Geri Dön

Benlizâde Mecmuası (İnceleme –metin-MESTAP'a göre tasnif)

Benlizâde Miscellany (Textual analysis-transcription-classification according to MESTAP)

PDF İndir

  1. Tez No: 999267
  2. Yazar: BEDİA KÜÇÜKÇALIK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. REYHAN ÇORAK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Osmanlı edebiyatı, Şiir mecmuaları, Ottoman literature, Poetry magazines
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın konusu İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi, TY03494 numarada Mecmua-ı Eş'ar adıyla kayıtlı olan Benlizâde Mecmuası'dır. Kütüphane katalog kaydında eserin mürettibi olarak 1727 yılında vefat eden Benlizâde Mahmud Efendi gösterilmesine rağmen, yapılan incelemede mecmua içerisinde 18. yüzyıl sonu ve 19. yüzyıl başına ait şiirlerin yer aldığı tespit edilmiştir. Bu bulgular ve Benlizâde ailesine dair biyografik veriler ışığında, eserin asıl mürettibinin Benlizâde İzzet Mehmet Bey (ö. 1809) olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca istishab kaydından hareketle eserin mülkiyetinin 1881 yılında İşkodralı Ali Rıza Bey'e geçtiği anlaşılmaktadır. Çalışmanın temel amacı; tek nüshası tespit edilen mecmuanın çeviri yazılı met¬ninin oluşturulması, metnin şekil ve muhteva özellikleri yönünden incelenmesi ve MESTAP (Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi) tablosunun hazırlanmasıdır. Mec¬mua, klasik divan tertibine uygun olarak tasnif edilmiş“mürettep”bir eser hüviyetindedir. İçerisinde 15. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar yaşamış 45 farklı şaire ait toplam 197 şiir bulunmaktadır. Şiirlerin büyük çoğunluğu (%85) kaside nazım şekliyle kaleme alınmıştır. Eserde tevhid, na't, medhiye gibi klasik türlerin yanı sıra; keştînâme, esâmî-i lâle, esmâ-i libâs ve sâhilnâme gibi nadir rastlanan türlere de yer verilmesi, mecmuayı kültürel tarih açısından özgün kılmaktadır. Muhteva analizi, mecmuanın özellikle 18. yüzyıl şairlerine ve Hoca Neş'et'in edebî muhitine odaklandığını göstermektedir. Ayrıca eserde yer alan manzum arz-ı hâller ve medhiyeler, Osmanlı hamilik sistemini ve bürokratik hiyerarşiyi yansıtması bakımından önemli veriler sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

The subject of this study is the Benlizâde Miscellany, registered under the name Mecmua-ı Eş'ar with the number TY03494 in the Rare Books Library of Istanbul University. Although the library catalog entry lists Benlizâde Mahmud Efendi, who died in 1727, as the compiler of the work, the examination revealed that the collection contains poems from the late 18th and early 19th centuries. Based on these findings and biographical data on the Benlizâde family, it has been concluded that the actual compiler of the work was Benlizâde İzzet Mehmet Bey (d. 1809). Furthermore, based on the istishab record, it has been understood that ownership of the work passed to İşkodralı Ali Rıza Bey in 1881. The main objective of this study is to create a translated written text of the miscellany, whose single copy has been identified, to examine the text in terms of its form and content, and to prepare the MESTAP (Systematic Classification of Magazines Project) table. The magazine is a“arranged”work classified according to the classical divan order. It contains a total of 197 poems by 45 different poets who lived from the 15th to the 19th century. The vast majority of the poems (85%) are written in the kaside form. In addition to classical genres such as tevhid, na't, and medhiye, the work also includes rare genres such as keştînâme, esâmî-i lâle, esmâ-i libâs, and sâhilnâme, making the collection unique in terms of cultural history. Content analysis shows that the collection focuses particularly on 18th-century poets and the literary circle of Hoca Neş'et. Furthermore, the rhymed statements and eulogies in the work provide important data reflecting the Ottoman patronage system and bureaucratic hierarchy.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    312598

    Şûhî Bengizâde Dîvânı ve tahlili

    Şuhi Bengizade's Divan and analysis

    AZİME ÇUKURLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET KARTAL

  2. Tez No

    221077

    Bezcizâde Mehmed Muhyiddin Efendi ve divanı

    Bezcizâde Mehmed Muhyiddin Efendi and his dîwân

    HAFSA MUTLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Türk Dili ve EdebiyatıMarmara Üniversitesi

    İlahiyat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN AKSOY

  3. Tez No

    640477

    Şeyhülislâm Bâlîzâde Mustafa Efendi'nin el-Ehâdîsü'l-Merviyye an Ebî Eyyûb el-Ensârî adlı eserinin tahkikli neşri

    Analyzed edition of Shaikh al-İslam Bâlizâde Mustafa Efendi's work titled el-Ehâdîsü'l Merviyya an Ebî Eyyûb el-Ensârî

    İBRAHİM DENİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Dinİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ FAHREDDİN YILDIZ

  4. Tez No

    738711

    17. yüzyıl şeyhülislamlarından Bâlîzâde Mustafa Efendi ve elden verdiği fetvâları

    Bâlizâde Mustafa Efendi, one of the 17th century sheikh-ul-islams, and his fatwas by hand

    ASEL EBRAR DÖNMEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    TarihKocaeli Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN OKUR

  5. Tez No

    914151

    حاشية على شرح الوقاية في مسائل الهداية لبالي زاده (1069هـ): دراسةً وتحقيقا)

    Bâlîzâde'ye (h.1069) Ait Haşiye alâ şerhi'l-vikâye fî mesaili'l-Hidâye Adlı Eserin Tahkik ve Tahlili

    ABDULRAHMAN LATEEF JASIM

    Yüksek Lisans

    Arapça

    Arapça

    2025

    Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET İNANIR

Geri Dön