Öğretmenlerin kariyer yönelimleri ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişki: İşin anlamlılığının aracılık rolü
The relationship between teachers' career orientations and subjective well-being: The mediating role of work meaningfulness
- Tez No: 999118
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN ARASTAMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Öğretmenlerin kariyer yönelimleriyle öznel iyi oluşları arasındaki ilişkinin hangi psikososyal mekanizmalar üzerinden işlendiğinin bilinmemesi öğretmen motivasyonunun ve sürdürülebilirliğinin mesleki gelişmeye yönelik politika ve uygulamalar arasında önemli bir sorun oluşturmaktadır. Bu amaçla öğretmenlerin çok yönlü ve sınırsız kariyer yönelimleri ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkide işin anlamlılığının aracılık rolünün incelenmesi önemli görülmektedir. Araştırma 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de kamu okullarda görev yapan 1210 öğretmenle yürütülmüştür. Araştırma verileri, öğretmenlerin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla“Kişisel Bilgi Formu”; çok yönlü ve sınırsız kariyer yönelimlerini belirlemek için Briscoe vd. (2006) tarafından geliştirilen Porter vd. (2016) tarafından kısa formu oluşturulan ve Çakmak-Otluoğlu ve Acar Bolat (2021) tarafından Türkçe'ye uyarlanan“Çok Yönlü Kariyer Tutumu Ölçeği”ve“Sınırsız Kariyer Tutumu Ölçeği”; işin anlamlılık düzeylerini belirlemek için Toptaş (2016) tarafından geliştirilen“Öğretmenlere Göre İşin Anlamlılığı Ölçeği”ve öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeylerini belirlemek için ise araştırmacı tarafından geliştirilen“Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği”nden oluşan veri toplama aracı ile elde edilmiştir. Araştırmada kullanılan tüm ölçeklerin geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi ile birlikte Cronbach Alfa, McDonald's Omega, Birleşik Güvenirlik ve madde-toplam korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Nicel araştırma yöntemi ile yürütülen araştırmada; araştırma problemine ilişkin geliştirilen modeller Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilmiştir. Analizler SPSS ve AMOS istatistik programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin çok yönlü kariyer ve sınırsız kariyer yönelimleri ile öznel iyi oluşları arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. İşin anlamlılığı bu ilişkilerde kısmi aracılık rolü üstlendiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
The absence of comprehension of the psychosocial mechanisms underlying the influence of teachers' career orientations and subjective well-being poses a substantial challenge to teacher motivation and sustainability, particularly in the realm of policies and practices pertaining to professional development. For these aims, it is considered important to examine the mediating role of work meaningfulness in the relationship between teachers' protean and boundaryless career orientations and subjective well-being. The research was consisted of 1210 teachers working in public schools in Turkiye during the 2024-2025 academic year. Research data were obtained using a data collection tool consisting of the“Personal Information Form”to determine teachers' demographic characteristics; the“Protean Career Attitude Scale”and the“Boundaryless Career Attitude Scale”, developed by Briscoe et al. (2006), the short form of which was created by Porter et al. (2016) and adapted to Turkish by Çakmak-Otluoğlu and Acar Bolat (2021), to determine protean and boundaryless career orientations; the“Meaning of Work Scale According to Teachers”developed by Toptaş (2016) to determine the levels of meaningfulness of work, and the“Teacher Subjective Well-being Scale”developed by the researcher to determine teachers' subjective well-being levels. To assess the validity and reliability of all scales used in the study, Cronbach's Alpha, McDonald's Omega, Composite Reliability, and item-total correlation coefficients were calculated along with CFA In this study conducted with a quantitative research design, the models developed regarding the research problem were tested using Structural Equation Modeling. The analyzes were performed using SPSS and AMOS statistical programs. The research findings indicate a positive, high-level, and statistically significant relationship between teachers' protean career and boundaryless career orientations and their subjective well-being. It was concluded that the meaningfulness of work played a partial mediating role in these relationships.
Benzer Tezler
- Beden eğitimi öğretmenlerinin değer yönelimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of the value orientations of physical education teachers in terms of various variables
CANSU KORKMAZ TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporBursa Uludağ ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİMET KORKMAZ
- Özel okul işletmelerinde görev yapan öğretmenlerin oryantasyonu ve kariyer yönetimine ilişkin görüşleri
Views of teachers working in private school enterprises on orientation and career management
ALİ ÖZDEĞİRMENCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP CENGİZ AKÇAY
- An investigation of career plans (Career, professional and workplace intentions) and career choice satisfaction of senior year pre-service English teachers in Turkey
Türkiye' de son sınıf İngilizce öğretmen adaylarının kariyer planları (Kariyere, mesleğe ve çalışma yerıne ilişkin hedefleri) ve kariyer seçim memnuniyetlerinin incelenmesi
ZEYNEP ÖLÇÜ
Doktora
İngilizce
2014
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖLGE SEFEROĞLU
- Öğretmenlerin kariyer yönelimleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki: Algılanan örgütsel kariyer desteğinin aracılık rolü
The relationship between teachers' career orientations and organizational commitment: The mediating role of perceived organizational career support
ÇİĞDEM AYANOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN ARASTAMAN
- İlkokulda STEM: Öğrencilerin kariyer ilgileri ve tutumları ile öğretmenlerin yönelimleri
STEM in primary school: Students' career interest and attitudes and orientation of teachers
ALİ OKTAY AZGIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU ŞENLER PEHLİVAN