Ayçiçeği bitkisinin (helianthus annuus L.) ağır metallerle kirlenmiş toprakta fitoremediasyon etkinliği ve fitoremediasyon sonrası yetiştirilen marul bitkisinin (lactuca sativa) gelişimi ve metal içerikleri üzerine etkileri
Phytoremediation effectiveness of sunflower plant (helianthus annuus L.) in heavy metal contaminated soil and its effects on the development and metal content of lettuce plant (lactuca sativa) grown after phytoremediation
- Tez No: 998680
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT TOPCUOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Ağır metaller, Metal kirlilik, Tarım toprakları, Toprak ıslahı, Heavy metals, Metal pollution, Agricultural soils, Soil amendment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sürdürülebilir Tarım Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) bitkisinin Bakır (Cu), Nikel (Ni), Çinko (Zn), Kadmiyum (Cd) ve Kurşun (Pb) ağır metallerine karşı fitoremediasyon etkinliği ve bu etkinliğin Marul (Lactuca sativa) bitkisinin fiziki gelişimine ve ağır metal konsantrasyonuna etkisi değerlendirilmiştir. Bu amaçla, ağır metal uygulanmış grup ve kontrol grubu şeklinde 2 farklı toprak grubunda Marul (Lactuca sativa) bitkisi yetiştirilmiş ve Marul hasadının ardından fitoremediasyon etkinliğinin ölçülmesi amacıyla saksılarda Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) yetiştirilmiştir. Ayçiçeği hasadından sonra aynı saksılarda tekrar Marul (Lactuca sativa) bitkisi yetiştirilmiş ve fitoremediasyon işleminin Marul bitkisinin fiziki gelişime metal içeriğine olan etkisi değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, topraktaki ağır metal konsantrasyonunun belli bir seviyeden yukarı çıkmasının Marul bitkisinde stres faktörü gösterdiği ve bitkide gelişimi engellediği anlaşılmıştır. Ayçiçeği bitkisinin köklerinde büyük oranda Cu, Ni, Zn ve Pb biriktirebildiği, tepe organlarında Cd metali biriktirebildiği anlaşılmıştır. Ayçiçeği bitkisinde; kontrol uygulamasında köklerinde en yüksek BCF değerleri Cu (2,46) ve Zn (1,79) metallerinde, metal uygulamasında ise en yüksek BCF değerleri tepelerde Cd (1,58) ve köklerde Pb (1,60) metallerinde görülmüştür. Metal uygulanmış toprakta yetiştirilen Marul bitkilerinin fitoremediasyon işlemi sonrasında kök aksamının Cu, Ni, Zn, Cd, Pb konsantrasyonunda, tepe aksamının ise Cu, Ni, Zn, Cd konsantrasyonunda azalma görülmüştür. Her iki uygulamada da fitoremediasyon işlemi sonucunda Marul bitkisinin Cu, Zn, Pb metallerinin metal alım değerlerinde istatistiksel anlamda önemli azalma görülmüştür. Bu çalışmada elde edilen sonuçlardan, Marul bitkisinde metal stresinin yarattığı gelişim sorunlarının fitoremediasyonla önemli ölçüde giderilebileceği ve metallerle kirlenmiş bir toprakta Ayçiçeği ile yapılan fitoekstraksiyonun topraktaki metallerin azaltımında önemli derecede etkili olabileceği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study evaluated the phytoremediation effectiveness of sunflower (Helianthus annuus L.) against Copper (Cu), Nickel (Ni), Zinc (Zn), Cadmium (Cd) and Lead (Pb) heavy metals, and the effect of this effectiveness on the physical development and heavy metal concentration of lettuce (Lactuca sativa). For this purpose, lettuce (Lactuca sativa) plants were grown in two different soil groups, a heavy metal-treated group and a control group. After lettuce harvesting, sunflower (Helianthus annuus L.) was grown in pots to measure the phytoremediation effectiveness. After sunflower harvesting, lettuce (Lactuca sativa) plants were grown again in the same pots, and the effect of phytoremediation on the physical development and metal content of the lettuce plant was evaluated. As a result of the study, it was understood that an increase in the heavy metal concentration in the soil above a certain level showed a stress factor in the lettuce plant and inhibited its development. It has been found that sunflower plants can accumulate Cu, Ni, Zn, and Pb in large amounts in their roots and Cd metal in their apical parts. In sunflower plants, the highest BCF values in the roots were observed for Cu (2.46) and Zn (1.79) metals in the control application, while the highest BCF values were observed for Cd (1.58) in the apical parts and Pb (1.60) in the roots in the metal application. After phytoremediation treatment, a decrease was observed in the concentrations of Cu, Ni, Zn, Cd, and Pb in the root parts and Cu, Ni, Zn, and Cd in the apical parts of lettuce plants grown in metal-treated soil. In both applications, a statistically significant decrease was observed in the metal uptake values of Cu, Zn, and Pb metals in lettuce plants as a result of phytoremediation treatment. The results of this study show that growth problems caused by metal stress in lettuce plants can be significantly alleviated by phytoremediation, and that phytoextraction with sunflower in metal-contaminated soil can be significantly effective in reducing metals in the soil.
Benzer Tezler
- İzmir ili Aliağa ilçesi endüstri bölgesi ve çevresindeki topraklarda ağır metal ve doğal radyoaktivite düzeyinin belirlenmesi ve fitoremediasyon uygulanması
Determination of heavy metal and radioactivity levels and phytoremediation application in Izmir Aliağa in Izmir province Aliağa district industrial zone and its surrounding soils
İLKER GÖÇOĞLU
- Farklı düzeylerde temiz ve atık su ile sulanan ayçiçeğı bitkisinde bazı ağır metallerin birikiminin belirlenmesi
Bioaccumulation of some heavy metals by two ornamental sunflower cultivars irrigated with untreated waste water at two levels
ARSALAN AZEEZ MARIF MARIF
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
ZiraatBingöl ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR SÜRÜCÜ
- Helianthus Annus L. (Edirne-87)'un farklı organlarında kurşun birikimi ve kurşunun bitki gelişmesine etkisi
Başlık çevirisi yok
SERAP BALKAN
- Ayçiçeği (Helıanthus annuus L.) bitkisi tohumlarının çimlenmesinde çinko (Zn+2) stresi ile protein içeriği, dna ve dna metilasyon modelindeki meydana gelen olası değişimlerin moleküler markörler ile değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of zinc (Zn+2) stress on protein content and also on the probable changes in dna methylation models by molecular markers in sunflower (Helianthus annuus L.) plant seed germination
EKREM BÖLÜKBAŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
BiyoteknolojiAnkara ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE SÜMER ARAS
- Cr, tuz ve kuraklık stresi altında geliştirilmiş ayçiçeği (Helianthus annuus L.) bitkisinde hücre döngüsü genlerinden Retinoblastoma (Rb), Myelocytomatosis (Myc) ve E2F genlerine ait mRNA ifade seviyelerinin belirlenmesi
Determination of mRNA expression levels of cell cycle genes Retinoblastoma (Rb), Myelocytomatosis (Myc) and E2F in sunflower (Helianthus annuus l.) plant grown under Cr, salinity and drought stresses
ESİN BAŞARAN