Demanslı hastalarda yutmanın oral hazırlık ve oral transfer fazının değerlendirilmesi
Evaluation of oral preparation and oral transfer phase of swallowing in patients with dementia
- Tez No: 998840
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM ÜNSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, demans tanısı almış bireylerde yutmanın oral hazırlık ve oral transfer fazlarını değerlendirmektir. Ayrıca, oral hazırlık ve transfer fazlarındaki işlevsel bozuklukları ortaya koyarak yutma rehabilitasyonu ve beslenme yönetimine yönelik uygun stratejileri geliştirmektir. Yöntem: Araştırmaya 30 demanslı birey ve 30 demans tanısı bulunmayan sağlıklı birey olmak üzere toplam 60 kişi katılmıştır. Katılımcılar demografik bilgi formunu doldurduktan sonra Mini Mental testi, Evet-Hayır testi, GUSS ve EAT-10 ile değerlendirilmiştir. Daha sonra tüm katılımcıların oral hazırlık ve transfer fazlarını değerlendirmek için dudak kapanması, dil kontrolü/bolus tutumu, bolus hazırlama/çiğneme, bolus aktarımı/lingual hareket, oral rezidü ve farengeal yutmanın başlatılması gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler SPSS 27 versiyon programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, demanslı bireylerin hem bilişsel hem de oral yutma fazlarında anlamlı düzeyde bozulmalar gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Çalışma grubunun Mini Mental Test, GUSS, EAT-10 ve Evet-Hayır Testi puanları kontrol grubuna göre anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05). Oral faz değerlendirmelerinde, demanslı bireylerde dudak kapanması, bolus kontrolü, çiğneme verimliliği, dil hareketleri ve oral kalıntı gibi parametrelerde kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bozulmalar gözlenmiştir (p<0,05). Farengeal yutma refleksi her iki grupta da korunmuştur. Korelasyon analizlerinde ise bilişsel düzey azaldıkça yutma güvenliğinin ve verimliliğinin de azaldığı saptanmıştır. Sonuç: Demanslı bireylerde bilişsel işlevlerdeki gerileme ile yutma fonksiyonları arasında güçlü ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Özellikle oral hazırlık ve transfer fazlarında ortaya çıkan motor kontrol yetersizlikleri, yutma güvenliğini tehlikeye atmakta ve aspirasyon riskini artırmaktadır. Ayrıca, bilişsel bozulma düzeyi arttıkça subjektif yutma şikâyetlerinin de arttığı görülmektedir. Bu sonuçlar, demanslı bireylerde yutma problemlerinin erken dönemde saptanmasının ve multidisipliner yaklaşımla yönetilmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to evaluate the oral preparation and oral transfer phases of swallowing in individuals diagnosed with dementia. In addition, it aims to identify functional impairments in the oral preparation and transfer phases and to develop appropriate strategies for swallowing rehabilitation and nutrition management. Method: A total of 60 individuals participated in the study, including 30 individuals with dementia and 30 healthy individuals without a dementia diagnosis. After completing the demographic information form, participants were assessed using the Mini Mental Test, the Yes-No Test, the GUSS, and the EAT-10. Subsequently, Lip closure, Tongue control during bolus hold, Bolus preparation/mastication, Bolus transport/lingual motion, oral residue, and initiation of pharyngeal swallowing were observed to evaluate the oral preparation and transfer phases of all participants. The data obtained were analyzed using the SPSS 27 version program. Results: Statistical analyses revealed significant impairments in both cognitive function and oral phases of swallowing in the dementia group compared to the control group (p<0.05). The dementia group showed significantly lower MMSE and Yes-No Test scores, and higher GUSS and EAT-10 scores, indicating greater cognitive decline and swallowing difficulties (p<0,05). Oral phase assessments revealed statistically significant impairments in lip closure, bolus control, chewing efficiency, lingual movement, and presence of oral residue among individuals with dementia. However, pharyngeal swallowing reflex was preserved in both groups (p<0,05). Correlational analyses indicated that as cognitive function decreased, swallowing safety and efficiency also declined. Conclusion: There is a strong and significant relationship between cognitive decline and impaired swallowing function in individuals with dementia. Particularly, motor control deficits observed in the oral preparatory and transfer phases compromise swallowing safety and increase the risk of aspiration. Additionally, as cognitive impairment worsens, subjective complaints related to swallowing increase. These findings highlight the importance of early detection and multidisciplinary management of swallowing difficulties in individuals with dementia.
Benzer Tezler
- Demansı olmayan amyotrofik lateral sklerozlu bireylerde sosyal bilişsel fonksiyonların ölçülmesi ve prognostik değeri
Measurement and prognostic value of social cognitive functions in individuals with amyotrophic lateral sclerosis without dementia
ERGİ KAYA
- Demanslı hastalarda asetilkolinesteraz aktivitesi ve oksidatif stresin asetilkolinesteraz enzim inhibitörleri ile değişimi
Acetylcholinesterase activity on dementia patients and the change of oxidative stress with acetylcholinesterase inhibitors
HALİDE EDİP TEMEL
Doktora
Türkçe
2008
BiyokimyaEskişehir Osmangazi ÜniversitesiBiyokimya ve Klinik Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ERDEN İNAL
- Demanslı hastalarda ağrı değerlendirilmesi
Pain assessment in patients with dementia
ABDULLAH AGİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
GeriatriHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA CANKURTARAN
- Demanslı hastalarda yutma bozukluğunun yaşam kalitesine etkisi
The effect of dysphagia on quality of life of patients with dementia
FATMA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sağlık EğitimiAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MÜZEYYEN ÇİYİLTEPE
- Demanslı hastalarda G-lenfatik sistem fonksiyonunun incelenmesi
Investigation of G-lymphatic system function in patients with dementia
BEYZA ASLI BİLSEL