Geri Dön

Crafting a novel imperial image: Antiquarian patronage of manuscripts and Ayasofya Library (1740)

Yeni bir imparatorluk imgesi kurgulamak: Antika yazma patronajı ve Ayasofya Kütüphanesi (1740)

  1. Tez No: 998706
  2. Yazar: NİMET İPEK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TÜLAY ARTAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: 18. yüzyıl, Osmanlı Devleti, Osmanlı kütüphaneleri, 18. century, Ottoman State, Ottoman libraries
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Sabancı Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, XVIII. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti'nde kütüphanelerin imparatorluk imgesinin inşasındaki rolünü, Sultan I. Mahmud döneminde kurulan Ayasofya Kütüphanesi (1740) üzerinden incelemektedir. Kurumsal ya da hayırseverlik temelli yaklaşımların ötesine geçen çalışma, kütüphanelerin sultanın otoritesini ve İslami geçmişle kurduğu sürekliliği ifade eden siyasî ve temsili araçlar olarak işlev gördüğünü savunur. Hazine defterleri, yazma notları, vakfiyeler, müzayede ve müsadere belgeleri ile kütüphane külliyatına dayanan çalışma, kitapları tarihsel kanıtlar olarak ele alır. Yazmaların saray hazineleri, seçkin koleksiyonlar ve kamusal kütüphaneler arasındaki dolaşımını izleyerek, maddi özelliklerin, provenansın ve paratekstlerin kütüphanelerin anlamını nasıl şekillendirdiğini ortaya koyar; bu bağlamda nüsha-i nefîse kavramını, Sultan I. Mahmud'un kadimci hamiliği açısından merkezi bir unsur olarak değerlendirir. Hediyeler, müsadereler ve aktarımlar yoluyla Ayasofya Kütüphanesi'nin birikmiş saray koleksiyonlarından doğarak kamusal bir otorite sunumuna dönüştüğünü gösteren tez, Ayasofya Kütüphanesi'ni erken modern Osmanlı dünyasında sultani bir kütüphane projesinin paradigmatik bir örneği olarak ele almaktadır.

Özet (Çeviri)

This dissertation examines the role of libraries in the production of imperial image in the first half of the eighteenth-century Ottoman Empire, focusing on the foundation of Ayasofya Library (1740) under Sultan Mahmud I. Moving beyond institutional or philanthropic interpretations, it argues that libraries functioned as political and representational instruments through which the sultan articulated authority and continuity with the Islamic past. Drawing on diverse sources, including treasury ledgers, manuscript notes, endowment deeds, sale lists, confiscation records, and the manuscript corpus, the study treats books as historical evidence. It traces the circulation of manuscripts between palace treasuries, elite collections, and public libraries, and shows how material features, provenance, and paratext shaped the meaning of libraries. Special attention is given to the concept of nüsha-i nefîse (precious or venerable copies) as central to Mahmud I's antiquarian patronage. By examining confiscations, gifts, and transfers, the dissertation demonstrates how Ayasofya Library transformed accumulated palace holdings into a public display of authority, reframing Ottoman libraries as active agents of imperial self-fashioning and positioning Ayasofya as a paradigmatic sultanic library project in the early modern Ottoman world.

Benzer Tezler

  1. Religion and the Ottoman novel: A reading of Ahmet Midhat's novels

    Osmanı romanında din: Ahmet Midhat romanları

    HATİCE NURİLER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    Dinİstanbul Şehir Üniversitesi

    Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MEHMET FATİH USLU

  2. Crafting wooden-framed bioplastic composite panels through a diy materials design approach

    Kendin-yap malzeme tasarımı yaklaşımıyla ahşap çerçeveli biyoplastik kompozit panellerin üretimi

    DENİZ TÜMERDEM

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilişim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. LEMAN FİGEN GÜL

  3. Social media integration into higher education institutions' e-strategy: A holistic framework

    Yüksek öğrenime sosyal medya entegrasyonu kurumların e-stratejisi: Bütünsel bir çerçeve önerisi

    DJIHANE AMMARI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    İşletmeİstanbul Ticaret Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MURAT KASIMOĞLU

  4. Millî uyanış öncüsü Mukay Elebayev'in Uzak Col (Uzun Yol) romanında yapı ve izlek

    Structure and trajective in the novel Far Col (Long Road) by national revival pioneer Mukay Elebayev

    ÖZGE KORKUTOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    ArşivKastamonu Üniversitesi

    Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ DÖNE ARSLAN

  5. Kamu diplomasisi aracı olarak sağlık: Koronavirüs çalışmalarının Türkiye'nin yumuşak gücüne etkisi

    Health, as a tool of public diplomacy: The effect of Turkiye's performance during the COVID-19 pandemic to its public diplomacy

    ASLIHAN BEDIER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Halkla İlişkilerMarmara Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET EMİN BABACAN