24 Ocak 1980 Ekonomik İstikrar Programının uygulanmasında kamu iktisadi teşebbüslerinin rolü
The role of state-owned enterprises in the emergence of the January 24, 1980 Economic Stabilization Program
- Tez No: 999261
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSMAİL ENGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Türkiye ekonomisi, ithal ikameci sanayileşme, planlı kalkınma, devlet kapitalizmi, özelleştirme, politika tasarımı, kamu kesimi genel dengesi, Türkiye economy, import-substituting industrialization, planned development, state capitalism, privatization, policy design, general balance of the public sector
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma 1980 öncesi dönemde dış kaynak girişine bağlı Türkiye ekonomisinin temel girdi ve hizmet ihtiyacını karşılayan kamu iktisadi teşebbüslerinin, devlet tarafından yatırım ve kaynak transferi amacıyla kullanılmasının neden olduğu ekonominin genel dengesindeki bozulmayı incelemektedir. Devletin ekonomik, sosyal ve siyasal nedenlerle en sık kullandığı politika araçlarından biri olan kamu iktisadi teşebbüslerinin işletme ve yatırım politikalarının etkileri, kamu kesimi genel dengesi ve ekonominin genel dengesi sistematiği içinde analiz edilmiştir. Küresel ekonomik krizlerin ve siyasal istikrarsızlıkların hâkim olduğu 1970'li yıllarda Türkiye ekonomisi üretimde dışa bağımlı buna karşın daha çok iç pazara yönelik üretimi nedeniyle sürekli tasarruf açığı vermiştir. İç ekonomik dengedeki açıkların ana nedeni kamu açıkları, kamu açıklarının baş aktörü ise kamu iktisadi teşebbüsleri olmuştur. Sık hükümet değişikliklerinin yaşandığı bu dönemde ekonomik, sosyal, siyasal amaçların icrasında ve popülist politikaların hayata geçirilmesinde kamu iktisadi teşebbüsleri önemli bir rol oynamıştır. Başta fiyat politikası olmak üzere üretim, stok, istihdam, ücret, finansman ve yönetişim politikasındaki işlevsiz ve rasyonel olmayan uygulamalar kamu iktisadi teşebbüslerinin yetersiz, sağlıksız ve istikrarsız bir gelir yapısı ile faaliyet göstermesine neden olmuştur. Buna karşın sanayileşmenin ihtiyaç duyduğu kamu sabit sermaye yatırımlarının hayata geçirilmesinde ve özel sektör ile hanehalkına kaynak transferinde kilit rol kamu iktisadi teşebbüslerine verilmiştir. Kamu iktisadi teşebbüsleri hem kritik nitelikteki kamusal fonksiyonların icrasında hem de etkin olmayan kaynak tahsisinin en önemli aracı kurumları olmuştur. Kaynakların kötü yönetildiği ekonomik modelin başarısızlığının tamamının kamu iktisadi teşebbüslerinin varlığına üzerine yüklenmesi indirgemeci bir nedenselliğe dayanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the deterioration in the general economic equilibrium caused by the utilization of state-owned enterprises, which met the basic input and service needs of the Türkiye economy dependent on foreign capital inflows during the pre-1980 period, by the state for investment and resource transfer. The effects of the operational and investment policies of state-owned enterprises, one of the most frequently used policy tools by the state for economic, social, and political reasons, have been analyzed within the framework of the general equilibrium of the public sector and the general equilibrium model of the economy. During the 1970s, a period characterized by global economic crises and political instability, the Türkiye economy suffered from a persistent savings gap due to its structural dependence on foreign inputs while being predominantly domestic-oriented production model. The primary cause of these gaps in the internal balance was public gaps, with state-owned enterprises being the main contributors to these gaps. In the period of frequent government changes, state-owned enterprises played a significant role in achieving economic, social, political goals and implementing clientelist policies. Dysfunctional operational policies and economically irrational policies in production, inventory, employment, wages, financing, and governance policies, particularly in price policy, resulted in state-owned enterprises operating with an inadequate, unhealthy, and unstable revenue structure. Conversely, state-owned enterprises played a pivotal role in facilitating the public fixed capital investments necessary for industrialization and in the transfer of resources to the private sector and households. State-owned enterprises have been the most significant institutions both in the execution of critical public functions and in the inefficient allocation of resources. Attributing the entire failure of an economic model characterized by mismanaged resources solely to the existence of state-owned enterprises is based on reductive causality.
Benzer Tezler
- Türkiye iktisat politikalarının belirlenmesinde iktisadi kurum-kural ve kuruluşların rolleri
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM GÜRAN YUMUŞAK
- Enflasyonla mücadelede istikrar politikaları
Başlık çevirisi yok
BİLGİN ORHAN ÖRGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
EkonomiMarmara Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ZEKAYİ ORHAN
- Türkiye'de kamu yönetiminde neoliberal dönüşüm bağlamında yeni sağ muhafazakâr anlayışın çözümlenmesi: Turgut Özal dönemi
Analysis of new concept in the right wing conservative neoliberal transformation public administration context of Turkey: Turgut Özal period
HAVVA NUR AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Kamu YönetimiDumlupınar ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERAY ACAR
- 1980 sonrasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası`nın para politikası uygulamaları
Başlık çevirisi yok
OĞUZ YILDIRIM