Çocukluk çağı travmalarının obsesif inanışlar üzerindeki etkisinde psikolojik esneklik ve disosiyasyonun aracılık rolünün incelenmesi
The mediating role of psychological flexibility and dissociation in the effect of childhood trauma on obsessive beliefs
- Tez No: 999301
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜN ONNAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı travmaları, psikolojik esneklik, disosiyasyon, obsesif inanışlar, Childhood trauma, psychological flexibility, dissociation, obsessive beliefs
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, çocukluk çağı travmalarının obsesif inanışlar üzerindeki etkisinde psikolojik esneklik ve disosiyatif yaşantıların aracı rolünü incelemektir. Travmatik erken dönem yaşantıların bireylerin psikolojik işleyişi üzerinde uzun vadeli etkiler oluşturabileceği ve bu etkinin aracı psikolojik süreçler üzerinden ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. Bu doğrultuda çalışmada, çocukluk çağı travmaları ile obsesif inanışlar arasındaki ilişkinin psikolojik esneklik ve disosiyatif süreçler aracılığıyla açıklanıp açıklanmadığı incelenmiştir. Araştırma örneklemini 18 yaş ve üzerindeki 384 katılımcı oluşturmuştur. Çalışma kapsamında veri toplamak amacıyla katılımcılara Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Psikolojik Esneklik Ölçeği (PEÖ), Disosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DES) ve Obsesif İnanışlar Anketi (OİÖ-44) uygulanmıştır. Veri analizlerinde IBM SPSS 27 programı kullanılmış; analiz sürecinde korelasyon, regresyon ve aracılık analizlerinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçları, çocukluk çağı travmalarının obsesif inanışlar üzerindeki doğrudan etkisinin anlamlı olmadığını; buna karşın psikolojik esneklik ve disosiyatif süreçler üzerinden anlamlı dolaylı etkiler oluştuğunu göstermiştir. Bu bulgular, çocukluk çağı travmalarının obsesif inanışları doğrudan değil, psikolojik esneklik ve disosiyatif süreçler aracılığıyla etkileyebileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak araştırma bulguları, travma temelli psikopatoloji modellerini desteklemekte ve obsesif inanışların değerlendirilmesinde psikolojik esneklik ve disosiyatif süreçlerin birlikte ele alınmasının önemine işaret etmektedir. Elde edilen bulgular ilgili alan yazın kapsamında tartışılmış ve gelecekte yapılacak çalışmalar için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of psychological flexibility and dissociative experiences in the relationship between childhood trauma and obsessive beliefs. It is assumed that traumatic early life experiences may have long-term effects on individuals' psychological functioning and that these effects may emerge through mediating psychological processes. Accordingly, this study investigated whether the relationship between childhood trauma and obsessive beliefs is explained through psychological flexibility and dissociative processes.The study sample consisted of 384 participants aged 18 years and older. Within the scope of the study, data were collected using the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Psychological Flexibility Scale (PFS), Dissociative Experiences Scale (DES), and Obsessive Beliefs Questionnaire (OBQ-44). Data analyses were conducted using IBM SPSS 27 software. Correlation, regression, and mediation analyses were performed during the analysis process.The results indicated that the direct effect of childhood trauma on obsessive beliefs was not statistically significant; however, significant indirect effects were found through psychological flexibility and dissociative processes. These findings suggest that childhood trauma may influence obsessive beliefs not directly, but through psychological flexibility and dissociative processes.In conclusion, the findings support trauma-based psychopathology models and highlight the importance of considering psychological flexibility and dissociative processes together in the evaluation of obsessive beliefs. The findings were discussed within the context of the relevant literature, and recommendations were provided for future research.
Benzer Tezler
- Obsesif inançlar, bağlanma stilleri ve yeme tutumlarının çocukluk çağı travmaları açısından incelenmesi
Investigation of obsessive beliefs, attachment styles and eating attitudes in terms of childhood traumas
NILUFAR GAHRAMANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GÜMÜŞ DEMİR
- Çocukluk çağı travmalarının obsesif inanışlar ile ilişkisinde bağlanma, duygu düzenleme, öz-şefkat ve bilişsel esnekliğin aracı rolleri
The mediating roles of attachment, emotion regulation, self-compassion, and cognitive flexibility in the relation between childhood traumas and obsessive beliefs
GÖKSU ZEYNEP ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE SEVİNÇ TOK
- Çocukluk çağı travmaları ve bağlanma özellikleri ile obsesif inanışlar ve obsesif-kompulsif belirtilerin ilişkisinde dünyaya ilişkin varsayımların aracılık rolü: Üniversite öğrencilerinde bir değerlendirme
The mediator role of worldview assumptions in the relationship between childhood traumas and attachment features with obsessive beliefs and obsessive-compulsive symptoms: An investigation in university students
CANSU ALSANCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF BARIŞKIN
- Yetişkin bireylerde çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğü ile aleksitimi ve obsesif inanışlar arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Nvestigation of the relationship between childhood traumas and emotion regulation difficulty with alexithymia and obssesive beliefs in adults
SELMA KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiDicle ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOLAN
- Çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün ve obsesif inançların aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of emotion regulation difficulties and obsessive beliefs on the relationship of childhood trauma and obsessive compulsive symptoms
SENEM KAYMAZ