Geri Dön

İlişki merkezli ve partner odaklı obsesif kompulsif belirtileri yordamada bağlanma stillerinin ve erken dönem uyum bozucu şemaların rolü

The role of adult attachment styles and early maladaptive schemas in relationship obsessive-compulsive symptoms (ROCD)

PDF İndir

  1. Tez No: 998955
  2. Yazar: MONA TABRIZI DOKHTFARD
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI DİLA AKİŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: İlişki merkezli obsesif-kompulsif belirtiler, partner odaklı obsesif-kompulsif belirtiler, bağlanma stilleri, erken dönem uyum bozucu şemalar, romantik ilişkiler, relationship-centered obsessive–compulsive symptoms, partner-focused obsessive–compulsive symptoms, adult attachment, early maladaptive schemas, romantic relationships
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Haliç Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Romantik ilişkiler, bireyin psikolojik iyi oluşu üzerinde belirleyici bir role sahiptir. Romantik ilişki bağlamında görülebilen ilişki merkezli (RC-ROCD) ve partner odaklı (PF-ROCD) obsesif-kompulsif belirtiler ise ilişkinin işlevselliğini ve duygusal dengeyi olumsuz etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, yetişkin bağlanma stilleri (kaygılı ve kaçınmacı) ile erken dönem uyum bozucu şema alanlarının, RC-ROCD ve PF-ROCD belirtileriyle ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi, Aralık 2024–Kasım 2025 tarihleri arasında çevrimiçi olarak toplanan veriler kapsamında Türkiye'de yaşayan 18–65 yaş aralığındaki 300 gönüllü katılımcıdan oluşmakta olup, örneklem kolayda ve kartopu örnekleme yöntemleriyle oluşturulmuştur. Veri toplama süreci çevrim içi olarak gerçekleştirilmiş; bağlanma, şema alanları ve ROCD belirtilerini değerlendiren ölçekler ile kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analiziyle değerlendirilmiş; bağlanma stilleri ile şema alanlarının ROCD belirtilerini yordama gücü çoklu doğrusal regresyon analizleriyle test edilmiştir. Demografik değişkenlere göre olası grup farklılıkları, varsayımlara bağlı olarak bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü ANOVA ile; varsayımların sağlanmadığı durumlarda ise Kruskal–Wallis H testi ile incelenmiştir. Bulgular, bağlanma kaygısı ve kaçınma düzeyi yükseldikçe hem RC-ROCD hem de PF-ROCD belirti şiddetinin arttığını göstermiştir. Bağlanma kaygısı (β = .37, p <.001) ve bağlanma kaçınması (β = .27–.39, p <.001) ROCD belirtilerindeki varyansın RC-ROCD için %30'unu (R² = .30), PF-ROCD için ise %41'ini (R² = .41) açıklamıştır. Regresyon sonuçları, zedelenmiş otonomi ile yüksek standartlar/bastırılmışlık şema alanlarının her iki ROCD görünümünü açıklamada öne çıkan yordayıcılar olduğunu ortaya koymuştur. (β = .19–.22, p <.01) Ayrıca erken dönem uyum bozucu şemaların, bağlanma güvensizliği ile ROCD belirtileri arasındaki ilişkide kısmi aracı bir rol oynadığı görülmüştür. Bu bulgular, tartışma bölümünde bağlanma, şema alanları ve ROCD belirtileri arasındaki ilişkiler çerçevesinde ele alınacaktır.

Özet (Çeviri)

Romantic relationships are closely linked to psychological well-being; however, obsessive–compulsive symptoms that focus on the relationship itself (RC-ROCD) or on a partner's perceived qualities (PF-ROCD) can disrupt relational functioning and emotional stability. This study investigated how adult attachment styles (anxiety and avoidance) and early maladaptive schema domains relate to RC-ROCD and PF-ROCD symptoms in a Turkish sample. Data was collected between December 2024 and November 2025. Participants were 300 volunteers aged 18–65 residing in Türkiye who completed an online survey. Measures assessed attachment experiences, schema domains, relationship-centered obsessive–compulsive phenomena, partner-focused obsessive–compulsive symptoms, and sociodemographic characteristics. Associations among variables were evaluated using Pearson correlation coefficients. To examine prediction, multiple linear regression models were conducted for RC-ROCD and PF-ROCD symptom dimensions. Group differences across demographic categories were tested with independent-samples t tests and one-way ANOVA; when parametric assumptions were violated, the Kruskal–Wallis H test was applied. Findings indicated that higher attachment anxiety and higher attachment avoidance were linked to greater severity of both RC-ROCD and PF-ROCD symptoms, with attachment anxiety (β = .37, p < .001) and attachment avoidance (β = .27–.39, p < .001) explaining 30% of the variance in RC-ROCD (R² = .30) and 41% of the variance in PF-ROCD (R² = .41). In regression models, impaired autonomy and unrelenting standards/inhibition emerged as the most prominent predictors across symptom domains (β = .19–.22, p < .01). Early maladaptive schemas also showed a partial mediating role in the association between attachment insecurity and ROCD symptoms. Additionally, single participants reported higher attachment insecurity and higher ROCD symptom levels compared with engaged and married individuals. Overall, the results highlight the clinical relevance of addressing attachment-related insecurities and schema-based vulnerabilities when conceptualizing and intervening in ROCD. These findings will be discussed in the context of the relationships among attachment, schema domains, and ROCD symptoms in the discussion section.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    943904

    Exploring emotion regulation in OCD: A focus on intrapersonal and interpersonal strategies across OCD, relationship and partner focused OCD

    OKB'de duygu düzenleme: Genel ve romantik ilişki temelli OKB belirtilerinde birey içi ve kişiler arası stratejilerin incelenmesi

    DEMET ESRA SOYSAL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    PsikolojiBaşkent Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BURÇİN AKIN SARI

  2. Tez No

    954375

    Duygu düzenleme güçlüğünün romantik ilişki içerikli ve partnere yönelik takıntı-zorlantı semptomları ile ilişkisinde belirsizliğe tahammülsüzlüğün aracılık rolü

    The mediating role of intolerance of uncertainty on the relationship between difficulties in regulating emotions and obssessive compulsive symptoms related to romantic relationships and partners

    ELİF CANAN SAKMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Psikolojiİstanbul Gedik Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BARKAN ESKİİLİ

  3. Tez No

    610535

    Öğrenci, öğretmen ve müdürlerin sevgi, demokrasi ve öğrenci merkezli eğitim algıları

    Compassionate love, democracy, and student centered education perceptions of students, teachers, and school principals

    ŞEYMA ŞAHİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Eğitim ve ÖğretimDüzce Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDURRAHMAN KILIÇ

  4. Tez No

    843322

    Bridging the GAP between product and user: A design framework to establish a free relationship with tehnology

    Ürün ile kullanıcı arasında köprü kurmak: Teknoloji ile özgür bir ilişki kurabilmek için bir tasarım çerçevesi

    ENVER TATLISU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik Üniversitesi

    Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLNAME TURAN

  5. Tez No

    347361

    Twitter usage practices of journalists and the possible changes Twitter usage practices can cause on journalism: With the approach of cyberanthropology

    Gazetecilerin Twitter kullanım pratikleri ve Twitter kullanım pratiklerinin gazetecilikte neden olabileceği değişimler: Siber antropoloji yaklaşımıyla

    LAURA AVADAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2013

    AntropolojiGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ELGİZ YILMAZ

Geri Dön