ABD grand (büyük) stratejisinin kavramsal ve kurumsal çerçevede incelenmesi: Donald Trump ve Joe Biden dönemleri üzerinden karşılaştırmalı bir analiz
A comparative analysis of American grand strategy under Donald Trump and Joe Biden
- Tez No: 998814
- Danışmanlar: PROF. DR. HAVVA KÖK ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Amerika Birleşik Devletleri'nin Büyük (Grand) Stratejisini kavramsal ve kurumsal boyutlarıyla ele alarak Donald Trump'ın Birinci Başkanlık Dönemi (2017–2021) ile Joe Biden'ın Başkanlık Dönemi (2021–2025) arasındaki süreklilik ve değişim dinamiklerini karşılaştırmalı biçimde incelemektedir. Çalışmada Grand Strateji kavramı, yalnızca askerî güç kullanımına indirgenmeyerek; ekonomik kapasite, diplomatik araçlar, ideolojik yönelimler, teknoloji politikaları ve kurumsal karar alma mekanizmalarıyla birlikte bütüncül bir analiz çerçevesi içerisinde değerlendirilmiştir. Araştırma nitel yöntem temelinde yürütülmüş; literatür taraması ve belge incelemesi ana araştırma teknikleri olarak kullanılmıştır. Bu kapsamda ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgeleri, Savunma Strateji Belgeleri, başkanlık söylemleri, Beyaz Saray ve Dışişleri Bakanlığı açıklamaları, Kongre raporları ile savunma ve Ar-Ge bütçelerine ilişkin veriler analiz edilmiştir. Donald Trump ve Biden dönemlerine ait strateji belgeleri karşılaştırılarak tehdit algıları, öncelikli coğrafyalar, ittifak anlayışı, güç kullanımı ve liderlik vurguları sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Tez, ABD Grand Stratejisinin tek bir stratejik yönelimden ibaret olmadığı; Primacy (Üstünlük), Seçici Angajman, Restraint (Güç Kullanımının Sınırlandırılması), Sponsorship (Destek Stratejisi), İzolasyonist Eğilimler ve Liderlik Temelli Yaklaşımlar üzerinden çok katmanlı biçimde üretildiği varsayımı üzerine inşa edilmiştir. Birinci bölümde bu yaklaşımlar kavramsal düzeyde ele alınmış; ikinci bölümde Grand Stratejinin çok aktörlü ve kurumsal üretim süreci analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde ise Donald Trump ve Biden dönemleri karşılaştırılarak bu strateji türlerinin hangi ölçüde önceliklendirildiği ortaya konulmuştur. Çalışmanın temel bulguları, ABD Grand Stratejisinde esas kırılmanın hedeflerde değil, liderliğe bağlı uygulama biçimleri ve meşruiyet üretme yöntemlerinde ortaya çıktığını göstermektedir. Her iki dönemde de küresel liderliğin sürdürülmesi ve büyük güç rekabetinde üstünlüğün korunması temel hedefler olarak devam etmiş; farklılaşma daha çok araç seçimi, ittifaklarla kurulan ilişkilerin niteliği ve stratejik söylem düzeyinde gerçekleşmiştir. Bu yönüyle tez, ABD Grand Stratejisinin kişisel lider tercihlerinin ötesinde, kurumsal süreklilik ve sistemik zorunluluklar tarafından şekillendiğini ortaya koyarak literatüre karşılaştırmalı ve analitik bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the Grand Strategy of The United States by focusing on its conceptual and institutional foundations and offers a comparative analysis of Donald Trump's first presidential term (2017–2021) and Joe Biden's presidency (2021–2025). Rather than reducing Grand strategy to military power alone, the study adopts a comprehensive framework that incorporates economic capacity, diplomatic instruments, ideological orientations, technological priorities, and institutional decision-making processes. The research is based on a qualitative methodology, employing extensive literature review and document analysis as its primary research techniques. In this context, U.S. National Security Strategy documents, National Defense Strategy reports, presidential speeches, official statements from the White House and the Department of State, congressional reports, and data on defense and R&D expenditures are systematically analyzed. Strategic documents from the Donald Trump and Biden administrations are compared in terms of threat perceptions, geographic priorities, alliance policies, approaches to the use of power, and leadership narratives. The thesis is built on the assumption that U.S. Grand strategy is not confined to a single strategic orientation, but is produced through multiple Grand strategy approaches, including Primacy, Selective Engagement, Restraint, Sponsorship, İsolationist Tendencies, and Leadership-Based Perspectives. The first chapter develops the conceptual foundations of these approaches, while the second chapter analyzes the institutional and multi-actor structure through which U.S. Grand strategy is formulated. The third chapter provides a comparative assessment of the Donald Trump and Biden administrations, identifying which Grand strategy approaches were prioritized during each period. The main findings indicate that the primary source of change in U.S. Grand strategy lies not in its fundamental objectives, but in leadership-driven differences in implementation, strategic communication, and legitimacy-building practices. Despite divergent rhetoric and policy styles, both administrations maintained core objectives such as sustaining global leadership and preserving strategic advantage in great power competition. Accordingly, this study demonstrates that U.S. Grand strategy is shaped less by individual leaders alone than by institutional continuity and systemic constraints, contributing a comparative and analytically grounded perspective to the Grand strategy literature.
Benzer Tezler
- Obama'nın Grand Stratejisinin Ortadoğu'ya Yansımaları
Repercussions of Obama's Grand Strategy in the Middle East
ÇAĞATAY ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2018
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUZAFFER KOÇ
- Soğuk savaş sonrası ABD büyük stratejisinin harita söylemine yansıması: Basra Körfezi örneği
Reflection of US grand strategy on discourse of map in the post-cold war: case of Persian Gulf
ŞEYMA TOK
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜN ERLER BAYIR
- A comparison of grand strategies of the last three US presidents from neoclassical realist perspective
Neo-klasik realist perspektiften son üç Amerikan başkanının büyük stratejilerinin karşılaştırılması
FULYA BEYZA PARAMYOK
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Siyasal BilimlerMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE NUR ÇETİNOĞLU HARUNOĞLU
- ABD'nin 2011-2021 dönemi Suriye dış ve güvenlik politikası
2011-2021 foreign and security policy on the Syria of the United States
GÜLÇİN KAZAN DÖGER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerBahçeşehir ÜniversitesiKüresel Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR ŞAHİN
- Thucydides's trap at sea: The influence of sea power upon the relationship between rising and hegemonic powers
Denizde Thucydides'in tuzağı: Deniz gücünün yükselen ve hegemon güçler arasındaki ilişkiye olan etkisi
NOBUHİDE MERT MATSUMOTO
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE NUR ÇETİNOĞLU HARUNOĞLU