Stil kavramı odağında âşık müziği
Âşik music in the focus of the concept of style
- Tez No: 999300
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVİLAY ÇINAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Müzik, Folklore, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Müziği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Müziği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, odak temsilciler ekseninde şekillenen“Bireysellik (Sümmanî) stili”ve inanç ritüelleri ekseninde şekillenen“Alevî âşık stili”icraların stilistik analizlerinin yapılması ile âşık müziğinin“Stil”kavramı odağında incelenmesi amaçlanmaktadır. Âşık müziğinin“Stil”kavramı odağında ilk kez incelenmesi, stillerin alt bileşenleri ile birlikte literatüre kazandırılacak olması açısından önem arz eden araştırmada; literatür taraması ile stiller tanımlanmış, icra ortamlarının stillere etkileri incelenmiş, amaçlı örneklem seçimi ile belirlenen on adet icra stilistik analize tabi tutulmuştur. Gelenekte“Sümmanî Ağzı”olarak nitelendirilen bileşenin belirleyici unsur olduğu“Bireysellik (Sümmanî) stili”,“Müzik Belleği”bakımından“Usta Malı”ve“Ayak”bileşenleri ekseninde meydana gelen uygulamalardan müteşekkildir.“Bireysellik (Sümmanî) stili”edimlerin“Tegannîde İnşâd”özelliği,“Yaratım Tekniği”özelinde dominant karakteristiklerindendir.“Çalgı ve Vokal Tekniği”stilistik bileşeni kapsamında temsilcilerin bireysel icra farklılıklarını da bünyesinde barındıran“Ağız”,“Katma Sözler”,“Hançere”,“Saz Figürleri”,“Âşıklama”,“Süsleme”ve“Nüans”bileşenleri, stilin oluşumuna ve aktarımına zemin teşkil eden unsurlardır. Alevî âşıkların (ozan/zakîr)“Deyiş”,“Semah”,“Duvaz-ı İmam”,“Miraçlama”ve“Mersiye”edimlerine kaynak teşkil eden cem ritüeli müzik pratiklerinin belirleyici unsur olduğu“Alevî âşık stili”nde;“Usta Malı”ve“Müzik Kalıbı”bileşenleri,“Müzik Belleği”ni oluşturan temel unsurlardır.“Yaratım Tekniği”bakımından“Tegannîde İnşâd”özelliğinin ön planda olduğu“Alevî âşık stili”nde;“Ağız”,“Hançere”,“Katma Sözler”,“Saz Figürleri”,“Âşıklama”,“Süsleme”ve“Nüans”temsilciye has icra özelliklerinin de gözlemlendiği“Çalgı ve Vokal Tekniği”bileşenleridir.
Özet (Çeviri)
This research aims to examine the concept of“Style”in âşık music by conducting stylistic analyses of performances shaped around the“Individualism (Sümmanî) style”centered on prominent representatives and the“Alevi âşık style”shaped around religious rituals. This research is significant as it is the first study to examine âşık music by focusing on the concept of“style”and to introduce styles and their sub-components into the literature. In this study, through a literature review, styles were defined, the effects of performance environments on styles were examined and ten performances selected through purposeful sampling were subjected to stylistic analysis. The“Individualism (Sümmanî) style”traditionally characterized by the component called“Sümmanî Ağzı”consists of practices arising from the components“Usta Malı”and“Ayak”in“Musical Memory”. The“Tegannîde İnşâd”in“Yaratım Tekniği”feature is a dominant characteristic of the“Individualism (Sümmanî) style”performances. Within the stylistic component of“Instrumental and Vocal Technique”elements such as“Ağız”,“Katma Sözler”,“Hançere”,“Saz Figürleri”,“Âşıklama”,“Süsleme”and“Nuance”which also encompass the individual performance differences of the representatives are the elements that form the basis for the formation and transmission of the style. In the“Alevî âşık style”that the musical practices of the cem ritual which serve as the source for the“Deyiş”,“Semah”,“Duvaz-ı İmam”,“Miraçlama”and“Mersiye”performances of Alevî âşıks (ozan/zakîr) are the defining element; the components of“Usta Malı”and“Musical Pattern”are the fundamental elements that constitute“Musical Memory”. In the“Alevî âşık style”which the“Tegannîde İnşâd”characteristic is prominent in terms of“Yaratım Tekniği”;“Ağız”,“Hançere”,“Katma Sözler”,“Saz Figürleri”,“Âşıklama”,“Süsleme”and“Nuance”are components of“Instrumental and Vocal Technique”.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Tendency of abstraction within the context of culture and art
Kültür ve sanat bağlamında soyutlama eğilimi
MELİS ÖNALAN ALTIPARMAK
Doktora
İngilizce
2024
FelsefeYeditepe ÜniversitesiPlastik Sanatlar ve Resim Ana Bilim Dalı
DR. HAKAN ÖZER
- İç mekan ve mobilyada stil kavramı bağlamında birim bütün ilişkisi ve uyumunun modern dönem örnekleri üzerinden irdelenmesi, tasarımda uyum cetveli önerisi
Examination of the unit-whole relationship and harmony in the context of the concept of style in interior space and furniture through modern period examples, suggestion for a harmonisation chart in design
HALE DURMUŞ ATAŞ
Doktora
Türkçe
2024
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL BAŞARIK AYTEKİN
- Marka gücü yüksek devlet okulu ve özel okullarda lider öğretmen kavramı: Öğretmen liderliğinin stil değişimlerinin Türk eğitim hayatına yansımasına yönelik bir araştırma
The concept of leader teacher in public and private schools with high brand power: A research on the reflection of teacher leadership's stle changes to Turkish educational life
AYŞE AK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu YönetimiKırıkkale Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLİN DURUKAN
- The concept of style: An investigation into its perception and its role in industrial design
Stil kavramı: Endüstriyel tasarımdaki algısı ve rolü üzerine bir araştırma
FULDEN TOPALOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPAY ER