAL MACİT HİSAR
- Hemşirelerin depresyon düzeyleri ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Depression levels of nurses and HEALTHY livingexamining the relationship between formal behaviors
YASİN DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikBiruni ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YILDIZ