Crafting a novel imperial image: Antiquarian patronage of manuscripts and Ayasofya Library (1740)
Yeni bir imparatorluk imgesi kurgulamak: Antika yazma patronajı ve Ayasofya Kütüphanesi (1740)
- Tez No: 998706
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜLAY ARTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: 18. yüzyıl, Osmanlı Devleti, Osmanlı kütüphaneleri, 18. century, Ottoman State, Ottoman libraries
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Sabancı Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, XVIII. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti'nde kütüphanelerin imparatorluk imgesinin inşasındaki rolünü, Sultan I. Mahmud döneminde kurulan Ayasofya Kütüphanesi (1740) üzerinden incelemektedir. Kurumsal ya da hayırseverlik temelli yaklaşımların ötesine geçen çalışma, kütüphanelerin sultanın otoritesini ve İslami geçmişle kurduğu sürekliliği ifade eden siyasî ve temsili araçlar olarak işlev gördüğünü savunur. Hazine defterleri, yazma notları, vakfiyeler, müzayede ve müsadere belgeleri ile kütüphane külliyatına dayanan çalışma, kitapları tarihsel kanıtlar olarak ele alır. Yazmaların saray hazineleri, seçkin koleksiyonlar ve kamusal kütüphaneler arasındaki dolaşımını izleyerek, maddi özelliklerin, provenansın ve paratekstlerin kütüphanelerin anlamını nasıl şekillendirdiğini ortaya koyar; bu bağlamda nüsha-i nefîse kavramını, Sultan I. Mahmud'un kadimci hamiliği açısından merkezi bir unsur olarak değerlendirir. Hediyeler, müsadereler ve aktarımlar yoluyla Ayasofya Kütüphanesi'nin birikmiş saray koleksiyonlarından doğarak kamusal bir otorite sunumuna dönüştüğünü gösteren tez, Ayasofya Kütüphanesi'ni erken modern Osmanlı dünyasında sultani bir kütüphane projesinin paradigmatik bir örneği olarak ele almaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the role of libraries in the production of imperial image in the first half of the eighteenth-century Ottoman Empire, focusing on the foundation of Ayasofya Library (1740) under Sultan Mahmud I. Moving beyond institutional or philanthropic interpretations, it argues that libraries functioned as political and representational instruments through which the sultan articulated authority and continuity with the Islamic past. Drawing on diverse sources, including treasury ledgers, manuscript notes, endowment deeds, sale lists, confiscation records, and the manuscript corpus, the study treats books as historical evidence. It traces the circulation of manuscripts between palace treasuries, elite collections, and public libraries, and shows how material features, provenance, and paratext shaped the meaning of libraries. Special attention is given to the concept of nüsha-i nefîse (precious or venerable copies) as central to Mahmud I's antiquarian patronage. By examining confiscations, gifts, and transfers, the dissertation demonstrates how Ayasofya Library transformed accumulated palace holdings into a public display of authority, reframing Ottoman libraries as active agents of imperial self-fashioning and positioning Ayasofya as a paradigmatic sultanic library project in the early modern Ottoman world.
Benzer Tezler
- Religion and the Ottoman novel: A reading of Ahmet Midhat's novels
Osmanı romanında din: Ahmet Midhat romanları
HATİCE NURİLER
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Dinİstanbul Şehir ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET FATİH USLU
- Crafting wooden-framed bioplastic composite panels through a diy materials design approach
Kendin-yap malzeme tasarımı yaklaşımıyla ahşap çerçeveli biyoplastik kompozit panellerin üretimi
DENİZ TÜMERDEM
Doktora
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEMAN FİGEN GÜL
- Social media integration into higher education institutions' e-strategy: A holistic framework
Yüksek öğrenime sosyal medya entegrasyonu kurumların e-stratejisi: Bütünsel bir çerçeve önerisi
DJIHANE AMMARI
Doktora
İngilizce
2022
İşletmeİstanbul Ticaret Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT KASIMOĞLU
- Millî uyanış öncüsü Mukay Elebayev'in Uzak Col (Uzun Yol) romanında yapı ve izlek
Structure and trajective in the novel Far Col (Long Road) by national revival pioneer Mukay Elebayev
ÖZGE KORKUTOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ArşivKastamonu ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DÖNE ARSLAN
- Kamu diplomasisi aracı olarak sağlık: Koronavirüs çalışmalarının Türkiye'nin yumuşak gücüne etkisi
Health, as a tool of public diplomacy: The effect of Turkiye's performance during the COVID-19 pandemic to its public diplomacy
ASLIHAN BEDIER
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerMarmara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EMİN BABACAN