Musahipzade Celal oyunlarında orta oyunu ögelerinin Pazartesi Perşembe oyunu üzerinden incelenmesi
An analysis of the elements of orta oyunu in Musahipzade Celal's plays through the play Pazartesi Perşembe
- Tez No: 998723
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇİĞDEM KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Musahipzade Celal, Geleneksel Türk Tiyatrosu, Orta oyunu, Pazartesi Perşembe, Musahipzade Celal, Traditional Turkish Theatre, Orta oyunu, Pazartesi Perşembe
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tiyatro Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Musahipzade Celal'in Pazartesi Perşembe adlı oyunu üzerinden geleneksel Türk tiyatrosunun önemli bir türü olan orta oyununun estetik ve dramatik ögelerinin modern tiyatroya nasıl taşındığını incelemeyi amaçlamaktadır. Orta oyununa özgü karakter tipleri, doğaçlamaya dayalı dil ve açık biçimli sahneleme, Musahipzade Celal'in tiyatro anlayışında yeniden yorumlanarak toplumsal hiciv aracı haline gelmiştir. Tezde, önce orta oyununun tarihsel gelişimi ve yapısal özellikleri ele alınmış, ardından Musahipzade Celal'in tiyatro anlayışı bu bağlamda değerlendirilmiştir. Pazartesi Perşembe oyunu; karakter tipolojisi, dil ve üslup, sahne düzeni ve toplumsal eleştiri yönlerinden analiz edilerek orta oyunu ile olan ilişkisi ortaya konmuştur. Sonuç olarak, Musahipzade Celal'in tiyatro anlayışının, geleneksel ile modern arasında bir köprü kurduğu; Pazartesi Perşembe oyununun ise orta oyununun temel unsurlarını yaşatan ve dönemin toplumsal yapısını mizahi bir dille eleştiren önemli bir metin olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine how the aesthetic and dramatic elements of orta oyunu, one of the significant genres of traditional Turkish theatre, were carried into modern theatre through Musahipzade Celal's play Pazartesi Perşembe. The character types unique to orta oyunu, the improvisation-based language, and the open-form stage conception were reinterpreted in Musahipzade Celal's theatre and transformed into a tool of social satire. In the thesis, first the historical development and structural characteristics of orta oyunu were addressed, and then Musahipzade Celal's theatre approach was evaluated in this context. Pazartesi Perşembe was analyzed in terms of character typology, language and style, stage design, and social critique, and its relationship with orta oyunu was revealed. As a result, it was determined that Musahipzade Celal's theatre built a bridge between the traditional and the modern, and that Pazartesi Perşembe is an important text that preserves the essential elements of orta oyunu while criticizing the social structure of the period with a humorous tone.
Benzer Tezler
- Musahipzade Celal'in tiyatrolarında gölge oyunlarının etkisi
The effect of shade games in the theaters of Musahipzade Celal
EKREM SÜMBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAKİ BORA HANÇA
- Musahipzade Celal oyunlarında modern kadının inşası
The construction of the modern woman in the plays of Musahipzade Celal
HATİCE YURTDURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sahne ve Görüntü SanatlarıHaliç ÜniversitesiTiyatro Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA KAPAN EZİCİ
- Müsahipzade Celal`in oyunlarında dekor
Başlık çevirisi yok
YILDIZ İPEKLİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MURAT TUNCAY
- Geleneksel Türk tiyatrosu motifli komedilerde entrikakurucu olarak kadın ve üç model oyun: Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar, İstanbul Efendisi
Identify the characteristics of the woman who builds the main Plot in the traditional Turkish theatre motived comedies: İstanbul Efendisi, Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar
CENGİZ ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Aydın ÜniversitesiDrama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı
DOÇ. MÜNİP MELİH KORUKÇU