Otellerde iş sağlığı ve güvenliği yönetiminin otel mimarisiyle entegrasyonu: Tasarımdan işletmeye sistematik bir yaklaşım
Integration of occupational health and safety management with hotel architecture: A systematic approach from design to operation
- Tez No: 998444
- Danışmanlar: PROF. DR. HAFIZ HULUSİ ACAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Kazalar, Turizm, Architecture, Accidents, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Konaklama tesisleri; kullanıcı yoğunluğu, 7/24 hizmet üretimi, çok disiplinli taşeron ekiplerin eşzamanlı katılımıyla karmaşık mekansal işlevlerin kesiştiği yapılardır. Bu dinamik yapı, İSG'yi operasyonel prosedürlerle yönetilemeyecek çok boyutlu alan haline getirmektedir. Sektörde İSG, işletme aşamasında“uygulama–denetim”düzeyinde ele alınmakta; risklerin kaynağında azaltılmasını sağlayan tasarım kararları güvenlik stratejisi olarak değerlendirilmemektedir. Çalışma, İSG'nin mimari tasarım sürecine erken evrede, izlenebilir ölçütlerle ve paydaşlar arası ortak dil üzerinden entegre edilmesini amaçlayarak, otel yapılarında“güvenli tasarım– güvenli işletme”sürekliliğini sağlayan bütüncül çerçeve önermektedir.“Tasarım Yoluyla Önleme”çerçevesinde tehlikelerin ortadan kaldırılması veya ikamesiyle mühendislik ve organizasyonel kontroller, tasarım parametreleriyle ilişkilendirilmiştir. Araştırma, nitel tek-vaka incelemesi yöntemiyle yürütülmüştür. İstanbul'da faaliyet gösteren dört yıldızlı bir otel, amaçlı örnekleme yöntemiyle örnek olay olarak seçilmiştir. Mimari planlar, servis ve personel akışları, acil durum hazırlığı, risk değerlendirme dokümanları ve operasyonel süreçler bütüncül olarak analiz edilmiştir. Veri toplama süreci; doküman incelemesi, yerinde gözlem ile otel yönetimi, İSG uzmanı, teknik servis/MEP ve kat hizmetleri ekipleriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden oluşmaktadır. Bulguların analitik çözümlemesinde Fine–Kinney, HRNS ve FMEA birlikte kullanılmış; olasılık, maruziyet, şiddet ve tespit edilebilirlik boyutları üzerinden mekansal (tasarım) ve operasyonel (işletme) riskler karşılaştırmalı değerlendirilmiştir. Böylece tasarım müdahalelerinin risk profiline etkisi, çoklu analiz araçlarına dayalı bütünleşik değerlendirme zeminiyle görünür kılınmıştır. Bulgular, risk yoğunluğunun yangın ve yaşam güvenliği, bakım–MEP sahaları, kat hizmetleri ve mutfak süreçlerinde belirginleştiğini göstermektedir. Bu alanlardaki kritik risklerin çoğu; servis akışlarının ayrıştırılması, depolama düzeni ve malzeme ayrımı, havalandırma ve duman kontrolüne ilişkin tasarım kararları ile kaçış güzergahları gibi tasarım girdileriyle azaltılabilmektedir. Önerilen entegrasyon yaklaşımı kapsamında olasılık ve maruziyet parametrelerinde gözlenen düşüş, risk skorlarına doğrudan yansımaktadır. Yangın güvenliği ve kimyasal yönetimi gibi yüksek senaryolarda, tasarımda güçlendirilen kontrol katmanlarıyla risk seviyelerinin anlamlı ölçüde düşürülebildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Accommodation facilities are buildings where user density, 24/7 operations, multidisciplinary subcontractor participation, and functions intersect. This structure makes occupational health and safety (OHS) a field that cannot be managed solely through procedures. OHS is addressed at the“implementation–inspection”level during operations, while design decisions enabling risk reduction at source are not sufficiently treated as a safety strategy. This study proposes a framework ensuring“safe design–safe operation”continuity in hotels by integrating OHS into design early through traceable criteria and shared language. Within the“Prevention through Design”framework, hazard elimination/substitution, with engineering/organizational controls, was linked to design parameters. The research used a qualitative single-case study. A hotel in Istanbul was selected through purposive sampling. Architectural plans, service and staff flows, emergency preparedness, risk assessment documents, and operational processes were analyzed. Data collection included document review, observation, and semi-structured interviews with hotel management, OHS specialist, technical service/MEP, and housekeeping teams. In analyzing findings, Fine–Kinney, HRNS, and FMEA were used; spatial (design) and operational (management) risks were comparatively assessed by probability, exposure, severity, and detectability. Thus, design interventions' effect on the risk profile was shown through an assessment using multiple tools. Findings show risk intensity is concentrated in fire and life safety, maintenance– MEP areas, housekeeping, and kitchen processes. Critical risks in these areas can be reduced through design inputs: separation of service flows, storage order and material segregation, ventilation and smoke control decisions, and escape routes. Within the integration approach, decreases in probability and exposure reduce risk scores. In high-impact scenarios such as fire safety and chemical management, risk levels were found to decrease significantly through strengthened control layers at the design stage.
Benzer Tezler
- HACCP gıda güvenlik sistemi uygulamalarının önündeki engellerin belirlenmesi ve çözüm önerileri: Alanya bölgesi 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinde bir uygulama
Barriers for implementing of HACCP food safety system and solution proposals: A research in four and five star hotels in Alanya
RAMAZAN EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
TurizmGazi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. BURHAN ŞENER
- İstanbul'da 50'den az çalışanı olan otellerde acil durum yönetimi ile ilgili farkındalık çalışması
Awareness study on emergency management in hotels withless than employees in İstanbul
DOĞANAY ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TurizmÜsküdar Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜŞTÜ UÇAN
- Turizm sektörünü temsilen, otellerde iş sağlığı ve güvenliği kültürünün yerleşikliğinin istatiksel yöntemlerle analizi
Analysis of statistical methodology of business health and safety culture conditions in tourism sectors
EMRAH KALCIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TurizmHasan Kalyoncu Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. HASAN SELÇUK SELEK
- Otel işletmelerinde iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirme süreci için bir yöntem önerisi
A method proposal for occupational health and safety risk assessment process in hotel enterprises
MURAT TEKBALKAN
Doktora
Türkçe
2025
TurizmAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKYAY UYGUR
- Akdeniz Bölgesi'nde iş sağlığı ve güvenliğinin turizm sektöründe uygulanması
Başlık çevirisi yok
HANİFE KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sağlık Yönetimiİstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAFİZ HULUSİ ACAR